czwartek, 4 sierpnia 2022

Veracruz (Meksyk)

                                                Stan we wschodnim Meksyku. 

               Sąsiaduje ze stanami: Tamaulipas (na północy); Oaxaca, Chiapas

               i Tabasco (na południu); San Luis Potosí, Hidalgo i Puebla (na zachodzie).

                     Od wschodu graniczy z Zatoką Meksykańską (700 km wybrzeża)

              Wybrzeże nizinne, miejscami zabagnione; wnętrze stanu górzysto-wyżynne 

                  (Sierra Madre Wschodnia, Mesa Centralna i Kordyliera Wulkaniczna)

             Klimat ze względu na ciepłe wody Zatoki Meksykańskiej jest gorący i wilgotny.


                                                                    *******

                                                     Stan Veracruz

                        Estado Libre y Soberano Veracruz de Ignacio de la Llave

                                               Powierzchnia-71 820 km²

                                    Stolica - Jalapa Enriques (Xalapa-Enríquez )

                                                                           Herb stanu

                                                            

                                                                         od  23.XI.1954

                    nawiązuje do herbu miasta Villa Rica de la Vera Cruz nadanego  w 1523 r.

 

                Krzyż z napisem VERA  nawiązuje do  nazwy  Veracruz („Prawdziwy krzyż”)

       Złoty zamek na zielonym polu  panowanie   korony hiszpańskiej nad nowymi ziemiami.

           Kolumny z napisem PLUS ULTRA na niebieskim tle symbolizują hiszpańską potęgę

                               poza granicami kraju.

            Trzynaście gwiazd interpretuje się jako liczbę prowincji, które w tym czasie należały

                                             do ​​jurysdykcji rządu Veracruz.

******
Flaga stanu

                                                       

                                                                          *****

                                                               Jalapa Enriques 

                                                                   (Xalapa-Enríquez )

                        miasto we wschodnim Meksyku, w górach Sierra Madre Wschodnia

                                                      stolica stanu Veracruz.

Nadany 18.XII.1791, 
 
potwierdzony 22.VI.1793

                                                 Gwiazda - wpływ przodków

                              Góra  symbolizuje położenie  miasta  u podnóża

                                          Cerro de Macuiltépetl  (1587 m n.p.m.)

 

             Bordiura -sześć  owoców z liśćmi,  nawiązuje do   korzenia Xalapa (Radix Jalapae)

      Czapka Merkurego i kaduceusz -wymiana handlowa Ameryka-Europa, która osiągnęła swój

                          szczyt w XVIII wieku. 

                     Róg obfitości -symbolizuje   obfitą roślinności i kwiatów regionu

         Wawrzyn, palma i inne ozdoby, które  otaczają tarczę, to grecko-łacińskie symbole

                                                zwycięstwa i wiary

    


                                                                            ******

                                Nazwa Xalapan w języku Nahuatl  - źródło na piasku

                                                        1791 r. status miasta 

                                             Od 1824 r.  stolica stanu Veracruz.  

             1892 - nazwa  Xalapa de Enríquez, na cześć gen. Juana de la Luz  Enríqueza Lary ,

                               Od  1978 pisownia  nazwy miasta   przez Xalapa

                                                               ******

          Nazwa stanu pochodzi od miasta Veracruz , które zostało założone 

                     przez  Hernana Corteza. pod nazwą Villa Rica de la Vera Cruz                  

                              w Wielki Piątek (dzień śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu). 

 

Kiedy ogłoszono konstytucję stanu w 1824 r. , otrzymał nazwę Veracruz i oficjalnie ukonstytuował

       się jako Wolne i Suwerenne Państwo Veracruz ( Estado Libre y Soberano de Veracruz ).

 Dekretem z oficjalnie przyjęto  nazwę Veracruz-Llave, na cześć generała

                    i gubernatora  Ignacio de la Llave y Segura Zevallos (1818-1863)


             Od 2004 roku jest oficjalnie znany jako Veracruz de Ignacio de la Llave.

                            

                                                                      ******

  Na północy swoją kulturę stworzyli Huastekowie, w środkowej części stanu znajdowali 

                          się Totonakowie, natomiast na południu Olmekowie.

 Na początku XV w. cały obszar znalazł się pod wpływem tzw. potrójnego sojuszu

                      (Tenochtitlán-Texcoco-Tacuba).

 W późniejszym okresie niepodzielnie panowali tu Aztekowie, którzy nałożyli obowiązek

                       płacenia danin na tutejszych mieszkańców.

                            Miasto   zostało założone jako port w 1519 roku

           Od  1528 na pobliskiej wyspie do XVII wieku budowano i umacniano fort

                                  San Juan de Ulua.

                                           Od    1788-  Intendencia de Veracruz

                W XVI–XVII wiekach było najważniejszym portem hiszpańskiej Ameryki, 

                                             skąd wywożono głównie srebro

                                       W 1824 - Veracruz uzyskało status stanu.

                   W 1825 uchwalona została pierwsza konstytucja stanowa. 

                      marzec  1847 - sierpień 1848    opanowane przez wojska  

                         Stanów Zjednoczonych.


                             1853-1857 - wydzielenie w pn. części  stanu  Distrito  Tuxpan

                                                1865-1867 -   Departament  Tuxpan 

                    

                    W 1861 roku zostało zajęte przez interwencyjną armię hiszpańską

                                            i brytyjską (styczeń-kwiecień 1862)

                            W latach 1862–1867 miasto zajęła interwencyjna armia francuska.

                        która zamierzała osadzić na tronie meksykańskim cesarza Maksymiliana I.

                                                              

                                       Od kwietnia do listopada 1914 roku  armia amerykańska 

                                                        gen. Frederick Funston

                                     W latach 1915–1916 było natomiast przejściową stolicą Meksyku.

         .                

W czasie rewolucji meksykańskiej stan był terenem walk pomiędzy poszczególnymi stronnictwami. 

Po zakończeniu rewolucji Veracruz zaznało wreszcie długo oczekiwanego okresu pokoju

 i stało się jednym z najgęściej zaludnionych i najbardziej rozwiniętych regionów Meksyku. 

 

                                                                      *****

                                                           Filatelistyka 


                                                              Znaczki Meksyku

                                                                     od 1856 r

                                 


                                                                              

                                               

                                      


                                                       

                                                               


         

                                             

                                                           




                                                     
                                                                         ********

                                                     Okupacja amerykańska Veracruz

                                                                    IV- XI.1914                                             

                                                     Znaczki USA kasowane  datownikiem  

                                                          "Vera Cruz, Mexico U.S.M.A.G."

 





                                                                          *********

                                                            Okupacja hiszpańska Veracruz

                                                                       XII.1861-IV.1862                                                        


                                               Znaczki  Hiszpańskich Antylii ( z lat 1855-1865)

                                                                                                                                

                                                                           ******

                                                         Poczta brytyjska w Veracruz

                                                              British postal agencies

                                                      znaczki brytyjskie-   datownik  C 64

                                                                      1825-1874


                                                                           *****

                                                                    Poczta francuska

                                               “Corps Expéditionnaire du Mexique”

                                                                                 kasowniki

 


                                                                                   *****

 






Oaxaca

                      Stan w południowym Meksyku, w rejonie przesmyku Tehuantepec.

             Graniczy ze stanami: Guerrero (na zachodzie), Puebla (na północnym zachodzie), 

                                  Veracruz (na północy), Chiapas (na wschodzie).

                               Na południu Oaxaca sąsiaduje z Oceanem Spokojnym


         Powierzchnia górzysta (Sierra Madre Południowe, Sierra Madre de Oaxaca i Sierra Madre

                                          de Chiapas) i  Sierra Atravesada

                       Na północnym wschodzie i nad Oc. Spokojnym niziny; gęsta sieć rzek

             Klimat zróżnicowany:  od gorącego wilgotnego w rejonie wybrzeża Pacyfiku ,

                                         do umiarkowanego w górach

                                                                      *****

                                                                 Oaxaca

                                                 Estado Libre y Soberano de Oaxaca 

                                                            Huāxyacac (nahuatl)

                                                     Powierzchnia- 93 793 km²

                                                       Stolica - Oaxaca de Juárez

                                            

                                                                        Herb stanu

                                                                     Od 22 .VI.1950 r

                                             Na rulonie pergaminu  godło Meksyku

                                  Owalna  trójdzielna tarcza na czerwonym  pergaminie

                                      ( kolor koszenili grana uprawianej tu w latach 1521-1821)

                                     - kolor  czerwony - symbol   walki o wolność                                                             

                                      W polu 1-aztecki symbol obecnego  Oaxaca                           

                                       stylizowane - twarz mieszkańca  Oaxaca, 

               owoce i kwiaty  huaje ( guaje)  (Leucaena leucocephala ,pol..mimoza biała)

                                 drzewa pochodzącego z tego regionu

            Pole 2 - fragment kolumny  pałacu w  Mitla - zbudowanego przez Zapoteków

                                              -     nawiązuje do  przeszłości regionu

                    Krzyż dominikański -   uznanie pracy tego zakonu na tym terenie.  

                      ( ewangelizacja, edukacja, ale także część architektury regionu)


                                      U dołu - ręce rozrywające kajdany       

                    Zerwane kajdany są symbolem końca niewolnictwa i ucisku.

        Siedem gwiazd -  regiony stanu -la Cañada, los Valles Centrales, la Mixteca, la Sierra, 

                                       la Costa, el Istmo y Tuxtepec.

       Legenda w  owalu  motto Benito Juareza  poszanowanie praw innych to pokój  

    Słowa motta są oddzielone od siebie symbolicznymi kaktusami ( Opuntia ficus-indica ) 


  • . 
    ******.

                                              1923- herb na muralu autorstwa Diego Riviery

                                                                              ****

                                                         Pieczęć miasta Oaxaca de Juárez

 

                                                                          od 1928 r

   Pieczęć nawiązuje do legendy o  księżniczce  Donají  która była córką króla Zapoteków

                                która została ścięta przez  Misteków , wrogów jej ojca.

          Jej głowę odnalazł  pasterz,  w miejscu znanym obecnie jako San Agustín de las Juntas

 

                                                                             *******

                          

                                     Herb nadany  25.IV.1532 r przez króla Karola V

           Nazwa  miasta ( i stanu)  wywodzi się od nazwy Huaxyacac (wierzchałek guajes ,

           miejsce w pobliżu guajes  )  nadanej przez Azteków  obozowi  założonemu

                                      na terenie obecnego miasta   

                  Mistekowie  i Zapotekowie,  nazywali to miejsce odpowiednio 

                                 „Ñuhundua” i „Luhulaa” .

        Nazwę huaxyácac  Hiszpanie uznali  za trudną do wymówienia i  zmienili  na Oaxaca                                                               

                                                               *******

                                   Ok. 3000 p.n.e. rozwinęła się tutaj kultura Olmeków.

                                       W 2000 p.n.e. pojawiła się cywilizacja Quiché

         Kolejną kulturę w tym rejonie stworzyli Zapotekowie, którzy w 800 r  n.e. stworzyli

                                               skomplikowany system nawadniania pól. 

                                   W XIII w. do regionu przybywają pierwsi Aztekowie.

             Zakładają m.in. miasto Oaxaca, a w połowie XIV całkowicie podporządkowali sobie

                                           większość ludów na tym obszarze. 

.

                  W 1486 r  władca aztecki Ahuitzotl założył w tym miejscu obóz wojskowy

                                                       o nazwie Huaxyacac

 .                               Obóz zdobył Francisco de Orozco na Boże Narodzenie  1521 r

.                     W kwietniu 1532, jako jedna z pierwszych osad na terenie Nowej Hiszpanii, 

                                     otrzymała prawa miejskie (z nadania króla Karola V).

                                                       jako    Antequera de Oaxaca,

                                        1535-   w wicekrólestwie Nowej Hiszpanii

                                                       (Virreinato de Nueva España)

                                                      1788  - intendencja Oajaca

                                                    

                   W pobliżu miasta (we wsi San Pablo Gualateno) urodził się w 1806 Benito Juárez.

              Od 4 .X.1872, po śmierci Juáreza, miasto nosi rozbudowaną nazwę Oaxaca de Juárez                                     

                W 1812-1814   dotarł tu ruch niepodległościowy za pośrednictwem księdza

                                                      José Maríi Morelosa y Pávona.


                                    W  1821 Oaxaca dołączyła do niepodległego Meksyku.

                                   31.I. 1824 region otrzymał status stanu (Estado de Oajaca)

                                                          4.X.1824 -Estado de Oaxaca


                               1853-1857 wydzielenie terytorium Przesmyku Tehuantepec

                                                   (Territorio del Istmo de Tehuantepec)

                                        Od  5.II. 1857-  Estado Libre y Soberano de Oaxaca

 

                                                                      ***********
                                                                   Filatelistyka

                                                                     Znaczki Meksyku

                                                                            od 1856







Benito Pablo Juárez García (1806-1872)
 urodził się w wiosce San Pablo Guelatao w stanie Oaxaca

Prezydent Meksyku 1957-1872

                                                

                               

                                         



                                       
                                                                

                                        

                                                                              *******

                                                                1915- lokalne znaczki                                                              


                                       

                                                                        ***********

 3.VI. 1915 roku gubernator José Inés Dávila,  ogłosił Oaxaca „wolnym i suwerennym państwem”;

                     rządzonym zgodnie z  meksykańską konstytucją  z  1857 r.

            Zorganizował siły zbrojne, emitował własną walutę i znaczki pocztowe

                                        III.1916  - ponowna inkorporacja do Meksyku

                 

                                                                       *********