Wielki i Mały Tiuters

                                           Rosyjskie wyspy w środku Zatoki Fińskiej

                                 najbardziej wysunięte na zachód wysp pod suwerennością Rosji

                                          

                                                             Большой Тютерс

                                                                fin. Tytärsaari

                                                est. Suur Tütarsaar; szw. Tyterskär

                       Wyspa  znajduje się ok. 75  km na pd.  od wybrzeża Finlandii (miasto Kotka )

                                                 18 km .na pd wsch. od  wyspy Gogland

                                                   i  43 km od wybrzeża Estonii ( Mahu )

                                                  Granitowa skała o średnicy ok. 2,5 km 

                                      

                                                          Powierzchnia  ok.- 8,3 km²

                                               Administracyjnie  część  rejonu kingisieppskiego 

                                                                 w obwodzie leningradzkim

                                  Z wyjątkiem  personelu latarni morskiej nie ma stałych mieszkańców. 

                                                                            *****

                                 Wyspa była zamieszkiwana przez Finów od XVI w. do 1939 r.

                                                   Do 1721 roku należały do Szwecji, 

                                       W latach 1721-1917 były częścią Imperium Rosyjskiego 

                                                 Od  1744   w guberni wyborskiej   

                                                  (fin.. Viipurin lääni, szw. Viborgs län) 

                                          w zależnym od Rosji Wielkim Księstwie Finlandii.

                                                      powiat  Kymi  (Кюменский уезд)

                                                              Od 1900 - gmina Tytärsaari 

                                      1904 r  budowa w pd.- zach. części  wyspy  latarni morskiej 

                                                        (  Tytärsaaren majakka)

                                                 1918 (1920) -1939  - część Finlandii 

                                 Na wyspie  znajdowała się wioska rybacka  (436 mieszkańców)

                                                              Rozwinęła się też turystyka.

                                                 11.X. 1939 r ewakuowano fińską ludność

                                 do Pyhtää i Loviisa. następnie  do  wiejskiej gminy  Porvoo.

                                2 .XII. 1939 -   wyspa została zajęta przez Armię Czerwoną

                                      31.X. 1941 -opuszczona przez  Armię Czerwoną

                                30 .XII. 1941 -28.III.1942  ponownie zajęta przez Armię Czerwoną

                                 1.IV. 1942 r.  wyspa została ponownie zajęta przez wojska fińskie 

                                         1942–1944 okupacja niemiecka ( Groß-Tütters)

                                      

                                                 Po  zawieszeniem broni z 19 .IX. 1944 r

                                          wyspę przekazano  Związkowi Radzieckiemu

                                   Przynależność do ZSRR   potwierdził paryski  traktat  pokojowy

                                                        z  10.II.1947 r.

                                                                 Od 1991 - w Rosji 

 

                                                                   ***********

                                                              Малый Тютерс

                                                    fin: Säyvö  , Pien-Tytärsaari 

                                           est.: Väike Tütarsaar; szw.. Lilla Tyterskär 

                                     Niezamieszkała  piaszczysta wyspa ok. 15 km  na pd. zach.

                                   od wyspy Wielki Tiuters  i 30 km na pd. od wyspy Gogland

                                                                Powierzchnia- ok. 1,6 km²

                               Na wyspie  istnieją dwie latarnie morskie, jedna na północno-zachodnim 

                                            i  druga  na  południowo-wschodnim krańcu wyspy

 

                                              1920 -1940-była częścią fińskiej  gminy Tytärsaari

 

                                                        Od  grudnia 2017 r w składzie

                                               Parku Przyrodniczego Wschodnia Zatoka Fińska

                                                    Заповедник «Восток Финского залива»

                                                                               *****