poniedziałek, 29 czerwca 2026

Lębork

                              Miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu lęborskiego.

                          Lębork leży w pradolinie Redy-Łeby, nad Łebą i jej dopływem Okalicą,

                                               na północnym krańcu Puszczy Kaszubskiej, 

                     w bliskim sąsiedztwie Jeziora Lubowidzkiego na wschodzie, na północy Kaszub

                                ok. 30 km na południe od Łeby , 85 km na pn. zach. od Gdańska

                            Miasto graniczy z dwiema gminami wiejskimi – od zachodu, północy, 

                        wschodu, a także częściowo od południa z gminą Nowa Wieś Lęborska

                                      oraz na niewielkim odcinku południowym z gminą Cewice

                                                            

                                                                              *****

                                                                      Miasto Lębork

                                                                           kasz. Lãbórg

                                                                  Powierzchnia - 20, 8 km²


                                                                   Ludność -35,1 tyś.

                                                                         Herb miasta

                                                                     od 30 .X. 2003 

                               Herb  przedstawiający lwa - strażnika (bądź opiekuna zamku) 

                              znany  jest  od XIV w. i występował na pieczęciach miejskich 

                 z niewielkimi zmianami  (lew siedzący bądź wsparty o basztę, także ukoronowany)

                    

                                          Herb nawiązuje do  niemieckiej  nazwy  miasta

                                           Lewinburg  , Löwenburg  (Lwi Gród)

                                        które z czasem  przekształcił   się w Lauenburg

                                                             

                                                                             *****

                                                 Opis herbu z Statutu miasta z  14.VI.2019 r

                 Herbem Miasta Lęborka jest wizerunek fragmentu średniowiecznych murów miejskich 

                       oraz lwa,którego głowa jest zwrócona w prawo, poniżej pasmo zielonego podłoża

                                              i błękitne  fale rzeki Łeby

                                Sylwetka lwa żółta lub złota, budowle białe, dachy niebieskie.. 

                                                                          

                                                                              *******

          

             

                                                                   

                                                                              ******

                                                              Herb powiatu lęborskiego 

                                   W polu 3 błękitnym lew złoty trzymający basztę nawiązuje 

                                                            do herbu stolicy powiatu.

                                                                             *****

                                                                               Flaga

                                                         [Lębork city flag] 

                                                                          Od 30.X.2003 

                                                                   
        

                                                                           ********                       

                               W X w. słowiańska wieś położona nad Łebą, noszącą nazwę Lewino

                                                  należącą do książąt Pomorza Gdańskiego.

                                     Ok. 1123 ziemia lęborska została schrystianizowana 

                                                i należała do biskupstwa włocławskiego.

                            W 1140 tereny te zostały włączone do biskupstwa kamieńskiego

                                      

                             W latach 1310-1454 Lębork należał do państwa krzyżackiego

                                    1340- założenie miasta i budowa zamku Lewinburg.

                                           

                      1 lub 6 .I. 1341 nastąpiła lokacja Lęborka na prawie chełmińskim

                                 W 1410 zamek lęborski poddał się polskim wojskom. 

                              Po  pokoju w Toruniu 1 .II. 1411 Krzyżacy odzyskali Lębork   

                             1440- przystąpienie  do  antykrzyżackiego  Związku Pruskiego

                              Po rozpoczęciu wojny 13-letniej król Kazimierz Jagiellończyk 

                                      wcielił miasto wraz z Pomorzem Gdańskim do Polski

                                                             

                                  6 .III.1454 został inkorporowany przez polskiego króla

                                     i przekazany w lenno księciu pomorskiemu Erykowi II. 

                                               Książę w 1460 r oddał Lębork Krzyżakom 

                                        ale już w 1466 roku wykupił miasto od zakonu.  

                                                

                                  W lipcu 1466 książę jednak wykupił powierzone ziemie

                        W 1490 r Lębork przeszedł w ręce księcia pomorskiego Bogusława X 

                                     1637 r po bezpotomnej śmierci księcia Bogusława XIV 

                                                    Lębork włączony zostaje do Polski.        

                               Od 1641  stolica  powiatu  w  województwie  pomorskim

               w 1657 r k Jan Kazimierz na podstawie traktatów welawsko-bydgoskich 

                     odstępuje je Fryderykowi Wilhelmowi, elektorowi brandenburskiemu.

 

                        

                           Od 1777 r   Lauenburg in Pommern  w pruskiej prowincji  Pomorze

                                      1846  stolica powiatu Landkreis Lauenburg i. Pom


                         W 1870 Lębork uzyskał połączenie kolejowe ze Słupskiem i Gdańskiem

                                                    

                                    10.III. 1945 r   Armia Czerwona wkroczyła do Lauenburga

                                           W marcu 1945 powiat lęborski znalazł się tymczasowo 

                                                             w okręgu Pomorze Zachodnie

                                                      10.IV.1945 -  władza cywilna 

                                    7 .VII. 1945    miasto i powiat stał się częścią woj. gdańskiego

                                                           do  1946 używno  nazwy Łebno

                                       W maju 1946 zatwierdzono  polską nazwę Lębork

                                          (  spolszczenie i adaptacja wcześniejszej niemieckiej nazwy )

                                                            

