poniedziałek, 3 czerwca 2019

Jemen

Republika Jemenu (Al-Dżumhurija al- Jamanijja) -państwo w południowo-zachodniej Azji,na Połwyspie Arabskim,nad Morzem Czerwonym Zat.Adeńską i M.Arabskim
Do Jemenu należy wyspa Sokotra  (3625 km²) i Abd al-Kuri  na Oc.Indyjskim oraz wyspy przybrzeżne  na Morzu Czerwonym -  Zukar, Kamaran (57 km²), Urmak i Badi
Graniczy od północy z Arabią Saudyjską -1658 km, Omanem (288 km) od wschodu.


Na zachodzie i pd.- zach. masywy gór zrębowych  As-Sirat (Góry Jemeńskie) z najwyższym szczytem kraju -Dżabal  an-Nabi Szuajb -3760  m.n p.m . Na wschodzie rozciąga się płaskowyż Hadramaut,na północy i  północnym -wschodzie pustynia Ar-Rub al-Chali,wzdłuż wybrzeża waskie niziny ,najwieksza Tihama

Klimat zwrotnikowy,na wybrzezu wybitnie suchy

                                            Powierzchnia - 528 000 km² (536 869 km²)
                                               Stolica -Sana
                                              Waluta: rial jemeński
                                               Język Urzędowy -arabski
                                                Ludność: ok. 21 mln
                                  Arabowie jemeńscy-96%, Hindusi i Pakistańczycy -3%
                                                           pozostali Arabowie -1%

                                                                 ***
Nazwa Jemen-z arab. rdzenia ymn – "prawo", jednak dokładne znaczenie jest dyskusyjne.
Być może od yamîn – "miejsce po prawicy", czyli "południe" (w jęz. semickich południe oznaczało kierunek "na prawo", północ "na lewo").

Ewentualnie od yumn – "pomyślność", co może być związane z łac. Arabia Felix – Arabia Szczęśliwa, jak w starożytności nazywano żyzną, płd.-zach. część Półwyspu Arabskiego

                                                                         *******
                                                                        Godło


Godło Republiki Jemenu – złoty orzeł z rozpostartymi skrzydłami trzymający w szponach skrzyżowane flagi Jemenu i rozwiniętą wstęgę z nazwą kraju w języku arabskim (Al-Dżumhurija al-Jamanija). Na piersi orła znajduje się tarcza na której widnieje krzew kawowca (Coffea arabica) i zarys starożytnej tamy w Marib.

 Godło od 1990 roku, czyli od zjednoczenia Jemenu Północnego i Jemenu Południowego

                                                                              Flaga

                                                                     Od  22.V.1990 r
 -prostokąt z trzema pasami, o kolorach (od góry) czerwonym, białym i czarnym. Każdy pas ma jednakową szerokość. Kolory te uznawane są barwy panarabskie.
 Czerwony symbolizuje krew męczenników i jedności, biel jasnej przyszłości i czerń mrocznej przeszłości
                                                                            *****
                                                          Jemeńska Republika Arabska
                                                     Al-Dżumhurija al-Arabija al-Jamanija

                                                                         1974-1990

                                                                        1966-1974


                                                                       1962-1966

                                                                          Flaga

                                                                      Od 1.XI.1962 r.

                                                                        ********
                                                             
                                                Mutawakkilickie Królestwo Jemenu
                                             Al-Mamlaka  al-Mutawakilija al Jamanija

                                                                         1956-1962

                                                                      1927-1962 (1970)
Pięć gwiazd reprezentuje pięć naturalnych krain  geograficznych Jemenu; przypominają też pięć dogmatów islamu, a pięć razy dziennie modlitwy są odmawiane przez wiernych.
 Szabla, powszechnie używana jako emblemat przez Arabów, i czerwone pole, na którym jest umieszczona, przypomina  krew, którą poświęcili w obronie wolności i niezależności swojego kraju


                                                                     Flaga imama


                                                                            1918-1927
                                                              czerwona, z białą szahadą

                                                                          ********
                                                                      Jemen Pd.

                                                                     LDR Jemenu

                                                                        1970-1990


                                                                           1967-1970


                                                                             *****
                                                           Federacja Arabii Południowej


Godło Federacji składało się z półksiężyca i gwiazdy owiniętej kolorami narodowymi.
 Pomiędzy gwiazdą a półksiężycem znajduje się dżambia , narodowa broń. 
.
Flaga

1959-1967
 Flaga składa się z pięciu poziomych pasów, czarnego (górnego), żółtego, zielonego, żółtego i jasnego błękitu (ultramaryny),  w środku, biały półksiężyc i pięcioramienna gwiazda. 
 Czarny -symbolizuje góry, zielone - żyzne ziemie, błękitne - morze i żółte - pustynie. 

                                                                           *****
                                                                            Aden
                                                                    Colony of Aden
                                                                         1937-1962

                                                                       
                                                                           do 18.I.1963

                                                                           Stan Aden
                                                                           1963-1967
                                                                 
                                                                    *************

                                   W starożytności na terenie Jemenu Północnego -  Arabia Felix

                                                   królestwa    Main,Kataban,Saba,Hadramaut



                                                        Od VII w sfera wpływów islamu

                                          W północno-zachodniej części obecnego Jemenu
                               od XVI w - państewka arabskie  wchodzące formalnie w
                                                       skład imperium  tureckiego


                                   Od 10.X.1918- niezależna monarchia absolutna
                                                              Imamat Jemenu
                                   Od 2.IX.1926- królestwo (Jahja al-Mutawakkil )

                            1934 -utrata Asiru na rzecz Arabii  Saudyjskiej (traktat z Taif )

1937

                                                   1958-1961 w  lużnej federacji ze ZRA


                                                            1962 -obalenie monarchii,
                                                        Jemeńska Republika Arabska


                                                           1962-1970- wojna domowa

                                                                               *****
                            W południowo-zachodniej części na pocz XIX w Brytyjczycy
                                                                wyparli wpływy tureckie

                                             W 1839 utworzyli kolonię Aden
                         1886-1914 -  protektoraty  -Zachodni (Hadramaut ) i Wschodni (Mahra)
                                                  ( 24  państewka szejkaty,sułtanaty i emiraty)
       
                                       1962-1967 -Federacja Arabii Południowej
                                                       Ittihad al-al-Arabi Janūb 
                                 
                                                                   
                                 18.I.1963  -30.XI.1967 -Protektorat Południowej Arabii
                                      (  Hadhramaut, Kathiri, Mahra i Qu'aiti i Wahidi Bir Ali
                                                                     i Górna Yafa)

                                       30.XI.1967- Ludowa Republika  Jemenu Pd
                                                 
                                                   1970- Lud Dem Rep Jemenu
                                    (Dżumhurija al-Jaman ad-Dimukratija asz-Szabija)

                                    22.V.  1990- zjednoczenie obu państw jemeńskich
                                                      5.V. 1994 -wojna domowa
                                           secesja Dem Rep Jemenu (do 7.VII.1994 r)

                                                       Od  2015 wojna domowa...
                                interwencja   siły koalicji, której przewodzą Saudyjczycy

                                                       2017 -powstanie  w Adenie
                                           secesyjnej Południowej Rady Przejściowwej

                                                           

                                                                                ***
                                                                    Poprzednie logo


                                                                             ******
                                                           Znaczki pocztowe

                                         Jemen Północny

                                                        znaczki  imperium osmańskiego
                                                                                 do 1918 r

                                                        
                                                 

                                                          
                                                                              *******
                                                                              Imamat

                                             1926 -własne znaczki z inskrypcjami arabskimi




                                               Od 1930 - także napisy łac.Yemen,


                                                 Od 1940 -  napisy arabskie i francuskie
                                                      Postes du Royaume de Yemen




                                                                                                                                                                             
                                                          1952 - napisy arabskie i  angielskie
                                                    The Moutawakilite Kingdom of Yemen





              1963 -przedruki Al-Dżumhurija al Arabij al Jamanija, data proklamowania republik
                        wg. kalendarza muzułmańskiego 28.4.1382 i gregoriańskiego 27.9. 1962
                                                               oraz skrótem ang. Y.A.R



                         emisje z pełną nazwą  arabską i  angielską nazwą kraju lub tylko
                                              ze skrótem Y.A.R  (Yemen Arab Republic).


                                                   





Do 1990 r - 1891 znaczków pocztowych i  259 bloków.

                                                                          *******
skan z Encyklopedii Filatelistyki (1994)

                              1962-  na terenach kontrolowanych przez monarchistów

                             nadruki "FREE YEME FIGHTS FOR / GOD, IMAM, COUNTRY"


               

           
                      1964-1970 zn. z napisami  arab i ang. Mutawakelite Kingdom of  Yemen








1183 znaczki ,226 bloków
                                       wydania bez rzeczywistych potrzeb pocztowych
                               
                                                                            *******

                                                        Republika Jemenu

                                                                    Od 1990 r
                                           z napisami arab i ang. Republic of Yemen




                                                                     ********* 
                                                            Jemen Pd  w następnym poście

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz