Znaczek z herbem miasta Piltyń (Piltene)
które znajdowało się pod zwierzchnictwem I Rzeczypospolitej
w l.1585-1795
Na znaczku wersja herbu zatwierdzona
31.X. 1925
*****
****
Od 1335 r stał się siedzibą biskupów kurlandzkich,
a następnie kapituły, archiwum i biblioteki.
W 1557 biskup Johannes von Münchhausen
nadał ryskie prawa miejskie Piltyniowi
Po sekularyzacji domeny biskupa kurlandzkiego
Piltyń wraz z okolicznymi ziemiami wszedł do
państwa polsko-litewskiego tworząc Powiat Piltyński
z dość luźną zależnością od króla i Rzeczypospolitej
w l. 1585-1795.
*******
Powiat piltyński
Districtus Regii Piltensis
Kreis Pilten
Bisdom Curland
Z obszaru założonego w latach trzydziestych XIII w. (1234)
biskupstwa, połączonego z czasem z biskupstwem semigalskim,
2/3 terytorium zostało przekazane Krzyżakom ( 1254)
Po licznych przesunięciach granic, ostało się w końcu XV w.
jako uposażenie biskupa, terytorium w postaci trzech enklaw zlokalizowanych
w zachodniej części Kurlandii
***
Największa była część północna, rozpościerająca się mniej więcej
między rzeką Wentą na pd.- zach. a wybrzeżem morskim z przylądkiem
Kolka na północy.
W tej części, nad Wentą, leżał Piltyń , a także miejscowości
(i okręgi -Kirchspielen) - Dondangen (Dundagas) i Erwahlen (Ēdoles)
********
Przy zachodnim wybrzeżu morskim położona była najmniejsza
część z Sackenhausen (Kirchspiel Sackenhausen)
- d.pol. Sakenhauza , łot. Saka
Część (z Hasenpot, Amboten i Neuhausen ), graniczyła
z należącą do Wielkiego Księstwa Litewskiego Żmudzią.
Dwie ostatnie enklawy , przedzielony wąskim pasem powstałym z podzielenia
okręgu Hasenpot (i także samego miasta) na dwie części, biskupią i zakonną.
********
******
W 1521 r. biskupi kurlandzcy uzyskali status książąt Rzeszy,
( Stift Kurland)
W 1560 roku terytorium to zostało zakupione przez duńskiego
królewicza Magnusa ( młodszy brat króla duńskiego Fryderyka II )
W 1578 r, po przegranej walce o stworzenie Królestwa Liwonii
Magnus osiadł w Piltynie jako ostatni luterański książę biskup kurlandzki
Po śmierci Magnusa (1583) wojnę o sukcesję piltyńską
rozstrzygnął polsko-duński traktat pokojowy zawarty
10 .IV. 1585 r. w Kronborgu
Terytorium dawnego biskupstwa znalazło się
jako zastaw, pod kontrolą Hohenzollernów (do 1609 r )
1611- Statuty piltyńskie - regulowały zasady prawno-ustrojowe
powiatu piltyńskiego
Ordynacja piltyńska z 1617 regulowała status
powiatu w ramach Rzeczypospolitej
1685-1717 w unii personalnej z Księstwem Kurlandii i Semigalii.
1717-1795 - względnie niezależna szlachecka republika
w ramach polsko-litewskiej Rzeczypospolitej
******
Herb powiatu piltyńskiego (1770)
Orzeł - zależność od Rzeczypospolitej
Baranek - symbolizuje byłe biskupstwo kurlandzkie
*****
Stowarzyszenia Rycerstwa Bałtyckiego
(Verband der Baltischen Ritterschaften)
Pośrodku herb Rycerstwa Piltyńskiego ( Piltensche Ritterschaft)
utworzonego w 1797 ,włączonego w 1841 do okręgu kurlandzkiego
Stowarzyszenia Rycerstwa Bałtyckiego
Herb ten często jest przypisywany napoleońskiemu
Księstwu Kurlandii ,Semigalii i Piltynia
*********
W wyniku III rozbioru 28.III. 1795 r. powiat piltyński wszedł
w skład należącej do Rosji guberni kurlandzkiej
I.1796- 1797 zniesienie autonomii
1.II. 1797 przywrócenie autonomicznego samorządu
w składzie guberni kurlandzkiej
Od 1.VIII. 1812 -20.XII.1812 w ramach napoleońskiego
Księstwa Kurlandii ,Semigalii i Piltynia
(fr. Duché de Courlande, Semigallia et Piltene,
niem. Herzogtum Kurland, Semgallen und Piltene)
****
2.III.1818- likwidacja autonomii , pełne włączenie do Kurlandii
W latach 1818-1819 terytorium rozdzielono między powiaty
windawski (Kreis Windau, Виндавскій уѣздъ)
hazenpocki (Kreis Hasenpoth , Газенпотский уезд)
i powiat talseński (Kreis Talsen, Тальсенский уезд)
-Kirchspiel Erwahlen (Ārlava)
Po 1918 w składzie niepodległego państwa łotewskiego
*****
W powiecie oprócz Piltynia osadą o charakterze miejskim
był Hazenpot, faktyczna stolica powiatu, także miejsce obrad sejmiku
Aizpute
(pol. Hazenpot, niem. Hasenpoth)
miasto na Łotwie, leżące w rejonie lipawskim nad rzeką Tebrą,
50 km na północny wschód od Lipawy.
Herb miasta
przyjęty w 1925 r
****
Najstarszy herb miasta pochodzi z XIV-w pieczęci przedstawiającej
duchownego (ewentualnie mnicha) z kielichem w ręku.
*****
Herb w 1850 r
*******
W 1248 r. Mistrz Zakonu Inflanckiego Dietrich von Grüningen
polecił zbudować kamienny zamek.
Zamek i osadę nazwano Ordensburg Hasenpoth
W 1253 osada została podzielony na części biskupią (Bischofs-Hasenpot )
i zakonną (Ordens-Hasenpoth )
17.III. 1378 r biskup Otto przyznał osadzie magdeburskie
prawa miejskie.
Od 1585 r. - centrum adm. powiatu piltyńskiego
pod zwierzchnictwem Rzeczypospolitej
W 1795 r włączona do Rosji
1819 -1918 miasto powiatowe
w guberni kurlandzkiej
Od 1917 obecna nazwa miasta
1918-1940 - w ramach Republiki Łotewskiej
28 .VI.1941 - 9.V. 1945 okupacja niemiecka
1940-1990 w Łotewskiej SRR
*******
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz