środa, 21 stycznia 2026

Rzeżyca

                                   Miasto  we wschodniej części Łotwy nad rzeką Rzeżycą.

                                                  90 km na północny wschód od Dyneburga

                                                         242 km  na wschód od Rygi

                                            oraz 63 km na zach. od granicy łotewsko-rosyjskiej

                                   Centrum gospodarcze i kulturalne środkowej części Łatgalii.


                                                                         *****

                                                                       Rzeżyca

                                                              łot.  Rēzekne ,łat Rēzne. 

                                                                      ros: Резекне

                                                        miasto państwowe ( Valstspilsēta)

                                                            Powierzchnia17.48 km²

                                                                     Ludność- 26,4  tyś.

                                                               Łotysze (45%) i Rosjanie (44,3%)

                                                                                              Polacy -2,1%

                                                                          Herb miasta

                                                                 przyjęty  31 .X. 1925 r.

                                                                 przywrócony  w 1993 r.

                                                    Przyjęty   oficjalnie  w  marcu  2000 r.

                           Gryf  nawiązuje do herbu Łatgalii ( srebrny gryf z mieczem w łapie)

                                   ma symbolizować miasto jako historyczną stolicę  Łatgalii.         

                               Tarczka w kolorach flagi łotewskiej, podkreśla przynależność 

                                                  Rzeżycy  do państwa łotewskiego

                                                         

                                                                            *****

                                                                  Projekt herbu z 1923 r 

                                       Na piersi gryfa -pierwszy emblemat  państwowy Łotwy

                                                                               ***

                                               Herb  Łatgalii  w herbie państwowym Łotwy

                                                                przyjętym 15 .VI. 1921

                                                                               ****

                                 Herb Inflant, nadany prowincji   w  1566 r przez Zygmunta Augusta

                            W polu czerwonym gryf srebrny wspięty z mieczem  w prawej łapie , 

                                 przepleciony przez piersi złotymi literami SA pod koroną.

                                                                                 ****

                                                                 Herb nadany  21.X 1781 r. 

                                                                                 *****

                                                                               1970

                                                                                ****

                                                                          Flaga miasta


                                                                             *****

                                                  W Rzeżycy znajduje się siedziba  gminy 

                                          (Rēzeknes novads ) w skład  której miasto nie wchodzi

                                                                         Herb gminy

                                                                     Od 23.XI.2009 r

                                                                             Flaga gminy


                                                           W skład novadsu wchodzi

                                                  1 miasto (Vilani) i 28 parafii (pagasts )


                                                                         *******

                                                    

                                     Miasto znajduje się  w krainie historycznej   Łatgalia

                                                   łot. Latgale,  niem. Lettgallen,

                                                                     ****

                                Nazwę  Łataglia  „Latgale” w odniesieniu do Łotyszy

                                       z północno-wschodniej części Łotwy  wprowadził

                        ojciec łatgalskiego odrodzenia pisarz i polityk  Francis Kemps w 1900 r.

                     Wywiódł ją od miejscowych  plemion znanych  w  średniowiecznych 

                                    kronikach  ( XII-XIII w)  jako  Lotigola i Letia                  

                          Nazwa Inflanty  pochodzi od fińsko-niemieckiej zbitki językowej 

                                                      Livland, czyli  Kraj Liwów

                            Nazwa    Inflanty Polskie pojawiła się po pokoju w Oliwie 1660 r.

                                                                       *****

                                          Nazwa miasta pochodzi od nazwy rzeki Rēzekne

                             W IX w znajdował się tu łotewski gród, który został zniszczony

                                          w XIII w. przez niemieckich krzyżowców

                               Od 1224 r. obszar ten należał zakonu kawalerów mieczowych  

                                               

                                       Pierwsza wzmianka o Rzeżycy pochodzi z 1285 roku. 

                                     Mistrz zakonu kawalerów mieczowych Wilhelm von Sauerburg

                                                          buduje  zamek  Rositten

                                    Rzeżyca powstała na początku XIV w. przy zamku krzyżackim

                                                    jako osada  o nazwie Rositten.

                                                          Była  centrum  Vogtei Rositten    

                                                   podległego komuturowi  dyneburskiemu

                                               w   państwie zakonu kawalerów mieczowych

                                 Od 1558 r poddanie zamku królowi  Zygmuntowi  Augustowi                                          

                                               Od 1561 w składzie  Rzeczpospolitej

                                 1577-1579  zajęcie przez wojska cara Iwana Groźnego                   

                        Miasto zostało przywrócone Polsce po pokoju   w Jamie Zapolskim w 1582 r.            

                                 Obok Dyneburga było to największe miasto  w Inflantach Polskich, 

                                                    

                                                                    

                                 Do rozbiorów miasto było starostwem Rzeczypospolitej

                                         Miasto i zamek były kilkakrotnie okupowane przez 

                                           1601,1625 -1626 ,1656 - 1660 przez Szwedów.

                                                       1654 - 1656  wojska rosyjskie,     

                                      Po I rozbiorze Polski  miasto zostało wcielone do Rosji.

                                                                      ( Рѣжица)

                                                    W 1773 r  nadanie   praw miejskich                                                   

                                    Od  1777  w guberni połockiej, od 1796  w gubernii  witebskiej

                                            W  1802 roku miasto stało się centrum.

                                            powiatu  rzeżyckiego  (Режицкий уезд

                                                   

                 Do rozwoju miasta przyczyniła się budowa traktu do Dyneburga i Wilna (1836)

                        oraz uruchomienie Kolei Warszawsko-Petersburskiej (1862) 

                                        oraz linii Moskwa – Windawa (1861).                                   

                              14 .XII.1917 r. Rada Komisarzy Ludowych RSFSR

                                przydzieliła powiaty dyneburski,lucyński i rzeżycki

                                           do guberni inflanckiej (liwońskiej) 

                                 9-10.V. 1917 r odbył się tu pierwszy Kongres Łatgalski

                                    podczas którego czołowi politycy Latgale zdecydowali 

                                                               się dołączyć do Łotwy


                                                    od    II.1918 - okupacja niemiecka

                                   30 .XI. 1918 r niemiecka rada żołnierska przekazała miasto 

                                                          Armii Czerwonej.

                                  W maju 1919 r gdy bolszewicy zostali wyparci z Rygi

                                     przez wojska niemieckie wspierające rząd łotewski,

                                       Rzeżyca stała się faktyczną stolicą Łotewskiej SRR


                                 Rząd radzieckiej Łotwy przebywał tu do 12.I. 1920 r

                        Zgodnie z traktatem pokojowym  łotewsko - radzieckim z 11.VIII.1920

                              Rzeżyca   została włączona do Republiki Łotewskiej.   

                                                  

                             W 1920 r została zatwierdzona obecna nazwa miasta: „Rēzekne”.

                                        W czerwcu 1940  pod okupacją Armii Czerwonej, 

                                            w sierpniu została anektowana w skład ZSSR.

                                                                     

                                           4 .VII.1941 - 27 .VII. 1944  okupacja niemiecka

                                       Reichskommissariat Ostland ,Generalbezirk Lettland

                                               Kreisgebiete Dünaburg  , Kreis Rositten

 
                                              Do  1991 - część ZSRR w Łotewskiej SRR

                                                          Od 1991 - w  niezależnej Łotwie

                                                 1952- 2009  miasto znaczenia republikańskiego 

do 2009 - miasto wydzielone (republikas pilsēta). 

                                          Od  2021-  status miasta państwowego (Valstspilsēta)

                                              

 

                                                                         *******

                                                           Znaczki pocztowe

                                                                      Znaczki Rosji

                                                                      1858 -1918

                                                                             *****

                                                                          1941-1944

                                                                                ******

                                                                       Znaczki ZSRR

                                                                   1940-1941,1944-1991

            

                                  

                 
                  

           

                                                                                *****

                                                                      Znaczki Łotwy

                                                                       1920-1940, 1991


            

                                                                                ****

                                                                              ****

                                                   

                                  Znaczek wydany w 2018 r z okazji 100 lecia niepodległej Łotwy

                         Na znaczku trzy statki symbolicznie prezentujące rozwój  łotewskiej floty 

                            Zaznaczony statek to"Rēzekne"  zbudowany w 1965 w Jugoslawii

                                                                                *****









Brak komentarzy:

Prześlij komentarz