                                                           1975-1998  w woj. słupskim

                                                    1999  -  siedziba powiatu lęborskiego  

                                                                     w woj. pomorskim


                                                                             *******

                                                                    Znaczki pocztowe 

                                                                            Znaczki Prus

                                                                              1850-1867


                                                                            **** 

                                                            Znaczki Północnoniemieckiego 

                                                                    Związku Pocztowego 

                                                                          1868-1871


                                                                             **** 

                                                                       Znaczki Niemiec

                                                                         1872-1945


                                                                                   **** 

                                                                       Znaczki Polski 

                                                                               od 1945


                                                                                   *****




niedziela, 28 czerwca 2026

Podgórz (Toruń)

                                 Część Torunia w pd-zach, części miasta, na lewym brzegu Wisły

                                                 na historycznych Kujawach,  dawniej miasto

                                                                                ****

                                       Nazwą Podgórz określa się również całą lewobrzeżną 

                                           część Torunia obejmującą Glinki,Stawki Rudak,

                                                      Czerniewice i właściwy Podgórz 


                            Od 2005 roku miasto dzieli się na 24 części (jednostki pomocnicze)

                                                                          ******

                                                                   Symbole 

                                           Podgórz  współcześnie używa symboli  Torunia.

                                                                           

                                                                              ****

                                                                      Herb Podgórza

                                                            z  wizerunkiem św. Mikołaja

                                                  według projektu Józefa Wykrzykowskiego

                                                                           z  1934 r

                                                                               ****

                                        Najstarszy znany wizerunek pieczęci miejskiej Podgórza

                                         pochodzi z 1570 r  i przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem

                                              

                                      Początkiem XVII w zastąpiony  wizerunkiem św. Mikołaja 

                                                        

                                     Najstarszy znany tłok pieczętny pochodzi z 1603 roku.

                                                              

                                                                             *****

                                                                         zabór pruski

                                                                              ****

                                                                             1925

                                              

                                                                          *******

                            

                              Na mocy   podpisanego w 1422 r. tzw. pokoju mełneńskiego

                               król Władysław Jagiełło odzyskał ziemie na lewym brzegu

                                          rz. Wisły podarowane krzyżakom w 1230 r.

                                              przez ks. Konrada Mazowieckiego

                                            Ok. 1430 r  nad Wisłą naprzeciwko Torunia

                                                        król Władysław Jagiełło zbudował

                                zamek –  zwany nieszawskim, obecnie  dybowskim

                                     

                   Obok zamku dybowskiego, tuż po jego powstaniu, wyrosła osada kupiecka,

                       która  przekształciła się w miasto, zwane   Nieszawą, Nową Nieszawą 

                       lub Dybowem, stanowiące  konkurencję handlową dla toruńskich kupców  

                         W 1454 r  Torunianie uzyskali  od króla Kazimierza Jagiellończyka

                                     obietnicę likwidacji konkurencyjnego  ośrodka                                      

                                 Po pewnym czasie miasto na nowo zaczeło się rozwijać

                           16 .V.1555 r  w przywileju   dla Torunia  król  Zygmunt II August

                           - zakazał  w Nieszawie-Dybowie   handlu i nakazał ją przenieść

                                                na oddalone od brzegów Wisły wzniesienie. 

                           Ze względu na lokalizację, nowa osada przyjęła nazwę Podgórz.

                                            (pod górę).   

                         Mimo zakazu handlu i przeniesienia w nowe miejsce osada rozwijała się

                                     7 .XI. 1611 r. król Zygmunt III Waza  nadał  osadzie prawa miejskie 

                                                       potwierdzone  przez Jana III Sobieskiego 


                                                                           1785

                                            6.III.1793  r   Podgórz został zajęty przez Prusy


                                   1807–1815 został przyłączony do Księstwa Warszawskiego

                                                                w dep. poznańskim 

                                          1813 spalenie   Podgórza przez wojska francuskie 

                                          W 1815 r Podgórz wrócił pod panowanie Prus 

                                                         w prowincji Prusy Zachodnie,

                                                              w  pow. ziemskim  toruńskim 

                                               1833 -  formalnie Podgórz utracił prawa

                                  Od 1845 r posiadał władze samorządowe zorganizowane 

                                                          na wzór miasta 

                     1861-1872-   rozwoj związany z budową węzła kolejowego w Toruniu

                                                        powstaniem fortyfikacji i koszar

                                    W 1873 r utworzono obwód (Amtbezirk) Podgórz.

                       obejmujący  wieś  Brzoza, wieś i majątek Czerniewice, Piaski, Rudak i Stawki. 

                                        1876 r  do Podgórza przyłączono osadę Kluczyki

                                                  17.01.1920 r przyłączenie do Polski

                                                 w pow. toruńskim  woj. pomorskiego

                                       

                                           29 .XII. 1924 r  Podgórz odzyskał prawa miejskie


                                               1.IV. 1938 -  Podgórz przyłączono do Torunia

                                               7.IX.1939-  24.I.1945- okupacja niemiecka

                                    Thorn Amberg.części miasta, Toruń Południe (Thorn Sud).

                                          w składzie  Okręg Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, 

                                                           na terenie rejencji bydgoskiej

                                                     1945-1975    w woj bydgoskim

                                                    1975-1998     w  woj. toruńskim

                                                  Od 1999  w   woj. kujawsko-pomorskim

                                             

                                                                            ******

                                                           Znaczki pocztowe

                                                                     Znaczki Prus

                                                                        1850-1867

                                                                                *****

                                                          Znaczki Północnoniemieckiego 

                                                                 Związku Pocztowego 

                                                                         1868-1871

                                                                           *****

                                                                   Znaczki Niemiec 

                                                                1872-1920. 1939-1945

 

                                                                          *****

                                                                 Znaczki Polski

                                                                  1920-1939, 1945