czwartek, 27 sierpnia 2020

Westerplatte i znaczki pocztowe

           Westerplatte – uformowany w latach 1845–47 półwysep (wcześniej wyspa   West Plaate )
                                       w Gdańsku, przy ujściu Martwej Wisły do Zatoki Gdańskiej.


Nazwa Westerplatte pochodzi z języka niemieckiego i  oznacza  „zachodnią wyspę”
.  W  XIX wieku było jeszcze wyspą, a określenie „zachodnia” służyło do odróżnienia wyspy od istniejącej wtedy również Ost Platte („wyspy wschodniej”), która z czasem połączyła się z lądem.

****

                        Wobec ograniczonych możliwości Polski korzystania z portu w Gdańsku 
                              rząd polski  zaproponował wyznaczenie specjalnego terenu w porcie
                                             na potrzeby wyładunku towarów wojskowych.
          22 VI 1921 Liga Narodów , wyraziła na to zgodę (nie określając miejsca w porcie gdańskim)
           7 IV 1922 komisarz Ligi Narodów w Gdańsku Richard Haking podjął decyzję o lokalizacji
                                            składnicy wojskowej na Westerplatte

 
          14 marca 1924 Rada Ligi Narodów przyznała Polsce teren na półwyspie Westerplatte,
          u ujścia kanału portowego do morza, naprzeciw przedmieścia Nowy Port (Neufahrwasser)
 31 października 1925 obszar na  na półwyspie Westerplatte został przekazany w bezterminowe
                                                         i bezpłatne użytkowanie Polsce.


  Granice składnicy: - wzdłuż kanału portowego (bez nabrzeża, pozostającego pod kontrolą Rady Portu), do nasady wschodniego mola wejściowego do portu gdańskiego, wzdłuż plaży Zatoki Gdańskiej, po przecięciu nasady półwyspu do wysokości  Zakrętu Pięciu Gwizdków.

                                Powierzchnia placówki liczyła 60 ha i miała 3,5 km obwodu.
                     Od strony kanału portowego ogrodzona została murem ceglanym (wysokość 2 m),
                                    na pozostałych odcinkach płotem z drutem kolczastym.

                                                                      W i G 1938
7 grudnia 1925 Liga Narodów przyznała Polsce prawo do utrzymania straży wojskowej na Westerplatte. .

        W latach 1926–1939 na terenie półwyspu funkcjonowała Wojskowa Składnica Tranzytowa.


 W dniach 1–7 września 1939 miała miejsce obrona półwyspu pod dowództwem mjr. Henryka                   Sucharskiego (1–2 września) i jego zastępcy kpt. Franciszka Dąbrowskiego (2–7 września).
 W trakcie tych walk garnizon walczył samotnie i w okrążeniu wobec przeważających sił wroga.
Westerplatte stało się symbolem walki polskiego żołnierza we wrześniu 1939 roku.
 Miało to olbrzymie znaczenie propagandowe dla narodu walczącego z hitlerowską agresją.

                                                                            ***
                                                          Znaczki pocztowe
                                                                 z motywem Westerplatte
                                                                           1.IX.1945
      
                                                                               Fi 374
                                                  Istnieje nie ząbkowany znaczek jak  374
                                   z  napisem "Polskie Termopile / Westerplatte / 1 IX 1939",
                                                               niedoszły do obiegu
      
                                                                               ******
                         
        

           

         4 znaczki - skromnie jak na takie wydarzenie
                                                                                   ****
        
     A to takie coś znaczkopodobne ...

**

środa, 26 sierpnia 2020

Port Gdańsk


                  Relacje  między Polską a Wolnym Miastem zostały  uregulowane na mocy
      Konwencji Paryskiej  podpisanej 9 listopada 1920 r.  Weszła ona w życie 15 XI 1920
                   Na mocy tej  konwencji   rząd polski miał m.in.  prawo ustanowienia
                                          własnej komunikacji pocztowej.


                                                                      ********
                                                    Znaczki pocztowe
                Na podstawie traktatu wersalskiego i umów między Polską  a W M Gdańskiem                                                            uruchomiono 3 polskie placówki pocztowe.

                                         Urząd Pocztowy nr l ( główny urząd pocztowy)
                                   Polski Urząd Pocztowy nr 2.  na Dworcu Głównym
                                      Gdańsk 3 w gdańskim porcie, tzw. Poczta Morska
                                         .
                                        Od 5 stycznia 1925 r   wydawano znaczki  pocztowe
                             Nadruki  na  znaczkach polskich   -PORT GDAŃSK
            Znaczki te służyły do uiszczania opłat wyłącznie za przesyłki nadawane w polskim urzędzie
                  lub wrzu­cane do polskich skrzynek pocztowych (10) umieszczonych na ulicach miasta.

           
      
        
    

           
               
Znaczki od 1937 dopuszczono także do obiegu na terenie Polski

                                                                                  ****
                                                                  1938
                                  Z okazji 20-lecia odzyskania niepodległości Polski
                                         znaczki z napisem -POCZTA POLSKA..Port Gdańsk
.
         

                                                    W obiegu do 1.IX.1939 r.

                                                              ****

Dnia 1 września 1939 główna placówka Poczty Polskiej w Gdańsku (przy placu Heweliusza)   stała się miejscem bohaterskiej i tragicznej obrony przed atakiem niemieckich formacji policyjnych i paramilitarnych. Zginęło wtedy, głównie zamordowanych po kapitulacji, około 50 pocztowców. Polscy pocztowcy, którzy nie brali udziału w obronie, zostali w większości aresztowani i osadzeni w obozach koncentracyjnych.



                            

                                                             ********

wtorek, 25 sierpnia 2020

Wolne Miasto Gdańsk

                                        Republika, pod protektoratem Ligi Narodów,
W skład Wolnego Miasta wszedł powiat grodzki Gdańsk oraz większe części ówczesnych
 powiatów:Danziger Höhe i Danziger Niederung, jak również niewielkie fragmenty powiatów
      wejherowskiego,tczewskiego, elbląskiego, malborskiego, kościerskiego i kartuskiego.
                        

                                                                         ***
                                               Wolne Miasto Gdańsk
                                                        (niem. Freie Stadt Danzig)

                                                   Powierzchnia - 1893 km² (1966 km²)
                                                             Stolica  - Gdańsk
                                            Jednostka monetarna -gulden gdański (od 1923 r)
                                                 Język urzędowy - niemiecki
                                 (polski jako pomocniczy w kontaktach z ludnością polską)

                                                                      *****
                10 stycznia 1920, po uprawomocnieniu się postanowień traktatu wersalskiego
                      , Gdańsk został odłączony od Rzeszy Niemieckiej, ale formalnie nie istniało
                                                     jeszcze Wolne Miasto Gdańsk

                                 Wolne Miasto Gdańsk zostało utworzone 15 listopada 1920,
                            jako wykonanie postanowień art. 100–108 traktatu wersalskiego

                Długość granic WMG wynosiła 292,3 km: 78 km granica morska i na Zalewie Wiślanym,
                                                  z Polską 150 km, z Niemcami 64,3 km.

                                                                            ***
                                                                          Herb
                                                          
         Oficjalny wizerunek oparto na projekcie z roku 1915
 berlińskiego heraldyka Maxa Blocka 
                                                                  od 17 listopada 1920 r.,
                                                                 
                                                                                 Flaga

        
          Flaga  używana od 1457 r

                                                                             ***
                                                            Wolne Miasto dzieliło się na

                                                          Powiaty miejskie (Stadtkreise):
                                                                           Gdańsk


                                                                            Sopot
 
                                                                               ***
                                                           Powiaty ziemskie (Landkreise):

                                                   1.  Danziger Höhe (Gdańskie Wyżyny)
                                                              powiat z siedzibą w Gdańsku

                                                    2. Danziger Niederung (Gdańskie Niziny)
                                                                 powiat z siedzibą w Gdańsku
                                                                              ***
                                                 3. Großes Werder (Wielkie Żuławy),
                                    z siedzibą w Nowym Dworze Gdańskim (niem. Tiegenhof)

                                                                               **
                                                                     Przedwojenny  herb 
                                                                                    Nowego Dworu Gdańskiego

                                                                              ****
                                    1 września 1939 r. włączone  w granice III  Rzeszy Niemieckiej
                                                         (Reichsgau Danzig-Westpreußen)


                                                                  Niemcy   Mi 714-715
*****
                                                       od  III.1945 - w granicach Polski


                                                                            ******
                                              Obecnie   -w województwie pomorskim
                                              Gdańsk  – miasto na prawach powiatu


**
                                                   Sopot  – miasto na prawach powiatu

                                                                               ***
                                                                       Powiat gdański


                                                                            *****
                                          Powiaty  nowodworski i zach. część  malborskiego

                                                                   
                                                                              *****
                                                        Znaczki pocztowe
                               Poczta WMG zaczęła funkcjonować 10.I.1920 r
                             1.X.1921 roku Gdańsk został członkiem Światowego Związku Pocztowego.

                                                                              **
                                    Początkowo w użyciu znaczki Niemiec
                                                                 do 19 lipca 1920 r.

                                            Pierwsze znaczki 14.VI -21.XII.1920 nadruki  Danzig 
                                                                  na znaczkach Niemiec           

  Od  31 stycznia 1921 r wydania definitywne
         
       

                                    . .       Znaczki WMG  były w obiegu do 30.IX.1939
                                                                           *****
                                                  Od 1.X.1939.- znaczki WMG  z nadrukiem
                                                  Deutsches Reich i  Rpf  lub Reichsmark
                                                              w  obiegu do 31.XII.1940 r


(Mi 716- 729)
 
******