sobota, 11 września 2021

Małopolskie powiaty w województwie śląskim

       

Aktualne granice województwa śląskiego (od 1999 r)  obejmują tylko kawałek wschodniej części dawnego Śląska. Pozostała część województwa śląskiego  to historyczna Małopolska

                                                               na mapce kolorem czerwonym zaznaczone są ziemie

                                                                                                    historycznej Małopolski w granicach  woj. śląskiego

Zagłębie Dąbrowskie, Ziemia Żywiecka, Ziemia Częstochowska i znaczna część obszaru Podbeskidzia.

 O wejściu tych ziem w skład województwa śląskiego zadecydowały nie względy historyczne 

tylko polityczne i gospodarcze. 


                                                                           *****

                                                                Częstochowa                                                                 

                                    miasto na prawach powiatu , w województwie śląskim, 

                                                 siedziba powiatu częstochowskiego.

                 Położone na Wyż.Woźnicko-Wieluńskiej i częściowo Krakowsko-Częstochowskiej,

                                                        nad Wartą i Stradomką

                                                                   Powierzchnia - 160 km²

                                                                          Herb miasta

                                        Uchwała Nr 341.XXV.2020 Rady Miasta Częstochowy 

                                                                   z dnia 27 lutego 2020 r

                                    Na bocznych wieżach widnieją złoty lew i złoty orzeł.

                        Są to znaki heraldyczne założyciela miasta księcia Władysława Opolczyka

                                                               Herb w latach 1992-2020

                               Kruk -w herbie miasta zapożyczony został z herbu zakonu paulinów


                  Częstochowa, pomimo tego że znajduje się w granicach województwa śląskiego,

                                   historycznie, kulturowo i etnicznie należy do Małopolski

                    Częstochowa leży w dawnej ziemi krakowskiej historycznej Małopolski, 

                     w XV wieku położona była w powiecie lelowskim w województwie krakowskim

                     Prawa miejskie (Stara Częstochowa) nadane ok.1377 przez księcia 

              Władysława Opolczyka  który w 1382   ufundował

                                                    klasztor paulinów na Jasnej Góry                                               

                               W 1717 wieś  Częstochówka otrzymała prawa miejskie       

                                           Od 1793 - w zaborze pruskim

                                            1807 w Księstwie Warszawskim

               od 1815  w  Królestwie Polskim  ( od 1867 w  guberni piotrkowskiej)

                   Współczesna Częstochowa powstała z połączenia Starej Częstochowy

                                   z Częstochówką 19 sierpnia 1826 roku

                                 3.VIII.1914- 12.XI. 1918  okupacja niemiecka

                          26 .IV.1915-4.XI.1918-  Cesarsko-Królewska Enklawa Jasna Góra

                                 1919-1950 miasto powiatowe w woj. kieleckim

                             3 września 1939 -16 stycznia 1945 okupacja niemiecka (GG)                                                                                 

                                                Od 1950  w woj.katowickim

                                                   powiat miejski Częstochowa

                                    1975–1998 stolica województwa częstochowskiego


                                                      Od 1999   w województwie śląskim

         

          Jasna Góra  – sanktuarium wraz z klasztorem zakonu paulinów w Częstochowie,

                                   położone na wzgórzu o tej samej nazwie.

 Jedno z ważniejszych miejsc kultu maryjnego oraz najważniejsze centrum pielgrzymkowe

 katolików w Polsce, ze znajdującym się obrazem Matki Bożej Częstochowskiej,

który uważany jest za cudowny

                                                                           *******

                                                     Powiat częstochowski

                            położony  na północnych krańcach Jury Krakowsko-Częstochowskiej. 

                                             Siedzibą władz powiatu jest miasto Częstochowa

                                                             Zajmuje obszar  -1520 km²

                                                                         Herb powiatu

                                     ustanowiony uchwałą Rady Powiatu z 22 marca 2000 r

   Wieża i orzeł na niej nawiązują do budowli obronnych Orlich Gniazd (zamków Jury Krakowsko-      Częstochowskiej). Orzeł symbolizuje także królewską własność miast ziemi częstochowskiej.

                          Lilia heraldyczna nawiązuje do miejscowego kultu maryjnego. 

 

                                                                             Flaga 

                                                    

 

                        W 1867 roku powstał  powiat częstochowski z fragmentów powiatu 

                                                 wieluńskiego  i powiatu olkuskiego                                 


             Wchodził w skład guberni  piotrkowskiej. po 1918 znalazł się w woj. kieleckim.

              .                Przetrwał okres 1867-1952 w prawie niezmienionym kształcie. 



                                                  1939- 1945 okupacja niemiecka

                                                 włączenie do III Rzeszy (część zach.)

                                                tereny pozostałe z Częstochową w GG

          

                        Po II wojnie światowej powiat należał początkowo do woj. kieleckiego

                             W 1950 włączono go w skład województwa katowickiego

                                                      W 1975 powiaty został zniesione

                               terytorium zniesionego powiatu włączono do nowo utworzonego 

                                                     województwa częstochowskiego .

                        W 1999 r  powiat  został przywrócony w nowym województwie śląskim           .        

              


                                                                   **********

                                                          Dąbrowa Górnicza

                          miasto na prawach powiatu  w woj. śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej,

               nad Czarną Przemszą i Białą Przemszą, na wschodnim krańcu Górnośląskiego Okręgu 

                  Przemysłowego (GOP), w Zagłębiu Dąbrowskim, będącym historyczną częścią 

                                                             zachodniej Małopolski

                                                                 Powierzchnia -188 km²

                                                                        Herb miasta

                                     używany  od momentu założenia miasta  od   30 VI.1916 r

                                                               obecna wersja od 1996 r

.                             Herb trójpolowy  z orłem polskim,trzema żołędziami i młotem

                                                                          Flaga


W drugiej połowie XVIII wieku (1785) na terenach dzisiejszego miasta odnaleziono pokłady 

węgla kamiennego, co było głównym motorem jego rozwoju.

 Ogromny wkład w rozwój Dąbrowy miał Stanisław Staszic, którego marzeniem 

 było utworzenie na tych ziemiach prężnie działającego okręgu przemysłowego.

                                     od 1815 -w Królestwie Polskim

                    od  1867 w powiecie będzińskim w guberni piotrkowskiej

               24 stycznia 1915 roku  Dąbrowa znalazła się pod okupacją austriacką

                                W   latach 1915–1919 istniał powiat dąbrowski

              18 sierpnia 1916 roku Dąbrowa otrzymała od władz austriackich prawa miejskie

                                      ( Dombrowa  in Polen )

                                 1919 r.  Rada Miejska   nazwę Dąbrowa Górnicza

          W czasach II RP wraz z całym regionem wchodziła w skład województwa kieleckiego

          4.IX.1939 - 27.I.1945  okupacja niemiecka, przemianowanie na Redenberg                            

                                Od  I. 1949  – miasto wydzielone  Dąbrowa Górnicza

                          Wybudowanie w latach 1972–1976  w rejonie Ząbkowice-Łosień.

        największego w kraju i jednego z największych w Europie Kombinatu Metalurgicznego 

                                  Huta Katowice – obecnie ArcelorMittal Poland S.A.

              W obrębie dzisiejszego  miasta znajdują się dzielnice które  miały status miejski

                                                                      **************

                                                             Strzemieszyce                                        

 
 13 listopada 1954 roku gromada Strzemieszyce Wielkie otrzymała prawa miejskie
 a 27 maja 1975 miasto zostało przyłączone do Dąbrowy Górniczej. 
 
                                                                         *******
                                                                Ząbkowice                                                        

                                   Ząbkowice Będzińskie – dzielnica Dąbrowy Górniczej 

                                    położona 8 km na północny wschód od centrum miasta


                                                                1956 -status osiedla .

                                                             1962-1977 prawa miejskie

                                                      Od 1 lutego 1977 w granicach miasta                                               

                                                                     *********

                                                                Jaworzno

             – miasto na prawach powiatu  w woj. śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej. 

            leży po południowo-wschodniej stronie rozwidlenia rzek: Biała Przemsza i Przemsza, 

                                    które wyznaczały tzw. Trójkąt Trzech Cesarzy

                  Jest   głównym miastem Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego

                                                 Historycznie stanowi część Małopolski

                                                                Powierzchnia -152 km²

                                                                        Herb miasta

                                                                      od  28 I.1966

                                           potwierdzony  statutem miejskim uchwalonym

                                                                        24 IV.2003 r

                                                 Nawiązanie do  XIX w pieczęci gminnej Jaworzna

                                                                Poprzednie wersje herbu

                                                                            *******

                                                                           do 1966 r
                                      Herb z wyobrażeniem  górnika rąbiącego kilofem skałę

                                        za górnikiem drzewo nawiązujące do nazwy miasta

                                                                           Flaga


                    Jaworzno swoją nazwę wzięła od słowiańskiej nazwy drzewa jawor

                                                            (Acer pseudoplatanus).

                   Po raz pierwszy Jaworzno występuje w źródłach z  1242 r (Iavorno)

                Po III rozbiorze Polski Jaworzno znalazło się w zaborze austriackim.

                      W latach 1809–1815 zostało włączono do Księstwa Warszawskiego

            W latach 1815–1846 Jaworzno było częścią Rzeczypospolitej Krakowskiej

                Od 1846 r. do 1918 r. należała do Wielkiego Księstwa Krakowskiego, 

                                           w ramach zaboru austriackiego.

                                             główne miasto tzw. Zagłębia Krakowskiego,

                                               1901- prawa miejskie

            W czasie II wojny światowej miasto znalazło się pod okupacją niemiecką.

                          Zostało włączone do III Rzeszy (  Stadt Jaworzno, Arnshalde)

                           Od 1956 -  powiat miejski (połączenie Jaworzna i Szczakowej)

                                 Do 1975 r. należało do województwa krakowskiego.

                                 W latach 1975–1998 w granicach woj. katowickiego. 

 


                                                                          *****

                                                                           Jeleń

                          część i dzielnica miasta Jaworzno, położona w południowej jego części 

                                                                 nad rzeką Przemszą                                                                                                                                                                 


                                 W przeszłości była wsią, 1958 roku  otrzymał status osiedla 

                                                      w latach 1973–1977 był  miastem

.                                                                         ****                  

                                                                        Szczakowa

                                                  dzielnica Jaworzna  od 20.III.1956

.                                       W latach 1933–1956 była samodzielnym miastem

                                                      1896 - status małomiasteczkowy

                                                     Herb nawiązujący do herbu Galicji

                                                     


                                                                     ******

                                                            Sosnowiec

                  miasto na prawach powiatu  w woj. śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim

                                  będącym częścią zachodniej Małopolski.                                            

               Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej,

                               nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą.

             Znajduje się we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).                                                     

                                                               Powierzchnia- 91 km²

                                                                       Herb miasta

                                      ustalony w 1904 roku przez miejscową Radę Miejską

          W polu górnym białym spływ  dwu błękitnych wstęg rzecznych  do czerwonej granicy.

         W polu dolnym  przekrój geologiczny uskoku  tektonicznego przez trzy pokłady węgla

                                                  w barwach  czarno - żółtych

                Herb nawiązuje do  położenia miasta w widłach  Czarnej i Białej Przemszy

                                                     oraz jego górniczego charakteru.

                                                                                Flaga

              Nazwa miasta pochodzi od borów sosnowych porastających te tereny przed 1830  r

                                        Pierwotna nazwa miasta brzmiała Sosnowice

                                                10 czerwca 1902 -prawa miejskie, 

                                          miasto w guberni piotrkowskiej, powiat  będziński

                                          27.IV.1920  - oficjalna zmiana nazwy na Sosnowiec

                                                             

                                                      1935 (1928)-1975  powiat miejski

                                             1939-1945  okupacja  niemiecka (Sosnowitz),

                                                              włączenie do III Rzeszy

                                                             Od 1945  w woj. katowickim

                                  Od  1999 r leży w małopolskiej części województwa śląskiego

                                                                         *******                                          

                                                Miasta włączone w obręb Sosnowca

                                                                       Kazimierz

                                      wschodnia dzielnica Sosnowca, w której znajduje się 

                                       Kopalnia Węgla Kamiennego Kazimierz-Juliusz. 

                                       W latach 1954–1967 osiedle typu miejskiego,

                    1967–1975 wraz z Ostrowami Górniczymi tworzył Kazimierz Górniczy – 

                                          samodzielne miasto w powiecie będzińskim                                            


                                                                          *******

                                   Klimontów – wschodnia, duża dzielnica Sosnowca. 

                         W latach 1967–1975 samodzielne miasto w powiecie będzińskim

                                                                            Herb

                                                                                                                                                               

                                                                   ***********

                                                                       Zagórze

                                                          północna dzielnica Sosnowca

                                                 1954 -status osiedla, 1967 -prawa miejskie

                                                                 Herb miasta 1968-1975


                                                                   ***********

                                                                     Porąbka

                            - dzielnica Sosnowca , na prawym brzegu rzeki Bobrek

                       W 1967 uzyskała prawa miejskie, w 1973 została przyłączona do

                                Kazimierza Górniczego, a w 1975 wraz z nim do Sosnowca.


                                                                 Herb miasta 1968-1973


                                                                          ********                                                                                                                                                                                                        

                                                          Powiat będziński

             Położony jest w centralnej części woj. śląskiego,nad rzeką Czarną Przemszą

                                            Historyczna stolica Zagłębia Dąbrowskiego

                                                           Zajmuje powierzchnię 368 km²

                                                                         Herb powiatu

                                                                  przyjęty  4.XI. 2001 r

             w polu czerwonym orzeł srebrny z koroną złotą nad murem fortecznym srebrnym 

                z dwiema takimiż basztami blankowymi i bramą otwartą ze złotymi wrotami.

                                      Herb powiatu nawiązuje  do  herbu miasta  Będzin


                                                                                Flaga

               Powiat będziński jako samodzielna jednostka administracyjna został wydzielony

                                  z powiatu olkuskiego w 1867 roku w  guberni piotrkowskiej                                       


           

                      1915-19  podział powiatu  między okup. niemiecką (pow. będziński)

                                                     i austro-węgierską   (pow. dąbrowski )   

      


                               2 sierpnia 1919 –  scalenie powiatu będzińskiego i dąbrowskiego

                      pod nazwą będzińsko-dąbrowski (w 1923 r. powrót do nazwy powiat będziński)

                                     w ramach nowo utworzonego województwa kieleckiego

 


                1.I. 1927 – wyodrębnienie z powiatu będzińskiego nowego powiatu zawierciańskiego

                               1939 -1945 okupacja  niemiecka ( Landkreis Bendsburg)

                   7 lipca 1945 r. powiat będziński (oraz zawierciański) przyłączono 

                                                   do województwa śląskiego


                                    22.III. 1948 – 1.VI.1975 powiat grodzki w Będzinie

  1999 r  reaktywowanie w Polsce powiatów, w tym powiatu będzińskiego w nowych granicach

            Utracił swoje wschodnie i zachodnie krańce, zyskując nieco na północy (Siewierz).

Wyłączenie z powiatu będzińskiego jego północno-wschodniego obszaru, który stanowi gmina Ożarowice (z Międzynarodowym Portem Lotniczym KATOWICE w Pyrzowicach) 

                    i przyłączeniu go do górnośląskiego powiatu tarnogórskiego.

 1 stycznia  2002– włączenie do powiatu będzińskiego jako eksklawy miasta Sławkowa, 

                    przeniesionego z powiatu olkuskiego w woj. małopolskim                                                                                                        

                                                                  **********                                                                                                                         

                                                                                                        

                                      W 1973 do Będzina włączono  mia­sta  Łagisza 

                                                           w 1975 - Gro­dziec 

                                                           1977 - 1991   Wojkowice                                                                                                                                  

                                                                  Łagisza

                               dzielnica Będzina leżąca w jego północnej części. 

                latach 1915–1954 siedziba gminy Łagisza, w latach 1969-1972 samodzielne miasto.


                                                                        Grodziec

                                dzielnica Będzina położona w północno-zachodniej części miasta

                                                w latach 1951−1975 samodzielne miasto

                                                                              ****                                                

                                                                     Wojkowice    

                                     18 lipca 1962 r.  prawa miejskie pod nazwą Wojkowice

                                                                   1970-1977,1992-2013

                            .        W lutym 1977 r. Wojkowice  włączono do miasta Będzin

                                    1 stycznia 1992 ponownie zostały samodzielnym miastem                                                                         

                                        

                                                                     *****************                                                                              

                                                             Powiat  kłobucki

                                                        położony na północy woj. śląskiego. 

                                                               .Jego siedzibą jest Kłobuck

                                                                  Powierzchnia -889 km²

                                                                         Herb powiatu

                                           ustanowiony uchwałą Rady Powiatu w Kłobucku

                                                                 z dnia 22 maja 2009

Kłobuk jest elementem nawiązującym do herbu Kłobucka – miasta będącego siedzibą powiatu. 

Hełm ten znajdował się na pieczęciach miejskich Kłobucka od czasów średniowiecznych. 

Orle skrzydło zaś, zaczerpnięto z herbu Krzepic, drugiego miasta znajdującego 

się w powiecie kłobuckim                                                  

        
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Flaga powiatu

       

                                                         

                                     Powiat  utworzony został w 1952 roku z północnej części 

                                                            powiatu częstochowskiego

             Po likwidacji powiatu w 1975 jego  terytorium  włączono do nowo utworzonego 

                                                       województwa częstochowskiego

                            Ponownie utworzony w 1999 roku w nowym  województwie śląskim

 



                                                                     ********

                                                       Powiat myszkowski 

                       leży  w pn.-wsch. części woj.śląskiego , na skraju północnej części 

                                      Wyżyny Częstochowskiej  i Obniżenia  Górnej Warty

                                                                Powierzchnia -497  km²

                                                                       Herb powiatu

                                       Uchwała Nr XLVI/306/2013 Rady Powiatu w Myszkowie 

                                                             z dnia 27 listopada 2013

                                w czerwonym polu tarczy zwrócone ku sobie głowy orłów.

           Po prawej głowa orła krakowskiego - srebrna w złotej koronie ze złotym dziobem,

                       z lewej cieszyńskiego - złota w złotej koronie nad zamkiem srebrnym

                  Orzeł cieszyński nawiązanie do przynależności  części terytorium  powiatu 

                                  do  Piastów z  linii   cieszyńskiej (do 1443 r)                    

fragmentem pogranicza ziemi krakowskiej i dziedzin książąt śląskich.
fragmentem pogranicza ziemi krakowskiej i dziedzin książąt śląskich.
fragmentem pogranicza ziemi krakowskiej i dziedzin książąt śląskich.

                                                                        Flaga

                                                     

                                                      

                                                       Herb powiatu w latach 2000-2013

                                                                                   

                           Powiat został utworzony  1 stycznia 1956 roku w województwie

                                      stalinogrodzkim z części powiatu zawierciańskiego

             1 czerwca 1975 roku całe terytorium zniesionego powiatu myszkowskiego

                    włączono do nowo utworzonego województwa częstochowskiego

                   W  1999 roku powiat myszkowski został przywrócony w nowym 

                                                    województwie śląskim 

      

                                     

fragmentem pogranicza ziemi krakowskiej i dziedzin książąt śląskich.
fragmentem pogranicza ziemi krakowskiej i dziedzin książąt śląskich.

                                                                      *************

                                                        Powiat zawierciański

                   leży  we wschodniej części  województwa na obszarze  Wyżyny Częstochowskiej ,                                                             Niecki Włoszczowskiej i progu Lelowskiego

                                                               Powierzchnia- 1003 km²

                                                                        Herb powiatu

                         ustanowiony przez Radę Powiatu Uchwałą Nr XX / 179 / 2000 

                                                 z dnia 31 sierpnia 2000 r

                   Orzeł  symbolizuje położenie ziem powiatu  w  historycznej  Małopolsce

                Biały zamek z wieżami - nawiązanie do systemu obronnych zamków

                                                      jurajskich (Ogrodzieniec)

                                   Połowa koła zębatego symbolizuje przemysł

                                                   Kłosy  symbol rolnictwa                                                        

                           Faliste wstęgi  rzeki powiatu (Warta,Pilica, Czarna Przemsza)

                                                                          Flaga



              XV w. ziemia zawierciańska znajdowała się na pograniczu śląsko - małopolskim

          1 lipca (19 czerwca) 1915– połączenie Zawiercia Dużego  i Zawiercia Małego 

                                               w miasto Zawiercie

              Od sierpnia 1915 roku tereny zawierciańskie były administrowane przez władze

                                                   niemieckie i austro  -węgierskiej                                                             

                        Powiat   utworzony po raz pierwszy 1 stycznia 1927 roku z części

                                          powiatu będzińskiego w woj. kieleckim 

               

                     W czasie II  wojny światowej część ziem powiatu została włączona do Rzeszy,

                         a część znalazła się w Generalnej Guberni (Niegowa i Żarki))

                                 Zawiercie przemianowane zostało na Warthenau

1939 roku Zawiercie włączone zostało do III Rzeszy i przemianowane w 1941 roku na Warthenau.
1939 roku Zawiercie włączone zostało do III Rzeszy i przemianowane w 1941 roku na Warthenau.
W 1939 roku Zawiercie włączone zostało do III Rzeszy i przemianowane w 1941 roku na Warthenau
W 1939 roku Zawiercie włączone zostało do III Rzeszy i przemianowane w 1941 roku na Warthenau

                     7 lipca 1945 r. powiat przeszedł z woj. kieleckiego do woj. śląskiego

                        1975 likwidacja powiatu ,terytorium  powiatu w woj. katowickim                                       

                           1999 r  przywrócenie powiatu  w nowym województwie śląskim                                          

                                                                  **************

                                                                                                                                                 

                                                                           mapa WIG -lata 30-XX w.

                                                                  ******************

                                                             Znaczki pocztowe

                                                                    Znaczki austriackie 

                                                                        1850-1918  

                                                                Jaworzno, Szczakowa,


 

                                                                 Znaczki  rosyjskie

                                                            1858-1860,1865-1915

                                           Będzin, Częstochowa,Dąbrowa Górnicza, 

                                                       Myszków, Zawiercie, Sosnowiec



                                                       Znaczki Królestwa Polskiego

                                                                        1860-1865

                                                                     Częstochowa (158)

 

                                                                       Kłobuck (159)

                                                                       Myszków (168)

                                                                      Zawiercie ( 172)


                                                                       Dąbrowa 176

                                                                       ***********

                                                Znaczki okupacyjne austro-węgierskie

                                                                         1915-1918

                                  Dąbrowa Górnicza, Strzemieszyce, Zagórze, Niwka i Klimontów.

 


 

 

                                                                     ************

                                                       Znaczki okupacyjne niemieckie 

                                                                      1915-1918

                                                Sosnowiec, Będzin (Bendzin), Grodziec , Zawiercie

                                                                  ,Częstochowa (Czenstochau)



                                                                           **********

                                                            1939-1945  -  Znaczki  GG

                                                                             Częstochowa


    

                                                                           ********

                                                                     Znaczki   III Rzeszy   

                                                      Jaworzno, Sosnowiec, Będzin, Zawiercie 

                                                                                                                                                             


                                                    


                                                                           ********

                                                                 Znaczki polskie

                                                                       od 1918 r



                                                            

 
 
 

               

                                                                           ********

                                                                       Znaczki lokalne

                                                                        1916  Sosnowiec  

W 1916 roku magistrat zorganizował pocztę w obrębie miasta i okolicy.

 Wydano znaczki- 2 emisje lecz niemieckie władze okupacyjne zabroniły ich używania.

Wydano wówczas trójkątną zalepkę bez podanego nominału.

Po 2 tygodniach władze niemieckie zabroniły ich stosowania.

Stosowane były od 24.07.1916 do 7.08.1916.

                                                                             Zawiercie 


znaczki poczty miejskiej Zawiercia,  były w obiegu pocztowym od 10 do 14 stycznia 1916 r. Okupacyjne władze niemieckie nie otworzyły w Zawierciu urzędu pocztowego, w związku z czym korespondencję odsyłano do odległego o 35 km Sosnowca.

 W celu udogodnienia mieszkańcom komunikacji pocztowej magistrat Zawiercia utworzył miejski urząd pocztowy i wprowadził znaczki doręczeniowe, na które nie otrzymał stosownego zezwolenia. Po czterech dniach niemiecki urząd pocztowy w Sosnowcu odmówił przyjmowania przesyłek ze znaczkami Zawiercia. Sprzedaż znaczków została wstrzymana, a ich zapasy skonfiskowano.

                                                                      *******                                                                                                         






Brak komentarzy:

Prześlij komentarz