niedziela, 7 stycznia 2024

Budziak

                        Kraina historyczna będąca częścią Besarabii, obecnie znajdująca się w granicach  

                                  obwodu odeskiego Ukrainy oraz południowej Mołdawii (Gagauzja )

                           Rozciąga się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego (na południowym wschodzie), 

                     między Prutem (na zachodzie), Dniestrem (na wschodzie) i dolnym Dunajem

                                    (na południu) 

                          Północna granica Budziaku przebiega wzdłuż tzw. „górnego wału Trajana”

                            w przybliżeniu jest to linia łącząca miasto Leova nad Prutem z ujściem 

                                        rzeki Botna do Dniestru   (poniżej miasta Bendery)

                                                Powierzchnia -   13,2 tyś km²


                             Głównymi miastami krainy są Izmaił, Białogród nad Dniestrem 

                                                      , Kilia, Bołgrad, Komrat

                                                                       

             Dawniej Budziak zamieszkiwali członkowie tatarskiej ordy budziackiej (białogrodzkiej). 

              Obecnie jest to obszar wieloetniczny  Ukraińcy ( 40%),Bułgarzy (21%), Rosjanie (20%)  

                            Rumunii / Mołdawianie  (13%)

                                                                       ******

                         W XII w i XIII w    stepy między dolnym Dniestrem, Dunajem i M. Czarnym;

                                            zajmowały  ludy   Pieczyngów i Kumanów

                           Od  1408 do 1484 r   stanowił  część Hospodarstwa Mołdawskiego

                             Od 1484 do 1812 - podlegał Turcji ,która  nadała temu regionowi 

                                             nazwę Bucak - tur.  „Pogranicze”.

                         Od 1569- orda budziacka (białogrodzka) zajmowała tereny Budziaku

                           ,nadane  im  przez Sulejmana II; stamtąd najeżdżali Polskę i Rosję;                                                           

                                       1812 -. przyłączony do Rosji, stał się częścią Besarabii

                                                         ( gubernia besarabska)


            W latach 1856–78 pd. część, a 1918–40,1941-1944 całość w granicach Rumunii

             

                         28.VI. 1940-1941, 1944-1991 w składzie Ukraińskiej  SRR w  ZSRR.

                                                         

                                                                     *********

                                                              Budziak 

                                           część ukraińska

                                Część ukraińska Budziaku  stanowi 37% terytorium obwodu odeskiego

                                                          

                                               8..VIII.1940 -Аккерманская область

                           7.XII.1940 -15.II.1954 - przemianowanie na  obwód izmailski

                                     ukr.  Ізмаїльська область, ros. Измаильская область

 

                                    

                  15 .II. 1954 zniesiono go, a jego terytorium włączono do obwodu odeskiego USRR

                                              1991 r   w granicach niepodległej Ukrainy

                                                                  *******

                                         Od 18.VII.2020 r  podział   na 3 rejony

 

                                               Rejon bołgardzki  

                                  skupiający byłe rejony bołgardzki, arcyski i tarutyński                                                 

                                            Rejon  bołgardzki ( w granicach 1940—2020)

                                            utworzony w 1940 ,powierzchnia - 1364 km²

                                                 Siedzibą władz rejonu był - Bołgrad

                                                                           Herb rejonu

                                                                      od 23.IV. 2009 r


                                                                   Herb miasta  Bołgrad 

                                                                         (od 2011 r)

                                   Bołgrad został założony w 1821 przez bułgarskich osadników

                                                       Prawa miejskie od 1961 r

                                                                       ******

                                                                 Rejon arcyski

                                                                  Арцизький район

                                            utworzony w 1967,  powierzchnia- 1379 km²

                                                          Siedzibą władz rejonu był- Arcyz

 

                                                             Herb rejonu (od 21 .X.2009 r)

 

                                                               Herb miasta Arcyz  (od 1991 r)


                                           Miasto założone w 1816 r przez  niemieckich luteranów

           Arcyz został nazwany na pamiątkę bitwy pod Arcis-sur-Aube  (20 i r )

                         w której Niemcy i Rosjanie walczyli z armią napoleońską

 

                                                                      *******

                                                              Rejon tarutyński  

                                                              Тарутинський район

                                            Rejon utworzony w 1957, powierzchnia- 1874 km²

                                                  Siedzibą władz rejonu  - Tarutyne.

                                               

                                                                Herb rejonu  tarutyńskiego

                                                                   od 14.VIII 2009 r

                                                                        

                                                                         Herb Tarutino

                                                                                brak ?

                                                                             od 2004

                                                                              ****

                                                         Herb  Niemców besarabskich (1940)


                                                     Tarutyne - osiedle typu miejskiego  

                                  zostało założone w 1814 przez  niemieckich osadników

                                           jako pierwsza niemiecka kolonia w Besarabii.

                                    Nazwa pierwotnie -"Elisabeth"  zmieniona na  Tarutino 

                                  od zwycięskiej dla Rosjan  bitwy pod Tarutino (18 .X. 1812)

,                            w czasie trwania inwazji na Rosję przez wojska cesarza Napoleona.

 

                                                                            *********

                                                              Rejon izmailski

                              od 18 lipca 2020 skupiający byłe rejony  izmailski, kilijski, renijski

                                                                Rejon izmailski

                                                                  Ізмаїльський район

                                                            (1940-2020)                                                             

                                                                Powierzchnia  1194 km²

                                                            Siedziba władz rejonu - Izmaił.

                                                                         Herb rejonu


                                                                       od 24.XI.2009 r


                                                               Herb miasta Izmaił (od 1996 r)

                                                                          **********

                                                                    Rejon kilijski

                                             Rejon utworzony w 1940, powierzchnia - 1359 km²

.                                                       Siedziba władz rejonu -  Kilia

                                                                        Herb rejonu

                                                                      od  8 .XII. 1998 r

                                                           

                                                          Herb miasta Kilia  (od 2004 r)         

                                                                          ********

                                                                    Rejon Renijski

                                                                 Ренійський район

                                                               Rejon utworzony w 1969,

                                                               Powierzchnia  -861 km²

                                                               Siedziba władz rejonu -Reni

                                                                          Herb rejonu

                                                                        od 17.II.2017 r

 

                                                              Herb miasta Reni (od 2017 r)

                                                                         ********

                                                    Rejon  Białogrodzki

                                                      Білгород-Дністровський район

                                        od 18.VII.2022 r skupia  byłe rejony  bialogrodzki, saracki

                                            i tatarbunarski

                                                         Rejon Białogrodzki (1940-2020)

                                                                      Powierzchnia -1852 km²

                                            1940–1957 р n. rejon Limański (Лиманський район)

                                                Siedzib władz rejonu  -Białogród nad Dniestrem

                                                                           Herb rejonu

                                                                          od 2004 r


                                                                          Herb miasta

                                                         Białogród nad Dniestrem (od 3.X.1996)

                                                                    ***********

                                                                    Rejon saracki

                                               utworzony w 1965, powierzchnia 1475 km²

                                                      Siedziba władz rejonu -Sarata.

                                                                          Herb rejonu

                                                                                  ***

                                                                                Sarata

                                                                 osiedle typu miejskiego

                                                                          od 1993 r

                                             Założone w 1822 r przez niemieckich  osadników 

                                                                              ******

                                                             Rejon Tatarbunarski

                                                             Татарбунарський район

                                                  Rejon powstał w 1940 r, powierzchnia- 1748 km²

                                                      Siedziba władz rejonu - Tatarbunary

                                                                    

                                                                   Herb rejonu od 2009 r


                                                                               ****

                                                       Herb miasta Tatarbunary ( od 30.XII.2011)

                                                                    Prawa miejskie od 1978 r


                                                                                  ******

sobota, 6 stycznia 2024

Depresje państw europejskich

                    Depresja  geograficzna - obszar lądu położony poniżej poziomu morza

 

                         W Polsce największa depresja znajduje się na terenie wsi Marzęcino,

                                           położona 2,2 m p.p.m.


             . W lipcu 2023 roku w tym miejscu posadowiony został punkt osnowy geodezyjnej

                                        i postawiona wieża triangulacyjna

                                                                         ***

                    Marzęcino- wieś  położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, 

                                    w gminie Nowy Dwór Gdański nad Kanałem Panieńskim

                                                              na Żuławach Wiślanych

 

                                                         Herb gminy Nowy Dwór Gdański

                                                                               *****

                    Do 2022 r uznawany  oficjalnie najniżej położony w Polsce punkt (1,8 m p.p.m.)

                                                  znajdował się w Raczkach Elbląskich.

                                                                                                      

                                                                    ******

                                                           Holandia

                                                          Zuidplaspolder  – 7 m p.p.m. 

                polder w Holandii Południowej, zlokalizowany wzdłuż autostrady A20 w pobliżu miasta

                                          Nieuwerkerk aan den IJssel (gmina Zuidplas

                                                          (51° 59′ 13″ N, 4° 38′ 09″ E )

                   . Polder powstał w XIX w. (1825- 1840 r) w wyniku osuszenia jeziora Zuidplas                             

                                                            


                                          1 stycznia 2005  po  przeprowadzeniu pomiarów. 

                        przez   Rijkswaterstaat najniższy   punktu określono na 6,76 m p.p.m. 

