Powiat tatrzański

                 Powiat  położony jest u podnóża Tatr, na obszarze zwanym Skalnym Podhalem, 

                                                 będącym subregionem Podhala.

                Od strony północnej sąsiaduje z powiatem nowotarskim, natomiast wschodnie, 

                         południowe i zachodnie jego granice stanowią granicę państwa ze Słowacją

                                                            Powierzchnia - 471,62 km²

                                                                                *******

                                                                            Herb powiatu

      

 ustanowiony Uchwałą Nr VII/38/99 Rady Powiatu Tatrzańskiego 

z dnia 10 maja 1999 r.

przedstawia na tle góry Giewont figurę Matki Boskiej Jaworzyńskiej 

(z Wiktorówek),na góralskiej parzenicy

Flaga

                                                                             *******

                                                              W skład powiatu wchodzą:

   

                                                                     Zakopane

                                          największe miasto w bezpośrednim sąsiedztwie Tatr 

                                   W jego granicach administracyjnych znajduje się znaczna część 

                                                  Tatrzańskiego Parku Narodowego 

                                            (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki)                                               

                                                        Miasto zajmuje obszar - 84,26 km²

                                                                                Herb

przyjęty w 1997 r

Herb przedstawia w błękitnym polu herbowym ciemnoszare wzgórze, na nim srebrny krzyż 

(o sylwetce krzyża na Giewoncie). Za nim dwa skrzyżowane złote klucze „piotrowe”,

które w dolnej części przyjmują formę spinki góralskiej

                                                                             Flaga

przyjętea30.06.2014 r

***

W latach 1875–1933 używano pieczęci z wizerunkiem sylwetki Giewontu.

     

                                                                            1968-1997

                                                  oficjalnie nie został przyjęty przez Radę Narodową.

                              Herb autorstwa Marii Czajkowskiej-Banach, wyłoniony w drodze konkursu.

                                   niebieskiego tła, białego trójkąta symbolizującego górę i zielonego 

                                   godła wywodzącego  się z odcisku pieczęci gminnej z 1813 r                                                                                                  Sigillum Gromady Zakopanego 

1805 r

                                  . Godło przedstawiało pień ściętego drzewa na poziomej podstawie, 

                             a za nim prawdopodobnie narzędzie służące do ściągania pni z lasów

                                                                 lub hutnicze szczypce 

                                                                                 **

                                                                           ****

                                          Nazwa  pochodzi zapewnie  od słowa " kopane",

                                                           co oznacza karczowisko

                                   Podanie ludowe wywodzi nazwę Zakopanego od zakopania

                                            ziaren zboza  przez pierwszego osadnia

                                              1564  -  do starostwa nowotarskiego 

                                                     1770-1918  zabór austriacki

                                                                  dobra kameralne

                                   od XVII do lat 80 XIXw rózwoj górnictwa i hutnictwa                                

                        W 1889 r. właścicielem dóbr zakopiańskich został  hr.Władysław Zamoyski.

                                                 Od 1886  -uzdrowisko ( T. Chałubiński )

                                   Przez 35 dni, od 13 października do 16 listopada 1918

                                                          tzw. Rzeczpospolita Zakopiańska

                                              Rada Narodowa z Stefanem  Żeromskim na czele 

                                                               objęła władzę nad miastem

                                                        

                                                  do I 1919 - rządy  Polskiej  Komisji Likwidacyjnej

                                                              1920-1975   w pow. nowotarskim

                                                       1933-  nadania praw miejskich Zakopanemu

                                                                  1951-   powiat miejski

1975 - w woj. nowosądeckim

                                                Od  1 lipca 1977 -1994  Gmina Tatrzańska

                                        gmina Tatrzańska została zlikwidowana 30 grudnia 1994, 

                                          a z jej obszaru wydzielono gminę miejską Zakopane 

                                                oraz gminy wiejskie Kościelisko i Poronin

Od  1999 -w woj. małopolskim

                                                                              ***

                                                                       gminy wiejskie: 

                                                               Biały Dunajec

                                                    Gmina  położona jest w centrum Podhala,

                                                         10 km na północ od Zakopanego

                                              Obszar - 35,51 km²

                                                                               Herb

                                                           Od poł. XIXw   ( przed 1865)

                          Oprócz największej wsi – Biały Dunajec, w skład gminy wchodzą sołectwa: 

                                      Gliczarów Górny, Gliczarów Dolny, Sierockie i Leszczyny

                                        Gmina  powstała w 1865 roku

Najdawniejsza historyczna wzmianka o Białym Dunajcu pochodzi z 1564 r., 

                                                                           *****

                                                     Bukowina Tatrzańska 

                                   Gmina u podnóża Tatr. W jej   skład wchodzi wschodnia

                                                      część polskich  Tatr Wysokich. 

                            Jest to najwyżej ołożona gmina na terenie Polski (Rysy -2499 m.n.p.m )

                              Ponad 1/3 pow. gminy tworzy Tatrzański Park Narodowy

                             Wsie w obrębie gminy: Białka Tatrzańska, Brzegi, Bukowina Tatrzańska,

                                         Czarna Góra,Groń, Jurgów, Leśnica, Rzepiska.                                               

                                                                 Obszar - 131,84 km²

                                                                               Herb

 Od 1996 (Statut Gminy) potwierdzony. w  2003 r

                                              Herb przedstawia na czerwonym tle białe góry,

                                                 poniżej których umieszczona jest czarna parzenica

                                                                     z żółtą ( złotą ) rozetą. 

                                                               Projekt  herbu z lat 30-XXw.

 

                                                                         Flaga gminy

                                    ustanowiona uchwałą nr XXXIV/267/2002 z 30 lipca 2002.

                                                                            *******

                                                                Kościelisko                                                                                                        Gmina Kościelisko                                  

                            W granicach gminy  znajduje się fragment Tatr Zachodnich oraz trzy

                                    podhalańskie wsie. Dzianisz , Kościelisko i Witów                                                   

                 Tatrzańska cześć gminy to kilka dolin (Chochołowska, Lejowa, Kościeliska

                              i Małej Łąki) i kilkadziesiąt szczytów ( . Błyszcz  2158 m n.p.

                               ,Kończysty Wierch -2300 m n.p. m, Wołowiec- 2064 m n.p.m 

                                                    ,Kominiarski Wierch 1829 m n..p.              

                                                            Powierzchnia  -136,37 km²

                                                                            Herb

                                                                 wersja od lutego 2020 r

                                                       

                                            Wieża  drewnianego kościola  pw. św. Kazimierza, 

                                                      zbudowanego w latach 1910–1914

                                                        W tle szczyty Tatr Zachodnich

                                                                      

                                          U dołu  dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis L.) 

****

do 2020 r

autor Sebastian Pitoń

                    Do roku 1867 Kościelisko tworzyło jedną osadę z Zakopanem.

                                1973–1977 - gmina Kościelisko-Witów. 

                                                            -    gminy tatrzańskiej. 

                           W obecnym kształcie z wsiami Kościeliskiem, Witowem i Dzianiszem 

                                  reaktywowała się jako Gmina Kościelisko w 1994 roku.

                                                  ***

                                                                      Poronin

                                 położona ok. 7 km  na północny wschód 

                                                                   od Zakopanego

                                                                Obszar - 83,55 km²

                             Sołectwa: Bustryk, Małe Ciche, Murzasichle, Nowe Bystre, Poronin, 

                                                            Suche, Stasikówka i Ząb.

                                                                               Herb

 przyjęty został uchwałą Rady Gminy Poronin numer 11/3/2002 

z dnia 29 listopada 2002 roku.

                przedstawia na tarczy w polu zielonym postać brunatnego niedźwiedzia siedzącego

                    na granitowym głazie z opuszczonymi przednimi łapami i pochyloną głową.

                           Niedźwiedź w herbie Poronina znany jest z pieczęci XIX wiecznych

                                          (odcisk z 1870 roku),gdzie jest "ku lesie idący".

        Widniał też w herbie gminy Poronin do 1977 roku (do włączenia do Gminy Tatrzańskiej) 

                           i ponownie nieoficjalnie od 1995 roku po reaktywacji gminy Poronin.

                                                                           *********

                                                             Znaczki pocztowe                             

                                             Znaczki austriackie

                                                                     1850-   I.1919

                                                                       

                                                       

                                                   ****

                                               Znaczki polskie

                                             Od 1919-1939, 1945

                                                          

                                                                      

                  

               

                                                             

        

      

         

                                                                          ******

okupacyjne niemieckie (GG )

1939- I.1945

****

                                                                                 1944

 

                                                       niewprowadzony do obiegu znaczek GG

                                         

                                                                             ******* 

Powiat limanowski herby

                Powiat Limanowski położony jest w środkowej części województwa małopolskiego

           i graniczy z powiatami: myślenickim, bocheńskim, brzeskim, nowosądeckim i nowotarskim.

                 Powiat charakteryzuje się górzystym krajobrazem (Beskid Wyspowy,Gorce,Pogórze).

                                              Powiat zajmuje łącznie powierzchnię 952 km²

                             Powiat  powstał w 1867 r. z połączenia dwóch istniejących wcześniej

                                        powiatów „sądowych” limanowskiego i tymbarskiego. 

                                                 w   woj. krakowskim (1920–3 9 i 1945–75)   ,

                                             ponownie  utworzony w 1999 roku  (woj. małopolskie)   

                                                                        *********

                               

                                                                   **************

                                                                        Herb powiatu

: Uchwala nr XLIII / 363/02 Rada Powiatu Limanowskiego

 z dnia 31 lipca 2002 roku .

Zamieszczony ponad koroną drzewa Orzeł  nawiązuje do Orła, który jest godłem herbowym 

obecnego województwa małopolskiego. 

Połączenie wymienionych elementów heraldycznych wyraża przy pomocy języka heraldyki ścisły związek zarówno z topografią regionu, z miastem Limanowa, jak i województwem małopolskim,

 którego część stanowi powiat.

 Kształt tarczy herbu ma formę późnogotycką, barwy godła oraz pola tarczy, jak w herbie 

Województwa: czerwień dla pola tarczy, biel (srebro) dla Orła i złoto dla dzioba i szponów.

Flaga

 miasta: Limanowa, Mszana Dolna

gminy wiejskie: Dobra, Jodłownik, Kamienica, Laskowa, Limanowa, Łukowica, 

Mszana Dolna, Niedźwiedź, Słopnice, Tymbark

***

                                                               Propozycja herbu  z 2001 r ?

******

                                                                   Limanowa

                           położona jest w Beskidzie Wyspowym (Pasmo Łososińskie) do 25 km

              na zachód od Nowego Sącza, w kotlinie górskiej u zbiegu potoków: Mordarka,

                       Jabłoniec i Starowiejskiego, nad potokiem Sowlina, dopływem Łososiny

                                                        Powierzchnia -18,7 km²

                                                                          Herb miasta

                                                         oficjalnie przyjęty 24 maja 1938 roku.

                                                   Godło herbu znane jest od końca XVI wieku.

            Herb przedstawia na czerwonej tarczy herbowej dąb o brązowym pniu i zielonych liściach, 

                 z jego prawej strony złoty róg myśliwski, z lewej topór o srebrnym ostrzu w słup. 

                     Róg myśliwski nawiązuje do herbu Trąby założycieli miasta, Jordanowskich. 

                  Herbem Topór z kolei pieczętował się ród Tęczyńskich, być może ten element herbu 

                           jest śladem jakichś koligacji rodzinnych Tęczyńskich z Jordanowskimi.

                                                                                  **

Flaga

Prawa miejskie  w 1564 i ponowniw w 1924 r

Pierwotna nazwa Ilmanowa

                                                                               *****

                                                                       Limanowa

                                                                       – gmina wiejska

                                                Gmina  położona  w paśmie Beskidu Wyspowego

                                                              obejmuje  obszar 152,39 km²

                                                                           Herb gminy

                                              uchwała Nr V/42/2015 Rady Gminy Limanowa 

                                                             z dnia 25 czerwca 2015 r.

         Z herbu miasta Limanowa przejęto do herbu gminy motyw zielonego wzgórza w polu czerwonym

    oraz trąbę – róg myśliwski, który jest odwołaniem do herbu rodziny Jordanów, założycieli Limanowej.

             Dwa skrzyżowane miecze, które nawiązują do wydarzenia z czasów I wojny światowej,

                                               bitwy pod Limanową w grudniu 1914 r.            

                                                                             ****

                                                                         Poprzedni herb 

                                                                            Od  1992 r

                                                                             ******

                                                                                Flaga

***

Bałażówka, Kanina, Kisielówka, Kłodne, Koszary, Lipowe, Łososina Górna, Makowica, Męcina, Młynne, Mordarka, Nowe Rybie, Pasierbiec, Pisarzowa, Rupniów, Siekierczyna (sołectwa: Siekierczyna I i Siekierczyna II), Sowliny, Stare Rybie, Stara Wieś (sołectwa: Stara Wieś I i Stara Wieś II),

 Walowa Góra, Wysokie.

********

Mszana Dolna

 leży w zachodniej części Beskidu Wyspowego 

w zlewisku rzeki Raby

Powierzchnia - 27,1 km²

Herb miasta

od 1952 r

Herb przedstawia na tarczy czwórdzielnej w krzyż:

 w polu I błękitnym – trzy złote korony, w układzie 2/1, 

w polu II białym – fragment czerwonego ceglanego muru

, w polu III czerwonym – koronowanego białego orła, 

w polu IV błękitnym – białego baranka.

Trzy korony (zwane też mitrami) mają oznaczać, że Mszana powstała na dobrach kościelnych,

 zakonnych i na początku (w 1308) należały do Cystersów. 

Fragment muru oznacza, że była grodem otoczonym murem.(częściowo)

Orzeł w herbie oznacza, że należała do majątku królewskiego (od XII w. do 1796). 

Baranek (kiedyś trzy baranki) zaś oznacza, że poszerzyła swoje posiadłości miejskie

 o pastwiska i polany leśnei gospodarkę pasterską.

**

Herb wzorowany na herbie Galicji z 1782 r. 

***

Obecny symbol Mszany Dolnej składa się z czterech pól, 

zaś jedno  z nich zajmuje godło państwowe

Jest  to niezgodne z normami heraldycznymi,

 które wykluczają obecność godła w herbie miasta.

Od 2020 rozpocęcie  prac związanych  nad opracowaniem 

poprawnego graficznego symbolu miasta.

Propozycje herbu

***

Mszana” jest  nazwą topograficzną, odnoszącą siwe pierwotnie 

do rzeki i  dopiero wtórnie przeniesioną na nazwę miejscową,

 a oznaczającą miejsce „porośnięte mchem”. 

****

 Gmina wiejska 

Mszana Dolna

(1934–1952 gmina Mszana Dolna II) 

 W skład gminy  wchodzi dziewięć sołectw: Glisne, Mszana Górna, Kasinka Mała,

 Kasina Wielka, Lubomierz, Olszówka, Raba Niżna. Łętowe, Łostówka

  Powierzchnia -169,83 km²

 Herb gminy

    gminy przyjęła projekty w dniu 28 lutego 2000 r.

 (Uchwały Nr 14/161/2000 )

Herb gminy przedstawia w polu czerwonym dwa wspięte Gryfy srebrne, o szponach, pazdurach,

 dziobie i języku złotych, zwrócone ku sobie, po obu stronach rzeki błękitnej w lewy skos.

      Motyw Gryfów do najstarszych, średniowiecznych stosunków własnościowych na terenie gminy,

           będącej wówczas w posiadaniu rodu Grafitów, oraz poprzez motyw rzeki do topografii gminy                                                           charakteryzującej się gęstą siecią hydrograficzną.

                                                                                Flaga

–

                                                                                ****

                                                                           Dobra

                                                                        Gmina Dobra

                                   Gmina położona jest w centralnej części powiatu limanowskiego

                     11 sołectw: Chyszówki, Dobra, Gruszowiec, Jurków, Porąbka, Półrzeczki, 

                                 Przenosza,  Skrzydlna, Stróża, Wilczyce i Wola Skrzydlańska.      : 

                                                                           Herb gminy

                                                                  Od  5 czerwca 1998 r

                                  W polu błękitnym nad białym trójwzgórzem pomłość (zwinięta chusta)

                                              Jest to herb Nałęcz rodziny Małachowskich

                                                                             Flaga

*****

Jodłownik

Gmina Jodłownik

 położona jest na pograniczu Beskidu Wyspowego i Pogórza Wielickiego, 

                                                              Gmina  ma obszar - 72,43 km²

                                                                          Sołectwa 

                           Jodłownik, Góra Świętego Jana, Janowice, Kostrza, Krasne-Lasocice,

                               Mstów, Pogorzany, Sadek, Słupia, Szczyrzyc, Szyk, Wilkowisko.

                                                                         Herb gminy

ustanowiono uchwałą Rady Gminy nr IX/68/2003

 z 15 lipca 2003.

Srebrna jabłoń otrzech konarach dziesięciu liściach i 6 jabłkach 

umieszczona między kluczem w słup i srebrnym  gryfem wspietym w prawo

jabłoń -jadownickie sady

klucz - z herbu benedyktynów z Tyńca 

gryf  -  herb  rodu Gryfitów inicjatorów  pierwszej wielkiej kolonizacji Beskidu Wyspowego, 

Gorców i Podhala w I polowie XIII w

Flaga

****

poprzedni 

                                                        herb  ustanowiono uchwałą nr II/9/94

                                                                      z 23 lutego 1994.

****

                                                                      Kamienica 

                                                Gmina Kamienica

Kamienica położona jest zarówno w Gorcach jak i Beskidem Wyspowym,

 a w sąsiedztwie Beskidu Sądeckiego w dolinie rzeki Kamienicy Gorczańskiej.

                                               W skład gminy wchodzą, oprócz Kamienicy, 

                                 cztery okoliczne miejscowości: Szczawa, Zalesie, Zbludza i Zasadne.

                                                                 Powierzchnia-96,11 km²

                                                                          Herb gminy

Od 29 marca 2007 r

 (Rezolucja nr V / 30/07).

przedstawia w tarczy typu hiszpańskiego w polu zielonym postać beskidzkiego zbójnika

 w barwach naturalnych. Zbójnik posiada elementy stroju górali kamienicko - łąckich, 

poprzedni herb

***

Laskowa 

Gmina Laskowa

Powierzchnia- 72,82 km²

Gmina położona jest w południowo-wschodniej części powiatu limanowskiego,

 w miejscu, gdzie wzniesienia Beskidu Wyspowego przechodzą łagodnie w Kotlinę Sądecką.

Herb gminy

ustalony uchwałą rady gminy Laskowa Nr XIV/94/04

 z dnia 19 lutego 2004 r

„Słońce symbolizuje wypoczynkowy charakter gminy. Krzywaśń [inaczej "Rzeka"]

znajduje się w herbie Drużyna, którym posługiwali się wielowiekowi właściciele

 Laskowej - Laskowscy.

 Krzyż w kształcie majuskuły „T” podkreśla związki zakonu starosądeckich Klarysek 

z wioskami Gminy w wiekach XIII-XVIII

. Błękitne pole tarczy nawiązuje do kultu maryjnego.”

Flaga

***

poprzedni symbol

Od ...

*******

Łukowica 

Gmina Łukowica

Gmina  położona jest w południowo-wschodniej części powiatu limanowskiego, 

w miejscu, gdzie wzniesienia Beskidu Wyspowego przechodzą łagodnie w Kotlinę Sądecką. 

Powierzchnia- 69,71 km²

                                                           Sołectwa wchodzące w skład gminy

                                       Jadamwola, Jastrzębie, Łukowica, Młyńczyska, Owieczka, 

                                          Przyszowa (sołectwa: Przyszowa I i Przyszowa II 'Berdychów'), 

                                                                     Roztoka, Stronie, Świdnik.

          

                                                                         Herb ??, logo..

Od....

Herbem Gminy jest znak zielonej tarczy ze złotym otokiem i napisem w górnej części otoku „Łukowica”. 

Na tle tarczy znajduje się oznaczony

kolorem niebieskim odcinek potoku, kolorem czarnym elementy dawnej zabudowy wsi tj.

 kościół, dwór, chaty, a także symbol śliw.

Wg. M. Gumowskiego (Herby i pieczęcie wsi woj. krakowskiego)

 est  to wyobrażenie rzeki płynącej  środkiem z 4 budynkami 

po jednej stronie,a 1  po drugiej.

Poszczegolne  budynki symbolizują wsie i przysiołki

 w dolinie potoku Łukowica

********

Niedźwiedź 

Gmina Niedźwiedź

Powierzchnia-74,44 km²

Gmina leży w, na północnych stokach Gorców, w Beskidzie Wysokim.

Powierzchnia gminy wynosi 74,44 km 2

Sołectwa  -Konina, Niedźwiedź, Podobin, Poręba Wielka.

Od 1996

Herb z konkursu

*******

                                                                    Słopnice 

                                                                       Gmina Słopnice

                                   Położona jest w centralnej części Powiatu Limanowskiego, 

                                           u stóp najwyższego wzniesienia Beskidu Wyspowego

                                                      - góry Mogielicy (1171 m n. p. m.) 

                                   Powstała w 1997 roku poprzez odłączenie się od gminy Tymbark

                                     Gminę tworzy jedna wieś Słopnice oraz osada Zaświercze.

                                                                   Powierzchnia -56,74 km²

    

Od  26 października 1999 r.,

 herb przedstawia na czerwonym tle sowę na drzewie dębu.

 Dwa jego główne elementy sowa i dąb nawiązują do 

   tradycyjnych elementów  poprzednich herbów.

  Sowa - to uosobienie mądrości i rozwagi.

Dąb - łączy tradycję z teraźniejszością. To majestatyczne drzewo w zamierzchłych czasach

 było składnikiem potężnej puszczy karpackiej, a obecnie jego piękne kilkusetletnie

 okazy można oglądać w parku dworskim w Słopnicach.

 Do roku 1930 istniały,  na terenie obejmującym dzisiejszą Gminę Słopnice dwie odrębne wsie:

 Słopnica Królewska i Słopnica Szlachecka, które dzieliła rzeka Słopniczanka.

 Każda z tych wsi miała swój herb: Słopnice Królewskie - kosę i grabie,

 a Szlacheckie - sowę

Flaga

.

********

                                                                        Tymbark 

                                                                      Gmina Tymbark

                                  Gmina  położona ok. 8 km  na północny zachód od Limanowej  

                                                              w sercu Beskidu Wyspowego

                                Sołectwa Piekiełko, Podłopień, Tymbark, Zamieście, Zawadka

               

                                                                  Powierzchnia -32,7 km²

                                                                             Herb gminy

  

Od....XV w

złota gotycka majuskuła "K" w błękitnym polu tarczy typu p

późnogotyckiego, nad nią widnieje korona otwarta

Nawiązanie do króla Kazimierza Wielkiego

.

                                             Tymbark uzyskał lokację miejską w 1353 roku

                                                         , zdegradowany w 1896 roku

                                                  . Prawa miejskie  stracił w roku 1934 r

                                                                  ******************

                                                            Znaczki pocztowe

                                              znaczki austriackie

                                                                          1850-1919

                                                      

***

polskie

1919-1939

***

okupacyjne niemieckie (GG)

1939 -1945

****

                                                 polskie od 1945

***