niedziela, 26 lipca 2020

Budapeszt

Budapeszt (węg. Budapest) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872–1873 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).

                                                          Fováros Budapest   
                                                              Powierzchnia -525,16 km²

                                                         od 1873- 1964, pon.1990 r.
          Srebrny, pofalowany pas oznacza rzekę Dunaj. Górny zamek z jedną wieżą jest symbolem
                       Pesztu, dolny, trójwieżowy natomiast Budy. Błękitne tło bram symbolizuje Óbudę.
                                    Korona jest odniesieniem do państwowości węgierskiej.
                     Trzymacze - Lew pochodzi z herbu Budy za czasów panowania króla Jana Zápolyi,
                                                                 a gryf z herbu Pesztu.
                                           Kolorami herbu są: czerwony, złoty, niebieski i srebrny.

                                                                            ***
 
                   Projekt  herbu  zatwierdzony przez Zarząd Pesztu Budy i Óbudy 29 maja 1873 roku
                                   autorstwa - Lajosa Fridricha Gusztáva Altenburgera

                                                                        *********
                                                                       Herb  1964-1990
                                                                         *********
                           Budapeszt  (od 1994 roku)  jest podzielony na 23 dzielnice ( kerület)

                                                I. Várkerület Budapest I.Budavar )
                                                                    „dzielnica zamkowa”
                                                               
                                                                             Herb
od 1995 r
 Zamek i miasto zostały zbudowane przez króla Belę IV


******
Budapest Főváros II. kerület 
Rózsadomb 
Herb
od 2000 r
Zielone pole tarczy i drzewa nawiązują do charakterystyki dzielnicy, do jej  zielonego charakteru 
 Korzenie - szacunek  dla tradycji, krzyż -  nawiązuje do starej  pieczęci kościelnej i sądowej 
(znalezisko archeologiczne) oraz znaczące instytucje kościelne.

*****
                                              III. Óbuda-Békásmegyer
                                                 Stara Buda                     
 od 1991 r
Srebrny zamek  symbolizuje
 zamek królowej Elżbiety  Łokietkówny  - matki króla Ludwika Wielkiego ( I. Nagy Lajos)
Po stronach wieży ,herb Andegawenów (Harmadik Anjou-ház )
 Po drugiej stronie  tarcza z  srebrnym orłem  - symbolizującym piastowskie pochodzenie 
 Królowej Elżbiety (Lengyelországi Erzsébet )
 Nad herbem mniejsza wersja srebrnego orła 

**
Pieczęć  Óbudy(1387)
Dzielnica zajmuje obszar  dawnego miasta Óbuda 
i  wsi Békásmegyer 

                                                  ****
                                                IV. Újpest
                                                        Nowy Peszt
                                                      Herb
       
                                                                             od 1993 r
                                                                1907-1950 - osobne miasto

                                                   ****
                                     V. Belváros- Lipótváros
                                              „Nowe Miasto Leopolda”
                                                     Herb
   
od 1994 r
. Dzielnica używa zmodyfikowanego herbu dawnego 
       miasta Pesztu (1703-1873)

***
                                           VI.Terézváros 
                                                Miasto Teresy               
od 2011 r
 Herb symbolizuje 
Oktogon - ośmiokątny plac  na skrzyżowaniu alei Andrássy (Andrássy út )
 i Wielkiego Bulwaru (Nagykörút)

****
VII.Erzsébetváros
 miasto Elżbiety 

od 2004 r
                                                    ***
                                         VIII. Józsefváros 
                                            Budapeszt VIII. kerület
                                               pol. Miasto Józefa 
                                                                             Herb
                                                     od 2012 r

                                               Lew symbolizuje Budę, gryf symbolizuje Peszt.
                                              Nazwa dzielnicy  -  na cześć cesarza  Józefa   II

                                                   **
                                          IX.Ferencváros 
                                     Budapest Főváros IX. kerület Ferencváros
                                                              pol.  miasto  Franciszka

                                                                            Herb
                                                 od 1999 r
                                             nazwa nadana  w 1792 roku z okazji wstąpienia
                                                             na tron  cesarza Franciszka I
                                                       
                                                             Zielone pole - ogrody dzielnicy.
                       Srebrna falista  linia - Dunaj,  srebrny młyn wodny - typowy dawny  przemysł ,
                srebrna  brama  - granica miasta, urzędy publiczne, złote pasy  wskazują słońce i ważn drogi
                                                      Nad tarczą  baszta  symbolizująca  Pest
                                                    ***
                                              X.Kőbánya 
                                 Budapest Főváros X. kerület Kőbányai
                                             ( pol. Kamieniołom)
                                                                             Herb
                                                od 7.XII.2000 r
                                     Lew z  górniczym  kilofem   nawiązuje do nazwy  dzielnicy.
                                        Lew trzymający kłos zboża,  nawiązuje do rolnictwa,
                       które istniało  w przeszłości, przemysłu spożywczego i piwowarskiego.
                                      W polu sercowym,  XIX- wieczna  wieża strażnicza  winnicy
                                                        charakterystyczny zabytek Kőbánya

                                                                               ***
                                                                XI. Újbuda
                                             ( pol.  Nowa Buda)
od  2013 ??

 W górnym niebieskim polu słońce  i księżyc są symbolami trwałości, ochrony i opieki.
 W zlotym skośnym  pasie  10 srebrnych lilii, symbolizujących 10 osiedli dzielnicy.
 W dolnym  polu zamek nawiązujący  do herbu  Budapesztu . 
Dwa zielone kopce  są symbolem Wzgórza Gellerta i Wzgórza Orłów. 
 Srebrna wstęga  symbolizuje  Dunaj, 
                     Obecne granice obejmują obszar  dawnego miasta Buda (przed 1873)
                                            i wioski Albertfalva (przed 1950 r.). Lágymányos
                                                           Obecna  nazwa  dzielnicy  od 2005 r
                                                    Do 1950 roku nazwała się  Szentimreváros

                                                 ******
                                              XII.Hegyvidék 
                                         Budapest Hegyvidék XII. kerület
                                                   ( pol. Dzielnica wzgórz).
                                                                                   Herb
           
                                                          od 2001 r
                 Róże i lilia   pochodzą z  herbu  Budy nadanego  przez Jánosa Szapolyai w 1533 roku,
                                        ma  symbolizować  ciągłość historyczną
                                 Kolor czerwony - czerwone wino Törökvér,  -uprawiane tu  do końca  XIX w.
                                    Pole niebieskie  - niebo  i źródła (wody)  dzielnicy.
                                 Zielony trójkąt  - wzgórze Jánosa z wieżą widokową  Erzsébet 
                                                 -   najwyższy punkt dzielnicy


                                                                        ******
                                           XIII.Újlipótváros-Angyalföld 
                                      Budapest XIII. kerülete
                              pol. Nowe Miasto Leopolda -Pole Aniołów
                                                    Herb
                                                                          od 1995 r
  Nad tarcza anioł - symbolizuje Angyalföld 
Koło -przemysł i 8 osiedli dzielnicy
 Szachownica -  symbolizuje  Újlipótváros.
Ryba - Dunaj   ( Vizafogó)
Pasy - dynastia  Arpadów
Kotwica - nawiązuje do XX-wiecznego przemysłu okrętowego oraz 
dawnego portowego i przeprawowego charakteru tego obszaru 

                                                  ********
                                    Cd. w następnym poście


.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz