poniedziałek, 16 marca 2026

Nowe miasta w Polsce 2026

                                              

                                              1 stycznia 2026 prawa miejskie uzyskały

                                                         Janów Podlaski 

                                           w powiecie bialskim, w województwie lubelskim

                               Leży nad Krzywką, na obszarze Niziny Południowopodlaskiej

                                                ok. 19 km na pn. od Białej Podlaskiej 

                                      

                             5 km  na pd. od Bugu, na którym przebiega granica z Białorusią

                                                                Powierzchnia - 4 km²

                                                                    Ludność -2,6 tyś.

                                                                             *****

                                                                              Herb 

                                                               od  2018  (statut gminy)

                                                                                **

                                                                                *****

                                    Pod względem historycznym Janów Podlaski leży na Polesiu,

                                            w dawnej ziemi brzeskiej (powiat brzeskolitewski

                                                     w województwie brzeskolitewskim )

 

                                            Prawa miejskie w latach 1465–1870, 1919–1940,

                                                               1944–1946 i od 2026

                                                                              ****

                                   1423 r  litewski książę Witold darował wieś Porchów

                                                    łuckiemu kościołowi katedralnemu.

                                W 1465 Porchów uzyskał prawa miejskie chełmińskie

                                    i od imienia ówczesnego biskupa Jana Łosowicza 

                                                      przyjął nazwę Janów Biskupi

                    W 1795 r.  pod zaborem austriackim ( Galicją Zachodnią lub Nowa Galicja)

                                                  1809 r  w  Księstwie Warszawskim

                                    1815 r. w Królestwie Polskim (Kongresowym)

                                                                 w zaborze rosyjskim. 

                             1818 - 1867 mocy bulli papieża Piusa VII Ex imposita Nobis 

                                               Janów stał się siedzibą  diecezji janowskiej

                                       (Podlachiensis seu Ianoviensis)  i  jej biskupów.  

                                                      Od 1867 w guberni siedleckiej 

                                           i powiecie konstantynowskim z siedzibą w Janowie.

                                 1 stycznia /13 stycznia 1870 zdegradowanie do rangi osady

                                                       odrębna, jednoosadową gmina Janów

                               W 1912  gmina weszła w skład nowo utworzonej guberni chełmskiej

                                                      X.1915 -  II.1919 okupacja niemiecka

                             podlegała niemieckiej Inspekcji Etapów Bug, z siedzibą w Brześciu.

                                                      (Etappen Inspection Bug Armee)  

                                                  22. X.1919 przywrócenie praw miejskich

                                        Do 1932 Janów był siedzibą powiatu konstantynowskiego

                                              1.IV. 1932 utracił status miasta powiatowego

                                              wraz ze zniesieniem powiatu konstantynowskiego

                                                  , zostając włączony do powiatu bialskiego

                                              wieś w gm. Janów Podlaski w woj. lubelskim

                                                      1939-1944  okupacja niemiecka

                                                    1940 –  zniesienie prawa miejskiego    

                                             1944 – przywrócenie staus quo sprzed wojny

                                                                              1954

                                         Od 1954 -siedziba władz gromady Janów Podlaski

                                            1.I. 1973  reaktywowanie gminy Janów Podlaski

                                                             w obecnych granicach

                                                 1975–1998  w woj. bialskopodlaskim

                                                     1.I.2026 odzyskanie statusu miasta

                                                    

                                                                           ****

                              Janów słynie z hodowli koni czystej krwi arabskiej prowadzonej 

                                                    przez Stadninę Koni Janów Podlaski.

                          Stadninę utworzono na wniosek Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego 

                                                 dekretem cesarza Aleksandra I w 1817 r

 


                              Rządowe stado koni, które stało się zaczątkiem późniejszej stadniny

                                       Siedziba stadniny znajduje się w Wygodzie k. Janowa, 

                                       w założonym w 1817 zespole klasycystycznych stajni. 

                                                                                ******

                                                                     Lotnia Tańskiego


                                 W czerwcu 1896 r w  Wygodzie  k. Janowa Podlaskiego 

                      Czesław Tański  ( 1862-1942 )dokonał pierwszych  prób wzlotów szybowcem

                                          Były to  pierwsze próby tego rodzaju w Polsce

 

                                                                         ******

                                          Stanisławów 

                                              miasto  w pow. mińskim, w woj. mazowieckim

                                                  16 km na pn od Mińska Mazowieckiego

                                                              Powierzchnia -10,4 km²

                                                                    Ludność -1,7 tyś.

                                     

                                                                                Herb

                                                              ustanowiony 5 .XI. 1992

                  Herb przedstawia na tarczy w polu niebieskim biskupa Stanisława ze Szczepanowa 

                w stroju pontyfikalnym z pastorałem w dłoni i Piotrowinem  klęczącym u jego stóp.       

                             Jest to nawiązanie do miejscowego kościoła oraz historycznej 

                                                          pieczęci miasta Stanisławów

                                 Pieczęć z ww. herbem używana była jeszcze w XVIII w.

                     W  XIX w. herbu tego nie używano , a na pieczęciach miejskich umieszczano 

                          godła państwowe Księstwa Warszawskiego , Królestwa Polskiego ,

                                                      Rosji , guberni warszawskiej

                                                                              *****

                                      Przed powstaniem Stanisławowa, istniała osada targowa 

                         w dawnej Puszczy Sulejowskiej,  leżąca w połowie drogi do Liwu.

                 Osada ta, zwana Cisek, /Czysek należała  do rodziny szlacheckiej z Łowczewa

             W pocz. XVw. przeszła drogą zmiany na własność Janusza I, księcia mazowieckiego.

                Wieś książęca Cisek 2 maja 1523 roku otrzymuje  chelmińskie prawa miejskie 

                      od książąt mazowieckich   Stanisławowa (1500–1524) i Janusza III (1502–1526)


                                                  1536–1795 r   starostwo niegrodowe 

                                1578,1591,1633, 1746, 1779 - potwierdzenie  praw miejskich

                                                  1795 r  w zaborze austriackim,

                                                 od 1809 w Księstwie Warszawskim

                                1815 w zaborze rosyjskim w utworzonym Królestwie Polskim. 

                                                1812–1866    miasto obwodowe i powiatowe                                             

                                           W 1866  zlikwidowano powiat stanisławowski

                            

                                      Od 2 .VIII. 1919 należał do województwa warszawskiego

 

                            W  1954  Stanisławów został siedzibą władz gromady Stanisławów

                                          1973 r ponownie siedzibą nowej gminy Stanisławów,

                             a także siedzibą sołectwa, w pow. mińskim w woj. warszawskim

                        1975–1998 Stanisławów administracyjnie należał do woj. siedleckiego

                                                           1.I. 2026 status miasta 

                                                                         

                                                                    *****

                                     Małkinia Górna  

                                 miasto w gminie miejsko-wiejskiej Małkinia Górna,

                                       w pow. ostrowskim, w woj.  mazowieckim

                           Położona jest na prawym brzegu Bugu, ok. 1 km od koryta rzeki. 


                                                           Powierzchnia - 6,97 km²

                                                                  Ludność -4,8 tyś.

                                   

                                                                               Herb

                                                               ustanowiony 31.VIII. 2002 r

                                                    na tarczy koloru zielonego złotą sosnę,

                                        stojącą nad srebrną linią falistą (symbolizującą Bug). 

                                                                              Flaga


                          Współczesna Małkinia Górna powstała wskutek połączenia wsi rządowej  

              Małkinia Górna z osiedlem kolejowym, powstałym w związku z budową linii kolejowej

                                                        w drugiej połowie XIX w

 

                                                    1868–1954  w gminie Orło

                                 W latach międzywojennych siedzibę gminy Orło

                                                      przeniesiono do Małkini Górnej 

                                    Wieś i osada Małkinia Górna należały w tym okresie

                                                          do woj. białostockiego

                                    , a od 1 kwietnia 1939 do woj. warszawskiego

 

                                             Podczas okupacji niemieckiej istniała

                                                       gmina Małkinia Górna  w G G 

                    Do lat 1950. obie miejscowości  odrębne jednostki administracyjne 

                                   – Małkinia Górna-Wieś i Małkinia Górna-Osada


                                 1954-  siedzibą władz gromady Małkinia Górna

                  1973 r Małkinia Górna stała się siedzibą nowej gminy Małkinia Górna 

                                              w pow. ostrowskim w woj. warszawskim

                            W  1975–1998 administracyjnie należała do woj. ostrołęckiego

                                      1.I. 2026 Małkinia Górna otrzymała status miasta

 


                                                                            ******

                                                                   Staroźreby      

                                                 miasto położone jest na Wysoczyźnie Płońskiej

                                                       w pow. płockim, w woj. mazowieckim

                                                            24 km  na pn. wsch. od Płocka

                                               

                                                                  Powierzchnia -3,9 km²

                                                                    Ludność -2,1 tyś.

                                                                             Herb

                                         Przyjęty  18.VI.1998 jako herb gminy Staroźreby

                                         Zielone pole otoczone jest 6 drzewami i 5 pniakami 

                                          ma symbolizować - łan, staropolską miarę gruntu

                                                              zwaną też zrębem.

                                     Liczba drzew i pniaków daje sumę 11, ponieważ Staroźreby

                                       należały  do parafii Zagroba,  która powstała w XI w.

                                    W środku pola stoi neogotycka brama  prowadząca 

                                                         do pałacu w Staroźrebach        

                                        Nad bramą korona książęca  - tereny obecnej gminy 

                               były w XV w. własnością księcia Ziemowita IV Mazowieckiego

                                                                               ******

                                     Pod względem historycznym Staroźreby leżą na Mazowszu

                                                    w ziemi płockiej 

                                   Nazwa miejscowości Staroźreby składa się z dwóch członów: 

                                                      „Stary” oraz „Źrzeb”. 

                                       Staropolskie wyrażenie „źrzeb”, a nowopolskie „źreby” 

                                                 znaczyło dział ziemi, miarę roli, łan.

                                             W okresie piastowskim była to  wieś książęca

                                                      W 1495 - 1793 w woj. płockim

                                                    1793-1807 w zaborze pruskim 

                                                  1807-1815  w  Księstwie Warszawskim                                  

                                                        Od 1837 - w guberni płockiej 

                                            i utworzonym tam w 1867 roku powiecie płockim

                                           W 1867 roku powstała zbiorowa gmina Staroźreby 

                                                     z siedzibę władz  w Zdziarze Wielkim

                                             1954  siedziba władz gromady Staroźreby

                                       W 1973  siedziba reaktywowanej gminy Staroźreby

                                                  w pow. płockim w woj. warszawskim 

                                       1975–1998 administracyjnie należały do woj. płockiego

                                                   1.I.2026 - uzyskanie statusu miasta  

                                                                      *****

                                             Branice      

                                           miasto w pow. głubczyckim, w woj. opolskim

                            na granicy polsko-czeskiej, ok. 20 km  na pd.- zach. od Głubczyc

              nad potokiem Wilżyna, u podnóża Gór Opawskich, na Płaskowyżu Głubczyckim

                                                            Powierzchnia - 12,7 km²

                                                                  Ludność -1,9 tyś.

                                       

                                                                             Herb

                                                    Przyjęty jako herb gminy 29.XI.1996 r  

                                               Uchwała Nr XXX/133/96 rady  Gminy Branice

 

                 Wieża kościelna -symbolizuje kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Branicach.

                           Złota włócznia świętego Maurycego nawiązuje do polskiego

                           panowania  na Morawach w czasach Boleslawa Chrobrego  

                                                       1003 - 1021(1031)  

                             Po lewej pastorał z maleńką majuskułą „N” symbolizuje

                              biskupa Józefa Nathana który zainicjował budowę

                   Miasteczka Miłosierdzia w Branicach (Branitzer Heil- und Pflegeanstalten)

                                   Srebrno-czerwona wstęgą z końcami unoszącymi się do góry     

                                    -nawiązuje do  polskiej flagi 

                                                                     Tzw. herb wielki

.                                                            wzorowany na herbie Opawy    

                                                                       ******

                                                      cz. Bránice, niem. Branitz

                       Nazwa miejscowości może pochodzić od słowa „brama” lub „bronić”,

                                           położenie na historycznych Morawach 

                   Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z końca XIII w. (1278)

                                    kiedy to jako Branicz należała do księstwa opawskiego,

                                              wydzielonego z Margrabstwa Moraw.

                           od końca XV wieku było już uważane za część Górnego Śląska.

                                W okresie pruskim, po wojnach śląskich, stała się częścią

                                            powiatu głubczyckiego (Kreis Leobschütz)

                                       

                              W 1903 r "Zamek Branicki" wraz z folwarkiem, został nabyty

                         przez Fundację Maryjną ks. J. Nathana i zmieniony w część zakładu 

                                            psychiatrycznego   w Branicach

                         Po II wojnie światowej Branice znalazły się w granicach Polski,

                                nazwa została oficjalnie   zatwierdzona 12 .XI. 1946

                                        Ludność niemiecka ludność została wysiedlona

                               Lokalna ludność, w tym Morawcy, została uznana za polską

                                                           1946- 1950  w woj.śląśkim

                                                            Od 1950 - w woj.opolskim


                                                                                *****

                                                                            Janów     

                                                 Miasto w pow. częstochowskim, w woj. śląskim.

                                               znajduje się rzeką Wiercicą, prawym dopływem Warty

                                                                 na Wyżynie Częstochowskiej

                                                        24 km na  pd.- wsch. od Czestochowy 

                                         

                                                                         Powierzchnia -9,2 km²

                                                                            Ludność -1 tyś.

                                                                              Herb miasta

             
                                                                                   od 2010 r

                                          Jest to herb rodowy jego założycieli – Koniecpolskich -Pobóg.

 

                                     Pierwszy  znany wizerunek herbu Janowa pochodzi z pieczęci 

                                                               miejskiej z 1690

                                        1855–1870 nowi właściciele, Krasiccy, zmienili herb miejski 

                                                                          na Ślepowron


                                                                           ******

                         Pod względem historycznym Janów leży w ziemi krakowskiej,

                                                         stanowiącej część Małopolski

                      Janów został założony w 1696 r przez Jana Aleksandra Koniecpolskiego

                                    1793 w zaborze pruskim   (Südpreußen, Prusy Południowe)

                                                   Księstwa Warszawskiego 

                               W 1815 roku wszedł w skład Krolestwa Polskiego ( Kongresówki)

                                                    Od 1867 r w  guberni piotrkowskiej,

                                                          w powiecie częstochowskim 

                                      Zdegradowany do rangi osady 19 maja/31 maja 1870 

                                   i włączony do gminy Potok Złoty,której został siedzibą. 

                                        powiatu częstochowskiego w guberni piotrkowskiej 

 

                                      W okresie międzywojennym gmina Złoty Potok należała 

                                               do pow. częstochowskiego w woj. kieleckim

                            6 .VII.1950 roku została wraz z całym pow. częstochowskim  

                                             przyłączona do woj. katowickiego                                              

                                   1954 - siedziba władz gromady Janów

                                  Od 1973  siedziba reaktywowanej gminy Janów ,

                    siedziba sołectwa, w pow. częstochowskim w woj. katowickim

                 1975–1998 Janów administracyjnie należał do woj. częstochowskiego

                                                      1 .I. 2026   status miasta 

                                                     

                                                                       *****


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz