wtorek, 25 sierpnia 2026

Herby bułgarskich miast (Sofia)

 

                                                                          Sofia

                      Stolica i największe miasto Bułgarii. Położona w zachodniej części Bułgarii, 

                                   w śródgórskiej kotlinie, u stóp masywu Witoszy. 

                          Miasto leży nad rzeką Bojanską, która jest lewym dopływem rzeki Iskyr


                                                                            ******

                                                        Miasto wydzielone Sofia

                                                           област София-град

                                                             Powierzchnia - 1 348,9 km²

                                                                               Herb

                                                                      Od 17.IX. 1991 r

                          Tarcza  sercowa z  wspiętym lwem   symbolizuje   państwo bułgarskie

                                   W polu pierwszym czerwonym - personifikacja Serdiki

                                       (Ulpia Serdica -starożytna nazwa Sofii. 

                                      W polu drugim złotym   fasada  bazylika św. Zofii 

                                         ( Света София )   która dała obecną nazwę miastu

                          Pole trzecie to góra Witosza, u podnóża której znajduje się miasto. 

                                        W polu czwartym rotunda z  statua Apollo Medicusa).

                                           reprezentujący źródła mineralne wokół miasta,

                                          Na tarczy korona murowa z trzema basztami 

                                           Pod tarczą wstęga łącząca dwie gałązki wawrzynu 

                                                   z dewizą "Расте, но не старее

                      ("Stale rosnąca, nigdy nie upadająca",  "Rośnie, ale się nie starzeje"),

 

                                                                    ******

                        Pierwszy herb Sofi  przyjęty zostal przez Radę Miasta 17.III.1900 r

                       i zatwierdzony przez ks Ferdynanda  dekretem ogłoszonym 2.IV.1900 r

                             Powodem powstania  herbu  była Wystawa Światowa w Paryżu 

                         gdzie  kraje uczestniczące miały  m in przedstawić herby swoich stolic

 

                                           Tworzeniem herbu zają się zespół złożony 

                                          z  Jana Václava Mrkvički ( Иван Мърквичка)

                              czeskiego  malarza i grafika, dyr. Państwowej Szkoły Malarstwa

                                    (obec.Narodowa Akademia Sztuki)  w  latach 1896-1909.

                                                                                                     

                               Václava Dobruskýeho  ( Вацлав Добруски)– czeskiego archeologa

                                               docenta epigrafiki i numizmatyki antycznej,

                                        dyr. Narodowego Muzeum Archeologicznego w Sofii. 

                                                                    w latach 1892-1910

                              Rysunek  herbu  wykonał malarz student Halarampiusz Taczew

                                                     ( Харалампи Тачев)  uczeń  prof. Mrkvički


                                                                   *********

                                                    

          Wizerunek  Ulpi Serdiki  pochodzi ze starożytnej monety wybitej za panowania 

                                        cesarza Septymiusza Sewera i jego żony Julii Domny

                                                                       ******

                                                      

                   Wizerunek   świątynia Apollo Medicusa -też pochodzi ze starożytnej monety.

 

                                                                        ********

                                                           

                                 църква  Света София  - świątynia prawosławna znajdująca 

                                                              się w centrum Sofii

                                   Poczynając od XIII w od wezwania tej cerkwi mieszkańcy

                          ówczesnego  Sredca zaczęli nazywać również swoje miasto Sofia

                                   XVI wieku kościół został przekształcony w meczet

                                                1926- 1935 r -odbudowa  bazyliki

                                                                          *****

                 Lew  pochodzi  z medalionu znalezionego podczas wykopalisk  archeologicznych

                                 na  wzgórzu Trapezica w Wielkim Tyrnowie   ( 1884 i 1900)

    
      W herbie miasta symbolizuje  Sofię jako następczynię  dawnej stolicy
 
 Wielkiego Tyrnowa

                                                                            ********                                         

                                                      W 1911 r  dodano wstęgę z dewizą  

                                                                              ****

                                                  W  1928 - dodano gałązki  wawrzynu 

                      

                                                                                 ****

                                                                   23.XII. 1974 -1991 

 

.                                                                             ******

                                  W starożytności  Sofia była tracką osadą o nazwie Serdika

                    Ok. 29 roku n.e. Sofia została podbita przez Rzymian i jej nazwę zmieniono 

                                                      na Ulpia Serdica,

                        Od  46 r n.e. znalazła się w granicach  prowincji rzymskiej Mezja

                             W 106 Serdica decyzją cesarza Trajana stała się municipium

                        Od   271  r n. e  -stolica  prowincji  Dacia Mediterranea (Wewnętrzna)

                                          W 447 -  Hunowie niszczą miasto ,

                       odbudowane przez ces,  Justyniana, zmieniło nazwę na Triadica.

                                   wchodziło w skład Cesarstwa Bizantyjskiego

                    W 809 r zdobył je bułgarski chan Krum i przyłączył do swojego państwa.

                       Miasto  nazywane przez Słowian Sredec  była używana do 1879 r

                                      , gdy oficjalnie wybrano obecną nazwę.

                    Przed 1018 r miasto zostało zdobyte przez bizantyjskiego cesarza

                                    Bazylego II Bułgarobójcę  i na prawie 200 lat

                                    przyłączone do Cesarstwa Bizantyjskiego. 

                    W 1376 r miasto pierwszy raz zostało wzmiankowane jako Sofia

                                 wcześniejsza   słowiańska nazwa Sredec

                                  była  używana  oficjalnie do poł. XIX w.

                    1382 r  miasto zostało zdobyte przez sułtana osmańskiego Murada I.

                          W 1392 r stało się stolicą Sandżaku Sofii  w  Ejalecie Rumelii.

                          4.I.1878 r podczas wojny rosyjsko-tureckiej  wojska rosyjskie

                                                wkroczyły do miasta

                  3.IV. 1879 r Zgromadzenie Narodowe ogłosiło Sofię stolicą Bułgarii

                                                                    ********




 






****

poniedziałek, 24 sierpnia 2026

Bułgaria

                       Państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach.

                        Graniczy z Serbią (318 km) oraz Macedonią Północną (148 km) od zachodu,

                                     Grecją  (493 km) i Turcją (259 km) od południa,

                                              Morzem Czarnym  (378 km) od wschodu

                                                   i Rumunią (609 km) od północy.

                                       Klimat Bułgarii jest umiarkowany ciepły, kontynentalny,

                                        suchy, nad morzem podzwrotnikowy, wilgotniejszy.

                                                                        *****

                                                       Republika Bułgarii

                                                               Република България

                                                             Powierzchnia -110 993 km²

                                                                   Stolica -Sofia

                                                        Język urzędowy - bułgarski

                                                      Jedn monetarna : Euro  (od 2026

                                                         1879-2025  Lew = 100 stotinek

                                                                    Ludność 6,4 mln

                                          Bułgarzy - 84,8 %, Turcy,- 8,8 %, Romowie - 4,9%

                                                                         1,5%  inni

                                                                           ********

                                                                             Herb

                                                                   Od   31.VII. 1997 r

                              Złoty koronowany lew  w ciemnoczerwonym polu  tarczy.                        

             Tarczę  wieńczy korona z pięcioma krzyżami i dodatkowym krzyżem na szczycie. 

                               Trzymacze -  koronowane złote lwy stojące  na gałęziach dębu.

                         U dołu znajduje się wstęga obramowana trzema kolorami narodowymi 

                          , a na niej napis Съединението прави силата ( Jedność daje siłę) 

                               

                           Korona  na  tarczy  nawiązuje do królewskiej dynasti  Szyszmanowiczów 

                                          – władców drugiej monarchii bułgarskiej (1185–1396)

 

                                                    

 

                                                                              ****

                                                                          1971- 1990

                                                                          1948-1968


              1881-1927                              1927-1946                 

********
 
1880-1887
** 
 

                                               W centrum herb ks. Aleksandra Battenberga

                                                                           1879-1886

                                                                               ******

 

                                                                               Flaga


                                                    Wprowadzona została  16.IV.1879 r.


                                                      obecna wersja od 22. XI. 1990 r

 

Trzy poziome pasy: biały, zielony, czerwony.
 
 Kolor biały oznacza pokój, zielony – wolność, 
 
a czerwony ofiary walk o wyzwolenie Bułgarii spod panowania tureckiego.
 

                                                                          1971-1990

 

                                                                          1947-1968

 

                                                                     *********

                                    Nazwa  państwa  ma pochodzić od tureckiego słowa

                                              bulgha – „mieszać się”

               W VII w   doszło do zmieszania Protobułgarów ze Słowianami i przejmowania

                          przez   nich wzorców liczniejszej i wcześniej osiadłej na Bałkanach

                                                   ludności słowiańskiej

       

                                                                  *******

                  W starożytności terytorium  obecnej Bułgarii zdobyli Rzymianie 

                   i w pierwszej połowie I wieku (6–9 r. n.e.) pomiędzy Dunajem 

                    a pasmem Starej Płaniny utworzyli rzymską prowincję Mezję

                     która w roku 86 została podzielona na Mezję Dolną i na Mezję Górną

             W 46 r. n.e  na południe od Starej Płaniny powstała rzymska prowincja Tracja. 

 

                                   Z czasem tereny obecnej Bułgarii stały się celem najazdów

                                                          Hunów i Gotów.

                                  Od  395 r- w  Cesarstwie Wschodniorzymskim (Bizancjum)

                  W VI- VII w tereny te zaczęły zasiedlać pasterskie plemiona słowiańskie,

                                 które zostały podbite ok. roku 680 przez Protobułgarów. 

                                     Pierwsze państwo Bułgarów Kamskich  i Słowian  

                    mieszkających między Dunajem i Starą Płaniną. powstało w sierpniu 681 r

                                                ze stolicą w Plisce   (od 895 w Presławiu)



 
 Asparuch -  chan protobułgarski, twórca Bułgarii naddunajskiej,
 
 którą władał w latach 681–701. 
 

                                             864 - przyjęcie chrześcijaństwa  (Car Borys I )

                                                   W 915 r. Symeon przyjął tytuł cara. 

                             W 1018 tereny Bułgarii zostały ostatecznie podbite przez Bizancjum 

                        (Bazyli II Bułgarobójca)   i pozostawały pod władzą Bizantyjczyków do 1185


                                     W latach 1186–1398 istniało drugie państwo Bułgarów,

                                                         ( Втора българска държава)


1362-1393 zostało stopniowo podbite  przez Turków

                                                          częścią Imperium Osmańskiego  


                       3.III. 1878 po klęsce Turcji w wojnie z Rosją  traktat pokojowy w San Stefano,

                                                 przewidywał utworzenie Wielkiej Bułgarii 

                                     

                                                 Kongres berliński  zredukował Bułgarię

                                 do  księstwa  Княжество България)  obejmującego

                                                        tylko północne ziemie  Bułgarii.  

                                                     

                             Część południowa  została autonomiczną prowincję turecką 

                                                    Rumelia Wschodnia

                               W 1885 r Rumelia Wschodnia została przyłączona  do ks. Bułgarii

                                     22.IX. 1908 - ogłoszenie  niepodległości  przekształcenie  

                                                  w  Carstwo Bułgarii  (Царство България )

                                           Po  wojnach  bałkańskich (1912–1913) Bułgaria 

                                              utraciła południową Dobrudżę  na rzecz Rumunii

                                                    a uzyskała dostęp do Morza Egejskiego

                                                                              ****

                                    W obu wojnach  światowych Bułgaria była sojusznikiem Niemiec

                                                           (1915-1918,  1940- 1944)

                                            Po I wonie utraciła m.in dostęp do Morza Egejskiego

                                                           

             W trakcie II wojny światowej Bułgaria uzyskała  nabytki we wsch, części Jugosławii 

                               oraz krótkotrwałe włączenie w jej granice części greckiego terytorium

                                            Tracji Zachodniej   i części Macedonii Egejskiej

                                                 Zajęcie w 1944 kraju przez Armię Czerwoną

                                      15 .IX.1946  proklamowanie  Ludowej Republiki Bułgarii.

                                                 1946-1990- Bułgarska Republika Ludowa

                                                               

                                           10.II.  1947 -  na mocy traktów paryskich  Bułgarii                                     

                                        przywrócono granice z 1919 r z dodaniem  pd. Dobrudży 

                                                           uzyskanej w 1940 od Rumunii 

                                                              1955 - przyjęcie do ONZ

                                                  Od  15 .XI. 1990    Republika Bułgarii

                                                            od 2007 w  Unii Europejskiej

 

                                                                        **********

                                                    Znaczki pocztowe 

                                   Znaczki  Imperium Osmańskiego 

                                                  1863-1879

                
 
        ******      

                                                  Znaczki Bułgarii 

                                                                     od stycznia  1879 r

        













                                                                           ********