piątek, 16 stycznia 2026

Aknīste

                                                             Oknista ( łot. Aknīste )

                                                                   Aknīstes pilsēta

                                    miasteczko w pd-wsch. Łotwie ,5 km od granicy z Litwą;

                                         nad rz. Dienvidsusēja , 135 km  na pd.wsch.od Rygi,

                                                       53 km na pd. od Jēkabpils   


                                                              Powierzchnia -3,43 km².

                                                                    Ludność-  ok. 1 tyś

                                                                        Herb miasta

                                                                   wprowadzony w 1997 r

                                         Głowa jelenia w polu zielonym   symbolizuje położenie 

                                                                   w regionie Selonia

                                          Pasy w głowicy symbolizują rzekę Dienvidsusēja

 

                                                                           Flaga miasta


                                                                          **********

                                                                 Herb gminy Oknista

                                                                     Aknīstes novads

                                                                          Herb gminy

                                                               7.I. 2011- 30. VI.2021

                                                 Głowa jelenia nawiazuje do herbu Oknisty

                                                Trzy pierścienie symbolizują parafie gminy

                                                    — Aknīste, Asari i Garsene

                                  Nawiązuje też do herbu baronów   Budberg-Bönninghausen

                                         dawnych właścicieli posiadłości Garcene (Gut Garßen)                                                

                                                                                  ***

                                                                         Flaga gminy

                                                                            ******

                                           Miasto znajduje się południowej części historycznej

                                                              krainy Selonia   ( Sēlija)

                                               1298 r  pierwsza wzmianka  w źródłach pisanych                

                       XIII-XV w. teren sporny  pomiędzy  inflancką gałęzią Zakonu Krzyżackiego

                                                           a Wielkim Księstwem Litewskim.

                                                           VI. 1426  ustanowienie granicy 

                                            pomiędzy   inflancką gałęzią Zakonu Krzyżackiego

                                                           a Wielkim Księstwem Litewskim

                                                            

                             W 1547 król Zygmunt August nadał dobra Rakiszki (z Oknistą) ,

                        leżące na pograniczu Kurlandii, kniaziowi Janowi Kroszyńskiemu (1510-1561) 

                                                                herbu Lichtarz.

                           W XVIII w.  dobra te przeszły w ręce Tyzenhauzów ( herbu Bawół )                                                                                                        

                                        Od ok. 1768  Oknista znajdowała się  na  litewskim  

                                     terytorium  wcinającym się  na  dł.ok.20 km i szer. 5 -6 km 

                                                w  terytorium ks. Kurlandii i Semigalii.                                              

                                                 

                             W wyniku rozbiorów  Rzeczypospolitej  Oknista znalazła się po 1795 r. 

                              w granicach Imperium Rosyjskiego, najpierw w guberni wileńskiej

                                                   a od 1842 w gubernii kowieńskiej 

                                   

                                          Od 1863 r gmina Oknista ( Окнистская волост)

                                                     w powiecie nowoaleksandrowskim

                                                       ( Новоалександровский уезд)

                                                    zamieszkana  w 90% przez Łotyszy

                                                                              *****


                                                                            ******

                                                  1915 - 1918 okupowane przez wojska niemieckie.

                                   w składzie tzw. okręgu Litwa (Militärverwaltung Litauen) 

                                                          należącego do obszaru Ober-Ost. 

        

                                                         1916 -1921 w utworzonym przez Niemcy

                                                 w powiecie  rakiszeckim (Landkreis Rakischki)                                         

                                                      30.III. 1921 r podpisanie traktatu o wyznaczeniu

                                                              granicy łotewsko-litewskiej  

                                                    Traktat wszedł w życie 14.V. 1921 

                                             Oknista  została przekazana Łotwie w zamian 

                                             za wybrzeże M. Bałtyckiego z Połągą i Świętą

                                                   
                                          

                                             Do 1949 r gmina Oknista (pow.106,4 km²)

                                             w składzie  powiatu Iłukszta (Ilūkstes apriņķī)                

 
******

                                                    1941- 8.VIII.1944  okupacja niemiecka  

                                        Reichskommissariat Ostland ,Generalbezirk Lettland

                                                  Kreisgebiet Mitau ,Kreis Illuxt

                                                                             ****

                                                                    W ramach Łotewskiej SRR

                                          częste zmiany granic i przynależności adm. Oknisty

                                          1950(1953)-1956- była centrum  rejonu (Aknīstes rajonā)

                                               1950  osada typu miejskiego (1961)  

                                         Od  1967 w rejonie  Jekabpils Jēkabpils rajons)

                                                            Po ogłoszenia niepodległości  Łotwy

                                                       w 1991 uzyskała  prawa miejskie     

                                               W latach 2009-2021 była centrum gminy

                                                            -  Aknīstes novads

                                             

                                                                      *****

                                               Od 1.VII. 2021 r. weszła ona w całości w skład nowego, 

                                                          większego novadsu Jēkabpils.


                                                                              *****


                                            Fragment mapy hrabstwa rakiskiego z 1848 r

                                                          z Oknistą

                                                                           ********

                                                                   Znaczki pocztowe 

                                                                  

                                                  Znaczek łotewski z datownikiem

                                                                      Akniste 

                                                                                  ***

                                                       Niemiecki znaczek dla Ostlandu

                                                             skasowany w Akniste (1942)

                                                                                 ****



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz