środa, 2 kwietnia 2025

Mo i Rana

                              Miasto w Norwegii położone w gminie Rana w okręgu Nordland.

                               Leży na południe od koła podbiegunowego na końcu Ranfjordu

                             po południowej stronie gór Saltfjellet  w bezpośrednim sąsiedztwie

                                     lodowca Svartisen ( ok. 30 km na pn.)

                                     W Mo i Rana  wpływa do Ranfjordu  rzeka Ranelva

                                     Trzecie co do wielkości miasto w północnej Norwegii

                                                      Siedziba gminy  Rana kommune

                  

                                                                           *****

                                                                      Mo i Rana

                                                                       lap.  Måefie

                                                                Powierzchnia - 12,9 km²

                                                                    Ludność -18,7 tyś.

 

                                                                              Herb

                                                 Jako herb gminy zatwierdzono   5.III. 1965 r

                                                               

                                                          29.IV. 1960 - herb miasta Mo

                                                      Pole zielone - symbolizuje lasy,

                                            pole zlote  symbolizuje bogactwa mineralne 

                                                            (zwłaszcza rudy żelaza)


                                                                               Flaga


                                                                              ****

                                                                  Inna wersja herbu


                                                                             ******

 

                                       Nazwa miasta oznacza „Mo w (gminie) Rana”. 

                                                     lapońska   -  Måehvie

                 

                             Nazwa  powstała od staronordyckiego słowa Móar, 

                                                      które oznaczało piasek lub łąki.


                           Najstarsza część miasta znajduje sie na półwyspie Moholmen

                                               wcinajacym się w wody Ranfjorden

                              Region Rana był  centrum handlu dla Helgeland,

                            słynął z wyrobu wysokiej jakości łodzi  (Nordlandsbåt)   

                                         oraz produktów  zwiazanych z łowiectwem 

                                        

                           Latem 1730 r w otwarto tu  targ  dla Lapończyków (Saami)

                                  -  istniał  do 1810 r

                        W 1860 r sprzedawca hurtowy L.A. Meyer założył centrum handlowe,

                   ( licencjonowane przez władze królewskie) i  prowadził   handel  ze Szwecją.         

                             

                                     Gmina Rana została pierwotnie utworzona 1.I. 1838

                    W 1839 r. została podzielona na gminy Nord-Ranen Sør-Ranen

                        W 1844 r gmina Nord-Ranen została przemianowana na gminę Mo,

                                    a gmina Sør-Rana  została przemianowana na Hemnes.

                                    

                                

                                         

                                           

                                     1 .I. 1923 r.  status ladested  (miasto targowe) dla Mo

                          1 .I. 1964 r.miasto Mo , gmina Nord-Rana,  pn. część gminy Sør-Rana

                            oraz obszar Sjona z gminy Nesna zostały połączone w gminę Rana.

 

 
 
 
1997 - status miasta ( bystatus)
 

                                                                                 *****

                    Okolice Mo i Rana bogate w rudę żelaza i wodę, przez szereg lat

                          stanowiło ośrodek przemysłu górniczo-hutniczego  

                 Pierwsza kopalnia rudy żelaza  powstała w  1902 (działała do 1947 r.)                          

                   1946–1988 w mieście  działała huta żelaza - A/S Norsk Jernverk

                                                                                                        

               Od 1989 r w mieście znajduje się druga siedziba Norweskiej Biblioteki Narodowej

                                  ( Nasjonalbiblioteket)

 

                                                                       *******

                                                          Znaczki pocztowe 

                                             Znaczki Norwegii

                                                                           od 1855 r


 
Od 1997 r  -Mo i Rana
 
.


                                                                                      *****




wtorek, 1 kwietnia 2025

Bo

                               Miasto w środkowym Sierra Leone, ośrodek administracyjny

                                            Prowincji Południowej i Dystryktu Bo

                                           Jest to drugie co do wielkości miasto kraju

                        Leży ok.250 km  na pd wsch. od Freetown i ok. 64 km  zach. od Kenema.

                                                    Klimat tropikalny monsunowy 


                                                                            *****

                                                                      Bo Town

                                                               Powierzchnia -357  km²

 


                                                                Ludność - ok.350 000. 

                                                  w większości należy do plemienia Mende

                                                           

                                                         Język urzędowy - angielski

                                       Najczęściej używanym jest  krio – język kreolski,    

                                                       lingua franca  w Sierra Leone                                               

                                Ludność miasta to głównie muzułmanie  i chrześcijanie 

                                                                            ****

         

 
                                                               Dystrykt Bo -5 219 km2   

                                             

                                                                   

                                Miasto zostało nazwane na cześć hojności jego mieszkańców

                               "bo-or" w tłumaczeniu z języka mende oznacza "to dla ciebie"

 

                                                     Od  1896 -brytyjski protektorat

                                  Dzisiejszy Bo został założony w 1903 r jako stacja kolejowa

                                          na   wąskotorowej  linii  Freetown -Pendembu

                                                 (Sierra Leone Government Railway )

                                                    Linia ta  funkcjonowała  do 1973 r

1920 - utworzenie prowincji  Południowej
 
ze stolicą w  Pujehun
 
 
1930 - przeniesienie stolicy prowincji 
Południowej do Bo
 
                                                      

                                                            Dystrykt Bo na mapie z 1930 r

 

Bo i wodzostwo Kakua (Kakua Chiefdom )  (1931)

 Od 1930  -stolica protektoratu Sierra Leone
 


                                              Od 27.IV.1961 -w niepodległym  Sierra Leone

                                                                                                

 

                             W mieście działa założony w 1964 r  Njala University Bo Campus.

                                                   drugi co do wielkości uniwersytet w kraju


                                                     oraz jedna z najstarszych  ( 1906 )

                                      i największych szkół średnich w Afryce Zachodniej                                                      

                                                 The Bo Government Secondary School

 


                                                                          ********

                                                          Znaczki pocztowe

 








niedziela, 30 marca 2025

Ad-Dammam

                      Miasto portowe we wschodniej Arabii Saudyjskiej, nad Zatoką Perską,

                na północny zachód od Bahrajnu , siedziba administracyjna Prowincji Wschodniej

 

           

            Ośrodek regionu wydobycia i przerobu ropy naftowej, węzeł rurociągów naftowych.

                                    W mieście znajduje się port morski i port lotniczy

                           Dammam jest piątym co do wielkości miastem Arabii Saudyjskiej

 

                                                                                *****

                                                                         Ad-Dammam

                                                                                 الدَّمَّام

                                                                     Powierzchnia -647 km²

                                                                       Ludność  -1,2 mln

 

                                                                        Logo  miasta

 

 
 
 

                                                                        ***********

                                                       Obszar metropolitalny Ad- Dammam

                                                                  Hadirut al-Dammam

                                                        Dammam Metropolitan Area (DMA)

                                       Obszar metropolitalny tworzą  trzy główne pobliskie miasta: 

                                                      Ad-Dammam, Az-Zahran i Al-Chubar

                                                                Powierzchnia - 1471 km2

                                                                       Ludność -2,7 mln

                                                                  76% - Saudyjczycy

                                                                               **

                                                     Az-Zahran (arab. الظهران) -100 km²


                                                        -    143,9 tyś mieszkanców

                                                     Al-Chubar (arab. ‏الخبر‎) -571 km²

                                                            -   658,6 tyś,  mieszkańców

                                                  



                                                     Większy obszar metropolitalny 

                                 od  Al-Chubar na południu do  Al-Dżubajl  na północy                                              

                                                    ma łączną powierzchnię 3 800 km²

                                     

                                                                      ******

                     Do 1913 r   rejon obecnego miasta była  częścią Imperium Osmańskiego  

                                                     jako al-Hasa

W 1913 r Abd al-Aziz ibn Su’ud zdobył Al-Hasę
 

                      Ad- Dammam został założony w 1923 roku przez plemię Al Dawasir, 

                    które wyemigrowało z Bahrajnu po tym, jak król Abdul Aziz pozwolił

                                           im osiedlić   się w tym obszarze. 

 

                       Mieszkańcy  wiosek Ad -Dammam Al- Chubar  żyli z  rybołówstwa

                                                            i połowu pereł

                   Nazwa miasta   wywodzona jest od "damdamah" dzwięku bębna który alarmował 

                                             gdy zbliżało się niebezpieczeństwo

                        Druga wersja - od słowa "dawwama"  w pobliżu, na wybrzeżu, był wir,

                                        którego żeglarze powinni unikać.

                        

                                           

                                      W  1933 r pracownicy Standard Oil of California 

                                     ( poprzednik  Saudi Aramco)   rozpoczęli  w  regionie

                                                  wiercenia  w poszukiwaniu ropy naftowej

                                                       


                            4 marca 1938 r.  odkryto ropę naftową w szybie  Dammam nr 7                                                  

                               To odkrycie zapoczątkowało przemianę Arabii Saudyjskiej 

                               w   jedno z głównych państw  producentów ropy naftowej.                     

                         Szybka ekspansja urbanistyczna nastąpiła podczas pierwszego,

                     boomu naftowego   który trwał od końca II wojny światowej do 1956 r.

                              

                                   Rozwój przemysłu naftowego w regionie doprowadził

                       do  równoczesnego wzrostu   Ad -Dammam , Az-Zahran i Al- Chubar   

                            Trzy miasta  połączyły się w obszar metropolitalny Ad -Dammam .

                                                   w  1980-2000

                                                                             

                                    1956 -przeniesienie stolicy prowincji Wschodniej 

                                                      z Al-Hufuf do Ad-Dammam

 

                                                

                                         1975 r -  otwarcie uniwersytetu  Króla Fajsala

                                  XI.1986 - otwarcie  25 km  grobli ( droga Króla Fahda) 

                                                     łączącej  z Bahrajnem

                                                       

                   W 1999  otwarcie portu lotniczego Ad-Dammam – lotniska króla Fahda,

                                największego lotniska na świecie pod względem powierzchni

 .

                                                 

                                                                            ********

                                                              Znaczki pocztowe 

                                             Znaczki Arabii Saudyjskiej

                                                   od 1934

   Znaczki upamiętniające połączenie kolejowe
Ad- Dammam- Rijad -Dżudda




                                                   *****