środa, 21 stycznia 2026

Kieś ( Cēsis)

                                         Miasto w północno-środkowej Łotwie nad rzeką Gauja 

                                             ok. 77 km na północ od Rygi  w regionie Vidzeme

      

                                                  Jest jednym z najstarszych miast na Łotwie

                                                                              ****

                                                                      Cēsu pilsēta   

                                                             Powierzchnia -19,27 km²

                                                                  Ludność -14,6 tyś.

                                                                       Herb miasta

                                                          Zatwierdzony  31 .X. 1925 r.

                                                             ponownie 29 .V. 2001 r.

                                        Herb przedstawia w polu błękitnym czerwone mury 

                                         zwieńczone pięcioma  basztami z otwartą bramą

                                                      z podniesioną czarną kratą 

                                     Nad środkową  basztą postać  ubranego na biało woja 

                                                     z mieczem i okrągłą tarczą

                                              Herb symbolizuje  zamek Cēsis i  historię 

                                               miasta  rycerskiego i rezydencjalnego mistrza

                                     Zakonu Kawalerów Mieczowych (Zakonu Liwońskiego)

                                               Herb miasta na  miejskim znaczki fiskalnym

                                                                                ****

                                    W dokumencie z 1271 r wspomniano że  komturia 

                                   Wenden używała  pieczęci  z  wyobrażeniem św. Katarzyny.

                                                                               ***

                                                        Najstarsza znana  pieczęć miasta

                                                                   z dokumentu z  1383 r.

                                                                               ****

                                                                Herb na mapie z 1798

                                                                              *****

                                                                  XIX w. - wersje herbu                  

                                                         

                                                                              ***

                                                                        Flaga miasta

                                                                       od 21.VII.2001 r

                                                                           ******

                                 Według średniowiecznej kroniki   Livländische Reimchronik  

                       ok.1279 r.  rycerze zakonu  i  wspierający krzyżowców mieszkańcy

                       Wenden  ruszyli na wojnę, nosząc  "czerwoną flagę z białym paskiem".

                                      

                         W latach 70. XIX w. historyk Janis Grinsbergs przypomniał

                               ten nieznany szerzej wcześniej zapis i rozpropagował 

                        wśród młodej inteligencji łotewskiej jako etniczną flagę Łotyszy.

                   W obecnym kształcie została przyjęta po uzyskaniu przez Łotwę niepodległości 

                                 w 1918, zatwierdzona została ustawowo  15 .VI. 1921 roku. 

                                      

                                        Kolory i proporcje obecnej flagi określił w maju 1917 r 

                                                          łotewski artysta Ansis Cirulis. 

                                                                         *****

                                    Początki  miasta  zwiazane są z wzgórzem Riekstu 

                                    W IX i XIII w.  znajdował się tu  gród,zbudowany  

                                      przez  pogańskich   Łatgalów (Lethi, Letthigalli)                                 

                               Na miejscu   tego grodu  bracia  Zakonu Kawalerów Mieczowych

                                    wznoszą w latach 1207-1209  niewielki  zamek o nazwie 

                                                         Wenden (Schloß Wenden)

                                 Nazwa  zamku może pochodć od pierwszych mistrzów

                            Zakonu    Winno von Rohrbacha    lub Volkwina von Naumburga        

                                                     

                                     W latach 1207-36 był  siedzibą komturii a potem główną

                                           siedzibą mistrza   Zakonu Kawalerów Mieczowych


                                                     1221 r obok zamku powstała osada. 

                                      Z czasem przekształciła się w miasto,  które na przełomie

                                   XIII i XIV w.  otoczono kamiennymi murami obronnymi.

                                         Cesis zostało wymienione jako miasto w 1323 i 1383 r

                                              1367- w Związku Hanzeatyckim (do 1494 ?)

                                                       W 1472 r otwarto mennicę

                                        Monety bite tu zw. Moneta Wendes  ,Moneta Wenden

                                                                         *******

                              Po sekularyzacji zakonu krzyżackiego, w 1566 r miasto zostało

                                       włączone do Wielkiego Księstwa Litewskiego

                                W 1577 r. oblężenie i grabież przez wojska cara Iwana Groźnego

                                1582  król Stefan Batory uczynił go siedzibą diecezji inflanckiej. 

                                           (oficjalnie założonej 1.V. 1585 r na mocy bulli

                                                                     papieża Sykstusa V)

 
                                                    Król  przyznał  też ryskie  prawa miejskie   

                                 Od 1598 r  Wenden było stolicą województwa wendeńskiego

                                                             ( Ducatus Venedorum)

 

                                  Po 1621 r. województwo faktycznie przestało istnieć 

                                             w wyniku zajęcia Inflant przez Szwecję.

                                   Oficjalnie zlikwidowano je  po pokoju w Oliwie z 1660 r     

                                      W latach 1614–1625 działało tu kolegium jezuitów

                                         1620-  Wenden zostało zdobyte przez Szwedów. 

                            W  1703 miasto   zostało zdobyte i zniszczony przez wojska rosyjskie.

                                Po wojnie  w 1721 został przyłączony do Imperium Rosyjskiego                                           

                                       1783  -ces. Katarzyna II   przywróciła prawa miejskie

                                      1785 r  stało się centrum powiatu w  gubernii ryskiej

                                                        od 1796 -inflanckiej (liwońskiej)

                                       

                              Rozwój miasta  przyspieszyła  budowa drogi Ryga-Psków (1868)

                                               i linii kolejowej Ryga-Psków (1889)

                                              1915–1918 Cēsis było miastem frontowym.

                                             27 .X. 1917 -20 .II.1918 r. w rękach bolszewików

                                                    Od  20 .II. 1918 r    okupacja niemiecka

                                           .XII. 1918 -  31.V. 1919 władza bolszewików

                                  6-23 .V. 1919 r. w pobliżu Cēsis wojska łotewskie i estońskie 

                                          pokonały  atakującą niemiecką Bałtycką Landeswehrę

                                                   Bitwa stanowiła decydujący moment 

                                           dla estońskiej i łotewskiej walki o niepodległość. 

                                                         1920 -część niezależnej Łotwy

                                            Zehsis  zapis nazwy miasta wg. starej ortografi

                                                              obowiązującej do 1922 r 

                                       

                                              do 1949  - ośr. adm. powiatu (Cēsu apriņķis )

                                      W czerwcu 1940  pod okupacją Armii Czerwonej, 

                                              w sierpniu została anektowana  do ZSSR

                                          4 .VII. 1941  -26.IX. 1944   okupacja niemiecka

                                               1944-1991- ponownie w składzie ZSSR.

                                                1949-1990 -  centrum rejonu  (Cēsu rajons)  

                                                Od 1991 - w  niezależnej Łotwie

                                               1990-2009 -   siedzibą rejonu Kieś

                                               Od   2009-   siedziba novadsu Kieś

                                                   

                                                                             ****

                                                           Znaczki pocztowe 

                                                                      Znaczki Rosji

                                                                         1858-1918 


         
          

       ***********

                                                                  Znaczki okupacji niemieckiej

                                                                          II.- XI.1918

                                                                        ********

                                                            Reichskommissariat Ostland 

                                                                 VII. 1941 -IX.1944

                                                      

                                                                              ******

                                                                       Znaczki ZSRR 

                                                                   XII.1940 -VII.1941

                                                                          1944-1991

 

                                                              Imants Sudmalis (1916-1944)

                                           Urodzony w Kiesi, łotewski działacz komunistyczny

                                                                              ****

Datownik okolicznościowy -100 urodzin 
 
Eduardsa Veidenbaumsa (1867-1892)

                                                         – łotewskiego poety i tłumacza

                                                         Urodzony  w Glāznieki ( Priekuļi )

                                                               w obec. novadsie Cēsis

                                                                               ****

                                                                      Znaczki Łotwy

                                                                  XII. 1918-1940,   X.1991                                               

                                                            

            

                

                                    
         *****
 
        

               

              

                                    

 
 
 
                                                                                 ******

                                                                                  ******


                                                                               *******




  


 

 

 

 



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz