niedziela, 24 lutego 2019

Łużyce

Łużyce -kraina historyczna głównie w  południowo-wschodniej części Niemiec,między Nysą Łużycką i środkowym biegiem  Łaby i niewielki obszar w Polsce i Czechach.
Około - 8 000 km²
Dzielą się na Łużyce Dolne  -część północna ,z głównym  mistem Chociebużem (Cottbus),
Łużyce Górne (południowe) z głównym miastem Budziszynem (Bautzen)

                                                


                                                                          Mapy

     



                                                                                                          1945


Nazwa Łużyce -od słowa -Ług ,mała kałuza,podmokłe miejsce 
 Początkowo nazwa ta odnosila się tylko do obszaru na nizinie

Łużyce Górne  do XV wieku Milsko 

        *************
X wieku trwał podbój ziem Słowian Połabskich przez królów niemieckich, którzy w 937 r. utworzyli Marchię Wschodnią, z której podziału w 965 r. powstała Marchia Łużycka, nad którą utracili tymczasowo kontrolę w wyniku powstania słowiańskiego w 983 r. 
W latach 1002-31 Marchia Łużycka i położona na południe od niej Miśnieńska tymczasowo znalazła się we władaniu polskim.


 Następnie przeszła we władanie rodu Wettynów, którzy odsprzedali ją w 1303 r. brandenburskim Askańczykom, którzy w 1367 r. odsprzedali ją czeskim Luksemburgom.

 Odtąd  do 1635 r. region wraz z Łużycami Górnymi stanowił jeden z czterech głównych krajów Korony świętego Wacława i z nią przeszedł w 1526 r. we władanie Habsburgów.

 W XV wieku pojawia się po raz pierwszy określenie Łużyc Dolnych; w tym czasie także Brandenburgia odzyskuje kilka miejscowości dolnołużyckich, w tym Chociebuż

 W 1445 r. miasto Cottbus  wraz z okolicami zostało przyłączone do Brandenburgii,
 stanowiąc eksklawę brandenburską (a później pruską) w środku Łużyc


Od 1635- lenno elektorów saskich


Od 1815-
 Łużyce Dolne przyłączono do Pruskiej prowincji Brandenburgia. 
 ( Cottbus , Sorau , Spremberg , Calau , Luckau , Luebben  i Guben ) ,
reszta   z miastami Lobau,Kamenz, Budziszyn i Zytawa -  pozostała w Saksonii



V.1816- przyłączenie powiatów  północnych  Górnych Łużyc 
 ( Hoyerswerda, Rothenburg,  Görlitz ,Lauban) do pruskiej prowincji Śląsk
( Regie­rungs­be­zirk Lie­gnitz)





XIX wiek dla Łużyc  oznaczał industrializację i germanizację 

1945 w radzieckiej strefie okupacyjnej
(Советская зона Германии)
1949-1990 -w granicach NRD
od 1952  w okręgach Cottbus  i Drezno


Od 1990 w Brandenburgii 

i Saksonii

***********
Serbołużyczanie

Serbołużyczanie – Łużyczanie, Serbowie łużyccy– słowiańska grupa etniczna, zamieszkująca Łużyce, ziemie leżące na terytorium Niemiec.

Serbołużyczanie dzielą się na 2 grupy:
Górnołużyczanie (Horni Serbja), mówiący językiem górnołużyckim
Budziszyn jest historyczną stolicą Górnych Łużyc i centrum kulturalnym Łużyczan.

Dolnołużyczanie (Dolne Serby), mówiący językiem dolnołużyckim 
 Ośrodkiem kulturalnym Dolnołużyczan jest Chociebuż .

W latach 50. XX wieku rozpoczęto masowe wydobycie węgla brunatnego metodą odkrywkową co doprowadziło do zniszczenia dziesiątek serbskołużyckich wsi i przyspieszenia germanizacji tego narodu.
 Serbołużyczanom grozi obecnie całkowita asymilacja z ludnością niemieckojęzyczną.


1912 - powstanie serbskiej organizacji Domowina,



      1950- autonomia kulturalna

                                                     
                                                                Emblemat   od 1949 r
            

                                                                               ****
                                                                        Herby

                      Herb Łużyc Dolnych pochodzi od herbu miasta  Luckau ( Łukow)
                                  jednej  ze stolic Dolnych Łużyc   (od 1492 roku )

                               Sylwetka czerwonego tura o złotych rogach,stojącego 
                                          na zielonej murawie,w srebrnym polu



Część północna – Łużyce Dolne (dlnłuż. Dolna Łužyca, grnłuż. Delnja Łužica, łac. Lusatia Inferior, niem. Niederlausitz)  leży w większości na południu landu Brandenburgia i częściowo w landzie Saksonia.
Obecnie Łużyce Dolnie nie stanowią żadnej odrębnej jednostki administracyjnej a granice powiatów nie pokrywają się już z granicami historycznymi

W 1816 r. region podzielono na siedem powiatów: 
Chociebuż, Żary, Gródek (Spremberg), Kaława (Calau), Łuków (Luckau), Lubin (Lübben) i Gubin. 

                                                                       *******
                                               Obecny  podział administracyjny  

                                                   Landkreis Dahme-Spreewald 
                                                   dlnłuż.  Wokrejs Damna-Błota



Od 16.XI. 1995.
   Czerwony wół -z herbów miast Lübben i  Luckau.
 Głowa czerwonego orła - z herbu Brandenburgii
 Złota korona -Königs Wusterhausen

                                       Cottbus, dlnłuż. Chóśebuz 


                                                                  wersja herbu od 2000 r .

 Mur miejski z dwiema wieżami i bramą,  nad bramą tarcza z  czerwonym rakiem w srebrnym polu
Najstarsza zachowana pieczęć miejska z herbem miasta pochodzi z drugiej połowy XIV w.
Rak jest  herbem średniowiecznych władców Cottbus, którzy rządzili miastem w latach 1199-1445.

                                                                   **************
                                 Landkreis Oberspreewald-Lausitz 
                                                    (dlnłuż. Wokrejs Górne Błota-Łužyca) 



Herb  od 25.XI.1995

**** 
  Landkreis Spree-Neiße
                                                   (dlnłuż. Wokrejs Sprjewja-Nysa)


 Od  6.IX.1995.

                                                ******
                                            


Łużyce Górne, (grnłuż. Hornja Łužica, dlnłuż. Górna Łužyca, łac. Lusatia Superior, niem. Oberlausitz) w większości należy do Saksonii, częściowo leży zaś na południu landu Brandenburgia

                                                                     ********

                      Herby powiatów Hoyerswerda, Rothenburg -włączonych do Śląska

                                                                            *****
                                                                   Obecne powiaty

                                                         Powiat Budziszyn 
                           (niem. Landkreis Bautzen, górnołuż. Wokrjes Budyšin


Od  14.I. 1992.
 Złoty mur o trzech  blankach w polu  błękitnym.
Pierwotnie ustalony w 1852 r

****
                                                             Powiat Görlitz
                               (niem. Landkreis Görlitz, górnołuż. Wokrjes Zhorjelc) 



Od  21.IV.2009
Tarcza dzielona w słup oparta o złoty mur w podstawie
,na murze zielone trzy liście lipy.
Na prawej ,blękitnej części tarczy położona mniejsza tarcza z czarnym orłem
o czerwonym orężu -dziobie i lapach ze szponami
Na piersi srebrna przepaska z takimż krzyżem
W lewej czerwonej części tarczy srebrny, ukoronowany czeski 
wspięty lew o podwojnym ogonie.

                                                 ******
Polska część Łużyc leży na południowym zachodzie kraju i wchodzi w skład województw lubuskiego (Łużyce Dolne) i dolnośląskiego (Łużyce Górne),


                                                                          *****
                                             Powiat żarski

Herb ustanowiono uchwałą rady Powiatu nr XXV/168/2001 z 20 lutego 2001.
Na tarczy w polu dwudzielnym w skos herby dawnych wlascicieli
Państwa Stanowego Żary -Trzebiel,
rodzin  Bibersteinów i Promnitzów

***
                            częśc powiatu żagańskiego i krośnieńskiego


żagański
Od 2003
Orzeł Piastów dolnoślaskich z tarczą z herbem opatów żagańskich (augustianów)

krośnieński

Herb został ustanowiony Uchwałą Nr XVIII/90/2000 Rady Powiatu Krośnieńskiego
 z dnia 27 września 2000 r. w sprawie ustanowienia herbu Powiatu Krośnieńskiego.

Hwer  przedstawia w polu tarczy herbowej trójdzielnej w polu prawym, górnym, złotym, wizerunek czarnego dolnośląskiego orła, w polu lewym, górnym srebrnym, czerwonego woła.
Wizerunki te stanowią symboliczne nawiązanie do położenia ziem powiatu na historycznym Śląsku i Dolnych Łużycach. W dolnej części tarczy herbowej przedstawione zostały w srebrnym polu dwie wstęgi błękitną i zieloną symbolizujące dwie charakterystyczne rzeki Odrę i Nysę Łużycką.

                                                    ****

                                 wojewodztwo dolnośląskie
                                         powiat lubański
                       Herb został ustanowiony Uchwałą nr XXII/161/2000 
                        Rady Powiatu Lubańskiego z dnia 26 października 2000 roku
                                                         
Na tarczy gotyckiej dzielonej w słup od prawej bocznicy tarczy w polu złotym półorzeł czarny ze srebrną półksiężycową przepaską sierpową poprzez skrzydło i pierś, z wyprowadzonym z niej srebrnym półkrzyżem na piersi orła. Od lewej bocznicy tarczy dziesięć pasów czarnych i złotych poczynając od czarnego u czoła tarczy kończąc złotym u podstawy tarczy.

                Pasy czarno-złote - symbolizują  dawną przynależność do Saksonii



                                                  *****
                                        powiat  zgorzelecki
                                                            
                    Uchwała nr XXVIII/183/2000 Rady Powiatu Zgorzeleckiego 
                                                      z dnia 28 czerwca 2000 r.
        Tarcza dwudzielna w słup, w prawym złotym polu połowa czarnej sylwetki orła
         z  położoną na skrzydle połową srebrnej przepaski sierpowej gdzie w połowie                                                                                        połowa krzyżyka.
          W lewej połowie pola na przemian pasy w słup trzy niebieskie przedzielone 
                                                  dwoma złotymi.
                      Pole prawe (heraldycznie) - symbol Dolnego Śląska
                        
 Pole lewe - nawiązanie do barw Górnych Łużyc
                                                 *****       
                                      Znaczki pocztowe

              Na historycznym terytorium Łużyc w obiegu byly następujące znaczki 

                          1850-1867 -Pruskie  -(Dolne Łużyce)
                                            

                          1850-1867 - Saksońskie -(Górne Łużyce) 
                                  

                         1868-1871  znaczki Północnoniemieckiego Okręgu Pocztowego

                                    1872-1945  znaczki niemieckie




                                      

                                 1945-1949  - okupacyjne  radzieckie

                      

                                         

                                                  ******                                                                                         wydania lokalne

                                                 Cottbus
                                                 1.X.1945


****
Görlitz


Lubbenau



Niesky


Spremberg





******
                                           Znaczki  NRD
                                               1949-1990










                                                   RFN

                                                   1990






Park Mużakowski
RFN

Polska



Park Mużakowski (niem. Park von Muskau) – park w Polsce i w Niemczech , zajmujący 728 ha powierzchni po obu stronach rzeki Nysy Łużyckiej która stanowi granicę polsko-niemiecką, w województwie lubuskim, w powiecie żarskim. 
Po stronie polskiej znajdują się 522 ha całego założenia parkowego, a po stronie niemieckiej 206 ha. Centralna część parku z zabudowaniami rezydencjalnymi znajduje się po zachodniej stronie rzeki przy niemieckiej miejscowości Mużaków, polska część leży przy miejscowości Łęknica.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Park_Mu%C5%BCakowski
                                               *******

2 komentarze:

  1. Krótko i na temat. Podobało mi się. Panie Wojciech, gdyby tak więcej o Gubinie. Pozdrawiam serdecznie Andrzej Bartz

    OdpowiedzUsuń
  2. Dobrze ,spróbuję coś tam napisać.

    OdpowiedzUsuń