Księstwo łowickie

  

               Historyczna nazwa regionu położonego na południowo-zachodnim Mazowszu,

                                     w dorzeczu Bzury, wokół miast Łowicza i Skierniewic 

                                               

                   Pod względem historycznym zalicza się ono w większości do Mazowsza; 

                                             okolice Zdun i Bąkowa leżą w ziemi łęczyckiej.

                    Obecnie  nazwy księstwo łowickie i Księżacy są używane  w kontekście

                                                   historycznym i etnograficznym

*****

Przynależność dóbr łowickich do arcybiskupstwa

 gnieźnieńskiego po raz pierwszy wzmiankuje bulla 

papieża Innocentego II  z 1136 r.

 Nadanie dóbr  miało miejsce ok. 1100 r., z rąk księcia Zbigniewa

        lub jego ojca księcia Władysława Hermana. 

 Ok. 1214-1215 r. dobra te otrzymały od książąt dzielnicowych przywilej

immunitetowy, który rozpoczął proces coraz większego uniezależniania 

się tych ziem od władzy. Do faktycznego uniezależnienia się

od zwierzchnictwa książąt mazowieckich doszło jednak dopiero

przywilejem króla Kazimierza Wielkiego z 1357 r

. oraz przywilejem księcia mazowieckiego Siemowita III z 1359 r

Dobra te znajdowały się na: obszarze ziem: sochaczewskiej, gostynińskiej i rawskiej

, w powiatach: gąbińskim,sochaczewskim, rawskim i orłowskim.
  

Nazwę księstwo łowickie utworzono od zwyczajowego określenia 

sprawującego   nad nim zwierzchność arcybiskupa.

  Jej pierwsze poświadczone użycie miało miejsce

     w inwentarzach dóbr (łac. Inventarium Ducatus Loviciensis) z 1739, 

   odkąd opatrywane nią były wszystkie spisy do rozbiorów

   W XVI w późniejsze księstwo łowickie obejmowało dwa miasta 

     (Łowicz i Skierniewice)   oraz 116 wsi.

Po III rozbiorze Polski, 26 .VII. 1796 r. księstwo łowickie

zostało przejęte  przez rząd pruski 

 , następnie przez Napoleona Bonapartego (1806), 

 który przekazał je jako donację  dla marszałka Francji

Louisa  Davout   (1807).

który zarządzał donacją przez swego rezydenta Grerarda Gley'a,

 który przebywał w Skierniewicach 

   W 1815 r. stało się własnością rządową Królestwa Polskiego

 

          W 1820 r., na mocy dekretu cara Aleksandra I, na obszarze dóbr arcybiskupstwa

         z czasów I Rzeczypospolitej utworzono oficjalnie księstwo łowickie

     „Xięstwo Łowickie” (Ловичское княжество) 

          które  zostało nadane  wielkiemu księciu Konstantemu 

         i jego żonie Joannie Grudzińskiej  księżnej łowickiej

 (1791‒1831) 

****

    Dekretem cesarskim z dnia 9 .VII. 1822 r.  

            ustalono granice  księstwa łowickiego, tym samym tworząc je formalnie, 

    gdyż uprzednio jego nazwa funkcjonowała tylko zwyczajowo

                                          .

  W 1829   powiększenie ks.łowickiego  o ekonomie Skierniewice,

 Głuchów, Bąków, Jeziorko i Kompinę

     a w 1844 r  o   dobra iłowskie       

W 1838 mieszkańcy księstwa łowickiego, jako jedna z pierwszych grup

    chłopów w kraju, zostali uwłaszczeni.

         2.X. 1838 r. do I wojny światowej księstwo pozostawało bezpośrednią 

własnością carów 

    Mikołaja I, a następnie od 1856 Aleksandra II,

                      od 1881 Aleksandra III   i od 1894 Mikołaja II                     

W 1847 r w obrębie Księstwa Łowickiego istniało

234 osady oraz 93 folwarki

 

Historia Księstwa Łowickiego jako wyodrębnionej jednostki administracyjnej 

skończyła się z chwilą wybuchu I wojny światowej.  

   Po 1918 r. nazwa ta pozostawała w użyciu, ale ma odtąd charakter 

   wyłącznie historyczno-kulturowy 

     W 1919 -   obszar  księstwa łowickiego został podzielony pomiędzy 

województwo  warszawskie i łódzkie  

         W ich obrębach funkcjonowały wówczas powiaty brzeziński, łęczycki, , 

kutnowski .  skierniewicki, sochaczewski i grodziski.

 

  IX. 1939- I.1945    okupacja niemiecka 

1945-1975 w woj.  łódzkim

    1975-1998  - w  woj. skierniewickim 

Obecnie Ziemia Łowicka  leży na terenie województwa

łódzkiego i mazowieckiego

 

**********