Wojtek z Roztoki.

sobota, 7 marca 2026

Baranowicze

Miasto w zachodniej części Białorusi, w obwodzie brzeskim,

na Równinie Baranowickiej pomiędzy rzeką Szczarą i jej dopływem Myszanką.

139 km na pd. zach. od Mińska, 193 km na pn. wsch, od Brześcia

Siedziba rejonu baranowickiego

*****

biał. Баранавiчы

ros. Барановичи

Powierzchnia- 30 km²

Ludność ok. 180 tyś.

Herb miasta

Obecna wersja herbu

od 30 .XI.2012.

Przedstawiona w herbie lokomotywa parowa serii W-MB-ŻD

była pierwszym parowozem obsługującym Kolej Moskiewsko-Brzeską.

Kolej ta miała znaczenie miastotwórcze dla Baranowicz.

Godło to symbolizuje początki i rozwój miasta

Koło zębate symbolizuje późniejszy rozwój przemysłowy miasta

Kolory tła – czerwony i zielony, nawiązują do flagi Białorusi

*****

Wersja 1982-2012

Herb z konkursu z okazji 150. rocznicy założenia miasta

Flaga

*****

Pierwsza wzmianka o Baranowiczach pochodzi z 1627 r.

Anna Eufrozyna Sieniawska, córka wojewody trockiego A. Chodkiewicza,

zapisała wówczas tę wieś (wraz z majątkiem Mysz) swojemu synowi w testamencie.

W 1666 r. włości te nabył kasztelan nowogródzki M.W. Judycki

W II poł. XVIII w. wieś należała do Masalskich i Niesiołowskich

Do rozbiorów leżała w województwie nowogródzkim.

Po trzecim rozbiorze Rzeczypospolitej (1795 r.) znalazła się w granicach

Imperium Rosyjskiego.

1796 w gub słonimskiej

1797-1801- guberni litewskiej

1801 w gub .grodzieńskiej

od 1842 w gub. mińskiej

****

Przekształcenie wsi Baranowicze w miasteczko, a następnie w miasto,

było związane z budową kolei w drugiej połowie XIX w.

Brześć-Moskwa i Równe-Wilno w 1870 r.

29 .XI.1871 r. na nowo wybudowanej stacji kolejowej kolei Moskiewsko-Brzeskiej

został odprawiony pierwszy pociąg towarowo-pasażerski ze Smoleńska.

Stacja otrzymała nazwę „Baranowicze” – od położonej w pobliżu wsi

o tej samej nazwie

Wokół stacji kolejowej zaczęły równolegle rozwijać się dwie, początkowo

niezależne osady , które dały początek zabudowie miejskiej.

*****

W 1881 roku majątek baranowiczki został zakupiony przez hrabiego

Jana Lamberta Rozwadowskiego

Ponieważ hrabia był katolikiem, a katolikom nie wolno było kupować ziemi

w zachodnich guberniach Imperium Rosyjskiego,

Rozwadowski zarejestrował ją na nazwisko swojej żony Elżbiety,

która była prawosławna

Bliskość kolei doprowadziła do szybkiego wzrostu liczby ludności wokół stacji.

Rozwadowski sporządził plan dróg i działek i zaczął sprzedawać

swoją ziemię pod zabudowę.

27.V.1884 1884 Rozwadowski otrzymał pozwolenie na budowę miasteczka

6 .X. 1888 r. w Rozwadowie (Stare Baranowicze) utworzono samodzielną

administrację miejską.

Adm. w gminie Nowa Mysz (Новомышской волости)

Po dociągnięciu tu następnej trasy kolejowej Wilno-Łuniniec-Pińsk,

pojawiła się druga stacja „Baranowicze Poleskie”

(w odl. 2,5 km od stacji Baranowicze)

która stała się drugim centrum przyszłego miasta - Nowe Baranowicze

Adm. częściowo w gminach Nowa Mysz,Stołowicze, Jastrzębl, Darewo

***

W latach dziewięćdziesiątych XIX w.(1891) wieś Nowe Baranowicze połączyła

się ze miasteczkiem Rozwadowo (Stare Baranowicze )

Baranowicze-Rozwadowo miały samorząd miejski

i były lokalnym centrum gospodarczym.

w powiecie nowogródzkim w guberni mińskiej

Przyczyniło się do tego także przeniesienie garnizonów wojskowych

z Nowogródka i Horodyszcza.

W drugiej połowie XIX w do Baranowicz zaczęli ściągać licznie Żydzi.

Od 3.VIII.1914 r. do 8 .VIII.1915 r. w Baranowiczach

mieściła się siedziba rosyjskiego Sztabu Generalnego

( Ставка Верховного главнокомандующего)

w pobliżu stacji Baranowicze-Poleskie

Od września 1915 r. okupowane były przez wojska niemieckie.

6 km na wschód od miasteczka znajdowała się linia frontu niemiecko-rosyjskiego.

Po odejściu wojsk niemieckich, 5.I.1919 r., do miasta wkroczyły

oddziały Armii Czerwonej.

6.II. 1919 - stało się ono centrum powiatu baranowickiego guberni mińskiej.

W kwietniu 1919 Baranowicze zajęły wojska polskie,

a od lipca do września 1920 ponownie Armia Czerwona.

30. IX.1920 miato zajęły wojska polskie

Po podpisaniu traktatu pokojowego w Rydze (1921 r.) Baranowicze

znalazły się w granicach II Rzeczpospolitej

W okresie międzywojennym były ważnym ośrodkiem gospodarczym

II Rzeczypospolitej, największym miastem woj. nowogródzkiego,

siedzibą pow. baranowickiego

Baranowicze stanowiły macierzysty garnizon

Nowogródzkiej Brygady Kawalerii

W 1938 uruchomiono lokalną rozgłośnię Polskiego Radia,

Polskie Radio Baranowicze

17 .IX. 1939 o godz. 14. miasto zostało zajęte przez Armię Czerwoną.

2 .XI.1939 zostały włączone do Białoruskiej SRR.

4 .XII.1939 stały się centrum administracyjnym nowo utworzonego

obwodu baranowickiego.

26 .VI. 1941 miasto zajęli Niemcy.

Baranowicze ( Baranowitschi) stały się siedzibą obwodu baranowickiego

Komisariatu Generalnego Białoruś ( Generalbezirk Weißruthenen)

6 .VII. 1944 r. miasto zostało ponownie zajęte przez Armię Czerwoną

(Operacja Bagration)

8 .I. 1954 r. zlikwidowano obwód baranowicki,

Miasto Baranowicze i 4 rejony likwidowanego obwodu

włączono do obwodu brzeskiego.

Baranowicze zdegradowano do funkcji siedziby rejonu –

początkowo nowomyskiego, a od kwietnia 1957 r. – baranowickiego.

Od 1991 - Baranowicze są częścią niepodległej Białorusi.

***********

Znaczki pocztowe

Znaczki Imperium Rosyjskiego

1858-1915

*****

Okupacyjne niemieckie

Landesbotenpost der 10. Armee

Ostland

1941-1944

****

Znaczki Polski

1920-1939

30 .X.1922 Baranowicze odwiedził

marszałek Józef Piłsudski

*****

Znaczki ZSRR

1939-1941 , 1944-

****

Znaczki Białorusi

Od 1992

***

Uładzimir Karwat (1958-1996)

białoruski pilot wojskowy, odznaczony tytułem Bohatera Białorusi,

był naczelnikiem bazy lotniczej w Baranowiczach.

W 2009 roku w Baranowiczach otwarto muzeum pilota

****

piątek, 6 marca 2026

Przewóz

Wieś położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim,

nad Nysą Łużycką , która jest równocześnie granicą

polsko-niemiecką

Leży ok. 22 km na pd.- zach. od Żar

i 64 km na pd zach. od Zielonej Góry.

Siedziba gminy Przewóz.

****

Gmina Przewóz

Powierzchnia-178,32 km²

Herb

Herb gminy 17. XII.2005 r

(statut par. 6.p 1.)

W złotym polu fragmenty murów obronnych

z dwiema bocznymi wieżami ze spiczastymi niebieskimi dachami.

Między nimi umieszczony jest budynek z trzema wieżami.

W środku muru znajduje się tarcza herbowa a na niej, w złotym polu,

czarny orzeł dolnośląski z przepaską na piersi.

Dwie skrajne wieże reprezentują zapewne istniejące kiedyś w mieście

bramy wjazdowe.

Umieszczona pośrodku trzywieżowa budowla symbolizuje zamek książęcy,

będący na przełomie XV i XVI w.siedzibą księstwa przewozkiego

(księstwo powstało w 1499 r.) , zaś orzeł dolnośląski -

położenie miasta na Śląsku oraz książąt śląskich.

*****

Historycznie leżał w granicach Górnych Łużyc.

W okresie wczesnopiastowskim Przewóz był grodem, strzegącym

na przełomie X i XI w. przeprawy przez Nysę

na szlaku handlowym wiodącym z Saksonii do Wielkopolski

Gród rozwinął się w osadę, która dała początek miastu.

Osadę tę nazywano Przewozem, jako że położony był przy przeprawie

na Nysie - na przewozie

łuż Přibuz ,

do 1945 niem. Priebus ,Priebus in Schlesien

***

W drugiej połowie XIII w. Przewóz wraz z okolicą znajdował

się pod panowaniem księcia Przemka Żagańskiego (1273-1289).

Prawa miejskie otrzymał prawdopodobnie przed 1285 r.

W 1311 określany jako "oppidum", a w 1383 r jako "civitas"

W 1303 roku przejął je ród Askończyków z Brandenburgii.

Po 1311 roku Przewóz wchodził przejściowo w skład Łużyc,

by na lata 1319–1346 wrócić do Dolnego Śląska,

wchodząc w skład księstwa jaworskiego

pod władzą Henryka I jaworskiego i ostatecznie w 1413

razem z okolicą wszedł w granice Księstwa żagańskiego

księcia Jana I żagańskiego

i tym samym na trwale Dolnego Śląska

W 1346 roku stał się lennem Fryderyka Bibersteina,

a od 1364 roku wraz z Łużycami stanowiło dożywocie

księcia świdnickiego Bolka II.

Po czterech latach Przewóz przeszedł w ręce Luksemburgów,

po dwóch następnych do Czech.

W 1413 r kupił go książe Jan I Żagański i włączył do swojego księstwa.

W 1449 r. utworzono księstwo przewozkie, które otrzymał Jan II Szalony.

Jan II w 1472 r sprzedał Przewóz książętom saskim,

Ernestowi Wettynowi i Albrechtowi Wettynowi

którzy dysponowali posiadłością od 1472 do 1542 r.

W tym roku król czeski oddał księstwo przewozkie

w zastaw margrabiemu brandenburskiemu.

Po 1558 roku nabył je biskup wrocławski Baltazar Zygfryd Promnitz

Jego spadkobierca Zygfryd Promnitz sprzedał księstwo żagańskie

Wacławowi Lobkowicowi

Potomkowie jego w 1786 roku przekazali posiadłość Piotrowi Bironowi,

którego córka Dorota księżna żagańska wniosła dobra

mężowi Edmondowi de Talleyrand-Périgord

Ich potomkowie przebywali tu do II – wojny światowej.

*****

Od 1742 w pruskim powiecie Kreis Sagan

Regierungsbezirk Liegnitz w Provinz Schlesien

Pod koniec XIX w miasto uzyskało połączenia kolejowe

z Jankową Żagańską (Hansdorf) w 1895) i Horką (1908).

Na początku XX w. rozwinął się w Przewozie przemysł

papierniczy i meblarski

1919–1932 w Provinz Niederschlesien

Po likwidacji powiatu żaganskiego w 1932 r

Przewóz w Landkreis Rothenburg (Ob. Laus.)

W lutym 1945 miasto uległo zniszczeniu ( 60% )

i po przejęciu administracji przez Polskę

został zdegradowany do roli wsi

1946-1950 w woj. wrocławskim

w powiecie żarskim

1954–1972. siedziba gromady Przewóz

1.I. 1973 reaktywowano gminę Przewóz

1950-1998 w woj. zielonogórskim

1.I.1999 r - woj. lubuskim

Do 2007 znajdowało się tu drogowe przejście graniczne

Przewóz–Podrosche

^******

^{Znaczki pocztowe}

^{Znaczki Królestwa Prus}

^{1850- 1867}

******

^{Znaczki Północnoniemieckigo}

^{Związku Pocztowego}

^1868-1871

******

^{Znaczki Niemiec}

^1872-1945

******

^{Znaczki Polski}

^{od 1945}

*****