piątek, 6 marca 2026

Przewóz

                                Wieś położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, 

                                            nad Nysą Łużycką , która jest równocześnie granicą

                                                                    polsko-niemiecką

                                                   Leży ok. 22 km   na pd.- zach. od Żar

                                                    i 64 km  na pd zach. od Zielonej Góry.

                                                              Siedziba gminy Przewóz.


                                                                                 ****

                                                                       Gmina Przewóz

                                                              Powierzchnia-178,32 km²

                                                                              Herb

                                                             Herb gminy  17. XII.2005 r

                                                                  (statut par. 6.p 1.) 

                                           W złotym polu fragmenty murów obronnych 

                           z dwiema bocznymi wieżami  ze spiczastymi niebieskimi dachami.

                                     Między nimi umieszczony jest budynek z trzema wieżami. 

                                 W środku muru znajduje się tarcza herbowa a na niej, w złotym polu, 

                                             czarny orzeł dolnośląski  z przepaską na piersi. 

                         Dwie skrajne wieże reprezentują zapewne istniejące kiedyś w mieście

                                                           bramy wjazdowe.

                        Umieszczona pośrodku trzywieżowa budowla symbolizuje zamek książęcy,

                                        będący na przełomie XV i XVI w.siedzibą księstwa przewozkiego

                                        (księstwo powstało w 1499 r.) , zaś orzeł dolnośląski -

                                        położenie miasta na Śląsku oraz książąt śląskich.

 

                                                                               *****



                                                                               *****

                                                  Historycznie leżał w granicach Górnych Łużyc.

                                W okresie wczesnopiastowskim Przewóz był grodem, strzegącym 

                                              na przełomie X i XI w.   przeprawy przez Nysę

                                    na  szlaku handlowym wiodącym z Saksonii do Wielkopolski

                                            Gród  rozwinął się w osadę, która dała początek miastu.

                                  Osadę tę  nazywano  Przewozem, jako że położony był przy przeprawie 

                                                              na Nysie - na przewozie

                                                                      łuż Přibuz ,

                                          do 1945 niem. Priebus ,Priebus in Schlesien

                                                                           ***

                                     W drugiej połowie XIII w. Przewóz wraz z okolicą znajdował

                              się pod panowaniem  księcia Przemka Żagańskiego (1273-1289).                                    

                                 Prawa miejskie  otrzymał prawdopodobnie przed 1285 r.

 W  1311 określany jako "oppidum", a w 1383 r  jako "civitas"

                                     W 1303 roku przejął je ród Askończyków z Brandenburgii.

                                        Po 1311 roku Przewóz wchodził przejściowo w skład Łużyc,

                                     by na lata 1319–1346 wrócić do Dolnego Śląska, 

                                                wchodząc w skład księstwa jaworskiego 

                                    pod władzą Henryka I jaworskiego i ostatecznie w 1413

                                      razem z okolicą wszedł w granice Księstwa żagańskiego

                                                            księcia Jana I żagańskiego 

                                               i tym samym na trwale Dolnego Śląska

                                                W 1346 roku stał się lennem Fryderyka Bibersteina, 

                                      a od 1364 roku wraz z Łużycami stanowiło dożywocie

                                                        księcia świdnickiego Bolka II. 

                                  Po czterech latach Przewóz przeszedł w ręce Luksemburgów,

                                                  po dwóch następnych do Czech. 

                        W 1413 r  kupił go książe Jan I Żagański i włączył do swojego księstwa.

                           W 1449 r. utworzono księstwo przewozkie, które otrzymał Jan II Szalony.

                                          Jan II  w 1472 r sprzedał Przewóz książętom saskim, 

                                           Ernestowi Wettynowi i Albrechtowi Wettynowi 

                                       którzy dysponowali posiadłością od 1472 do 1542 r. 

                                          W tym roku król  czeski oddał księstwo przewozkie

                                                w zastaw margrabiemu  brandenburskiemu. 

                          Po 1558 roku nabył je biskup wrocławski Baltazar Zygfryd Promnitz 

                                Jego spadkobierca Zygfryd Promnitz sprzedał księstwo żagańskie 

                                                          Wacławowi Lobkowicowi

                                           

                       Potomkowie jego w 1786 roku przekazali posiadłość Piotrowi Bironowi,

                                 którego córka Dorota księżna żagańska wniosła dobra 

                                             mężowi  Edmondowi de Talleyrand-Périgord

                                   Ich potomkowie przebywali tu do II – wojny światowej.

                                                                            *****

                                

                                            Od 1742  w pruskim powiecie  Kreis Sagan

                                       Regierungsbezirk Liegnitz  w  Provinz Schlesien 

                                   Pod koniec XIX w miasto uzyskało połączenia kolejowe

                                   z Jankową Żagańską (Hansdorf) w 1895) i Horką (1908).

                                 Na początku XX w. rozwinął się w Przewozie przemysł

                                                     papierniczy i meblarski

                                                1919–1932 w  Provinz Niederschlesien 

                                                                                                           

                                             Po likwidacji powiatu żaganskiego w 1932 r  

                                           Przewóz  w  Landkreis Rothenburg (Ob. Laus.)

                                          W lutym 1945 miasto  uległo zniszczeniu ( 60% ) 

                                               i po przejęciu administracji przez Polskę

                                                   został zdegradowany do roli wsi

                                                          1946-1950  w woj. wrocławskim

                                                                   w   powiecie żarskim

                                                 1954–1972. siedziba gromady Przewóz

                                                       1.I. 1973 reaktywowano gminę Przewóz

                                                         1950-1998  w woj. zielonogórskim

                                                                  1.I.1999 r - woj. lubuskim 

                                    Do 2007 znajdowało się tu drogowe przejście graniczne

                                                         Przewóz–Podrosche 

                                                                                         ******

                                                                 Znaczki pocztowe 

                                                                        Znaczki Królestwa Prus

                                                                 1850- 1867

                                                

                                                                   ******

                                                  Znaczki Północnoniemieckigo

                                                      Związku Pocztowego

                                                               1868-1871


                                                                    ******

                                                             Znaczki Niemiec

                                                                   1872-1945


                                                                   ******

                                                              Znaczki Polski 

                                                                                        od 1945


  


*****








Brak komentarzy:

Prześlij komentarz