 

                       Poprzednio  Alexanderpolder w pobliżu Rotterdamu uważany był  za najniższy

                                                     punkt Holandii (Niderlandów)

 

                                                       

                                                               Herb gminy  Zuidplas

                                                                          ***

                                                      Dania

                                                       Lammefjord   (-7 m p.p.m)

                                         sztucznie osuszony teren (polder), dawny fiord w Danii,

                                        na południowo-wschodnim krańcu półwyspu Ods Herred

                                                 środkowej części  północnej Zelandii.                                          

 

                                                                                         

Administracyjnie - gmina  Odsherred Kommune
 

                                                       i pn cz. gminy  Holbæk Kommune

 


                                                                              ******

                                                                        Belgia

                    W   pobliżu Veurne (fr Furmes)- 5 km na zach.De Moeren (gmina Veurne ,

                            prow. Flandria Zachodnia): znajduje  się najniższy punkt kraju

                              ma  ok. 2 do 3 m p.p.m   (który  nie został oficjalnie ustalony)

                                                       

                                                          

                                                                                 ****


                                                 Herb podgminy
( deelgemeente) De Moeren

 

                                                                       Herb Veurne      

 

                                                      Polder osuszany był w latach 1622-1826   

                                                                        ******

                                                        Wielka Brytania

                              The Fens  ( Holme  Fen Posts)– 4 m p.p.m (inne dane 2,75 m p.p.m)

                                                        . pobliżu Holme w Cambridgeshire

.                             Polder powstał w XIX w (1862) po osuszeniu  Whittlesey Mere

                                             

                                    W  dystrykcie  Huntingdonshire  w hrabstwie Cambridgeshire,


                                                     

                                                                     ********

                                                                 Niemcy

                                     Najniższy punkt  w Niemczech znajduje się w gminie

                                Neuendorf-Sachsenbande– 3,54 m p.p.m  .

                           w regionie  Wilstermarsch .,powiat  Steinburg  w Szlezwiku Holsztynie   

 



                   Do  1988 r za  najniższy punkt Niemiec uważano  Freepsumer Meer (  2,5 m p.p.m)

                                        w  pobliżu  Freepsum   na północny zachód od Emden .

 

                                                      Herb gminy  Neuendorf-Sachsenbande

                                                                          ********

                                                                       Grecja                     

                            Najniższym punktem w Grecji jest   Epitalio ( Επιτάλιο)-6 m p.p.m,

                      na  terenie osuszonej w latach 60- XX w.  zatoki  Limnothálassa Agoulinítsa                                                 

                                                        

                                Administracyjnie-  gmina Pirgos (Δήμος Πύργου, Dimos Pirgu)

                           w nomosie Elida( Περιφερειακή ενότητα Ηλείας ,Periferiakí Enótita Ilías )


                                                                 lata -50 -XX w

                                                                     *******

                                                                 Francja

                Najniższym punktem  we Francji.jest  Étang de Lavalduc ( La Valduc)

                      na zachód od Étang de Berre i na północ od Fos-sur-Mer ,

                               w departamencie Bouches-du-Rhône 

                                     -    średnia ok. 10 m.p.p. m

                                                              .(43° 28′ N, 4° 58′ E)      

                  

                                            

                                                                    Herb Fos- sur- Mer


                                                         Herb departamentu Bouches-du-Rhône 

                                                                      ******

                                                                 Włochy

                     Według Wojskowego Instytutu Geograficznego (  l'Istituto Geografico Militare)

                               najniższy  punkt we Włoszech, położony jest  w wiosce Contane

                                     (w miejscu zwanym Corte delle Magoghe) -3,44 m p. p.m

                             Contane leży  w centrum delty Padu gminie Jolanda di Savoia,

                                         prowincja Ferrara,   region Emilia Romania

 

                                                                         **

                               Obecna   nazwa miasta i gminy - od 1911, na cześć  księżniczki  

                                                    Jolanty   (Iolandy )-1901-1986,

                              najstarszej córki  króla Włoch Wiktora Emanuela III (1869-1947)

                                                   

                                                            Herb gminy Jolanda di Savoia

        

                                                                            ******

                                                                       Szwecja

                        Część miasta   Kristianstad (w regionie Skania)  tworzy najniżej położony

                                                          obszar w Szwecji   – do 2,41 m p.p.m

                                                  ( Hammarsjön.Kristianstads Vattenrik)                          


                                                                 Herb miasta Kristianstad


                                                                         ******

.                                                                    Ukraina

                                                        Liman Kuljanicki  

                             -  Куяльницький лиман  ( do 1917 zwany  Andrejewskim)

                         – płytkie, zasolone ujście rzeki   Wielki Kulajnik  ( Великий Куяльник)

                                        na północnych (5 km) przedmieściach Odessy 

                                  Znajduje się tu największa ukraińska depresja - 5 m p.p. m  



         

                                                                                         

                                                                                     *****



 

 

poniedziałek, 1 stycznia 2024

Polskie znaczki pocztowe w 2023 cz.2

                           Amerykańscy piloci w obronie Lwowa 1920 r

                                                                     Fi 5337

                                                        

                                     U dołu znaczka flagi Polski i Stanów Zjednoczonych

                                 przedzielone emblematem  Eskadry Myśliwskiej im. T. Kościuszki

                                                                         ********

                       Lotnicy amerykańscy przybyli z inicjatywy gen. Tadeusza Rozwadowskiego,

                                 który podjął samodzielnie decyzję o ich zwerbowaniu. 

                     Gen. Rozwadowski, wówczas szef Polskiej Misji Wojskowej w Paryżu

                                     , działał w tej sprawie w porozumieniu  m.in. 

                                                   z gen. Johnem Pershingiem.                      

                 . W sumie służyło w niej 21 Amerykanów, w tym 20 pilotów i jeden obserwator 

                                     oraz kilku pilotów polskich      

               Od listopada 1919 dowództwo eskadry objął Cedric Fauntleroy, a Merian C. Cooper 

                                       został jego zastępcą.

                                          31 grudnia 1919 jednostka przyjęła nazwę

                                        7 Eskadra Myśliwska im. Tadeusza Kościuszki.                       

                     W kwietniu 1920 eskadra wkroczyła do walki na froncie polsko-bolszewickim

                 Od 11 sierpnia 1920 do 23.września 1920 r eskadra operowała z lotniska we Lwowie

                                              

              Pilot Elliot Chess zaprojektował godło malowane na wszystkich samolotach eskadry,

                       przedstawiające czerwoną krakowską rogatywkę (jaką naczelnik  nosił

                             podczas insurekcji 1794 roku) i dwie skrzyżowane kosy

                                (symbolizujące chłopów walczących razem z Kościuszką),

                                          na tle barw flagi Stanów Zjednoczonych Ameryki 

                          . Godło to przetrwało następnie w użyciu polskich jednostek lotniczych,

                                                   m.in. Dywizjonu 303, do chwili obecnej. 



                                                                             ********

                                        

                         Tadeusz Samuel Szymon Jordan Rozwadowski (1866 - 1928 )

                                  Podczas I wojny świat. początkowo w armii austriackiej.,                                     

                                          1918 i 1920 szef Sztabu Generalnego WP;

                                          faktyczny autor planu bitwy warszawskiej. 1920

                                                                    *******

                                                        

                                                      John  Joseph   Pershing (1860-1948)

                   1917–18 dowódca. wojsk amerykańskich ( American Expeditionary Force -AEF)

                                             walczących podczas I wojny światowej we Francji

                                                                        ****** 

                                                              Lotnisko na Lewandówce


                    Lotnisko założyli Austriacy pomiędzy czerwcem 1915 r., a końcem 1917 r.

         , na  Lewandówce będącej częścią Janowskich Błoń, na zachód od centrum miasta

     . Tutaj w pobliżu była kolejowa stacja towarowa, a nieopodal główny dworzec kolejowy Lwowa

 

                                                                              ******

 



Polskie znaczki pocztowe w 2023 r

      Spośród  znaczków wydanych przez  Pocztę Polską w 2023 r  zainteresowały mnie znaczki

                       związane  tematycznie z heraldyką i innymi symbolami państwowymi.                

                                Takowych znaczków  znalazłem tylko   trzy

                                Jeden znaczek z herbem diecezji włocławskiej (Fi 5301)

                                    

                             Na znaczku  herb diecezji wprowadzony 15.X.2022 r

                                                             ********

                            100 rocznica posługi posługi przyszłego papieża Pawła VI 

                                               w Nuncjaturze w Polsce

                                                                          Fi 5315

                              Na znaczku  m in w tle  flaga Watykanu ,a w dolnym lewym rogu 

                                                polski  orzeł

                            Flagę  Państwa Watykańskiego oficjalnie przyjęto 7.VI.1929 r                                 

                                                                            *****

                           . Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini (1897-1978)

                                29 maja 1920 w katedrze Brescii przyjął święcenia kapłańskie

                                        W 1923 r. podjął pracę w dyplomacji watykańskiej,

                      był m.in. sekretarzem nuncjusza apostolskiego w Polsce (maj–listopad 1923)

                                    Arcybiskup metropolita Mediolanu w latach 1954–1963

                                         Od 21 .VI 1963 do 6 .VIII. 1978- 262. papież

                                                       Na znaczku herb papieski Pawła VI

                                                                          *****

                                            Trzeci znaczek opisany będzie w następnym poście