sobota, 27 czerwca 2026

Podgórze (Kraków)

                Obszar Krakowa obejmujący zachodnią część obecnej Dzielnicy XIII Podgórze.

                                                 Dawniej samodzielne miasto.


                                                                      ********

                                                               Symbole  dzielnicy  

                                                    nawiązują do herbu miasta Podgórza 

                                            

                                                                            ******* 

                                     Herb nadany  3.VIII.1808 r przez cesarza Franciszka I. 

                                           Treść herbu od początku była niejasna i prowokowała 

                                                                 do różnych interpretacji. 

                                                                            *******

                                                         Pierwszy herb Podgórza nadany

                                                  3 .VI. 1795 roku decyzją cesarza Józefa II 

                                                         

,                                                               Przestawiał on fragment

                                                  murów miejskich z bramą i dwoma wieżami,

                                                      koroną i inicjałami cesarza: I II ( Józef II)

                                                                         *****

                        Od czasów wczesnego średniowiecza z okolic Krzemionek pozyskiwano 

                                   materiały budowlane na potrzeby Krakowa, Kazimierza,

                                                               a potem Podgórza

                           Pod koniec XIV w.  wsie  Zabłocie i Czyżowa zwana Janową Wolą

                                                      były  własnością miasta Kazimierz

 Współczesne dzieje Podgórza zaczynają się po I rozbiorze Polski.

           Kraków pozostał w granicach Rzeczypospolitej a  Wisła stała się rzeką graniczną.

                         Powstanie  Podgórza zwiazane było z myślą utworzenia konkurencyjnego

                                                      z Krakowem ośrodka gospodarczego.

                                        

               W 1784 dotychczasowemu  przedmieściu Kazimierza leżącemu u stóp Góry Lasoty

                    (stąd nazwa Podgórze) cesarz Józef II  nadał prawa wolnego miasta królewskiego.

                                                            

                                           Miasto zaczęło się szybko rozwijać gospodarczo

                                             i stanowiło konkurencję  dla Krakowa  

                     W 1809 r. w wyniku traktatu pokojowego z Schönbrunnu miasta: 

                   Kraków, Podgórze i Wieliczka   wraz z otaczającymi je terenami włączone

                                             zostały do Księstwa Warszawskiego. 

                                 W 1810 r .Podgórze zostało IV gminą (dzielnicą) Krakowa 

                                Kongres wiedeński  w 1815 r. przywrócił  Podgórze do Austrii

                                        Do 1855 - należało ono do cyrkułu bocheńskiego,

                                                   Od  1867 r  do powiatu wielickiego

.                                      Pod koniec XIX wokres dynamicznego rozwoju, 

                                                  w mieście kwitł przemysł (Zabłocie)

                                                 W 1915-  miasto zajmowało - 5,48 km²

                           1.VII. 1915 r oficjalne ogłoszenie  połączenia Podgórza z Krakowem

                                Uroczystość połączenia Królewskiego Wolnego Miasta Podgórze 

                            i Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa odbyła się 5 lipca 1915

 

                                  Wyzwalanie Krakowa spod panowania austriackiego rozpoczęło 

                                               się od strony Podgórza. ( Płaszów i Podgórze )

                  W nocy z 30 na 31 .X. 1918 r kolejarze wstrzymali austriackie transporty wojskowe, 

                   a polskie oddziały niepodległościowe pod dowództwem por. Antoniego Stawarza 

                                       przejęły koszary przy ul. Kalwaryjskiej i Wielickiej, 

                                           W gmachu Oekonomie Gebaude  założono sztab,

                                z którego por. Stawarz kierował akcjami przejęcia kolejnych obiektów 

                                                                      Twierdzy Kraków.

                                                                   Podgórze- mapa z  1935

                                            W czasie II wojny światowej, w latach 1941–1943

                         na terenie dzielnicy istniało  getto żydowskie (Jüdischer Wohnbezirk)

                                        

                                                   1954 -dzielnica administracyjna  Podgórze 

                                         1973 - Podgórze  dzielnica na prawach gminy -130,9 km². 

 



                                                  W  1991 r. po reformie administracyjnej

 .                         Dzielnica XIII  ( pow.-  25,67 km² )  objęła historyczną część Podgórza, 

                                                       Płaszów, Rybitwy i Przewóz.


                                                                         ********

                                                       Znaczki pocztowe

                                                                      Znaczki Austrii

                                                                      1.VI.1850-1919


                                                                  Cesarz Franciszek I

                                                                           *****

                                                    Okupacyjne znaczki  niemieckie (GG)

                                                                           1939-1945 

                                                                               ****

                                                                    Znaczki Polski 

                                                               9. I.1919 -  IX.1939 ,    I.1945

                                            Po połączeniu z Krakowem podgórska placówka 

                                                     pocztowa  otrzymała mazwę Kraków 14


                                                                                 ****

                                                      Legenda o  czarodzieju Twardowskim

                                   Pracownia Twardowskiego, zwana Katedrą Twardowskiego 

                               mieściła się w skałkach Krzemionek Podgórskich na Podgórzu

                                                                           ****

 

 

 


 

 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz