Historyczna nazwa regionu położonego na południowo-zachodnim Mazowszu,
w dorzeczu Bzury, wokół miast Łowicza i Skierniewic
Pod względem historycznym zalicza się ono w większości do Mazowsza;
okolice Zdun i Bąkowa leżą w ziemi łęczyckiej.
Obecnie nazwy księstwo łowickie i Księżacy są używane w kontekście
historycznym i etnograficznym
Przynależność dóbr łowickich do arcybiskupstwa
gnieźnieńskiego po raz pierwszy wzmiankuje bulla
papieża Innocentego II z 1136 r.
Nadanie dóbr miało miejsce ok. 1100 r., z rąk księcia Zbigniewa
lub jego ojca księcia Władysława Hermana.
Ok. 1214-1215 r. dobra te otrzymały od książąt dzielnicowych przywilej
immunitetowy, który rozpoczął proces coraz większego uniezależniania
się tych ziem od władzy. Do faktycznego uniezależnienia się
od zwierzchnictwa książąt mazowieckich doszło jednak dopiero
przywilejem króla Kazimierza Wielkiego z 1357 r
. oraz przywilejem księcia mazowieckiego Siemowita III z 1359 r
Dobra te znajdowały się na: obszarze ziem: sochaczewskiej, gostynińskiej i rawskiej
, w powiatach: gąbińskim,sochaczewskim, rawskim i orłowskim.
Nazwę księstwo łowickie utworzono od zwyczajowego określenia
sprawującego nad nim zwierzchność arcybiskupa.
Jej pierwsze poświadczone użycie miało miejsce
w inwentarzach dóbr (łac. Inventarium Ducatus Loviciensis) z 1739,
odkąd opatrywane nią były wszystkie spisy do rozbiorów
W XVI w późniejsze księstwo łowickie obejmowało dwa miasta
(Łowicz i Skierniewice) oraz 116 wsi.
Po III rozbiorze Polski, 26 .VII. 1796 r. księstwo łowickie
zostało przejęte przez rząd pruski
, następnie przez Napoleona Bonapartego (1806),
który przekazał je jako donację dla marszałka Francji
Louisa Davout (1807).
który zarządzał donacją przez swego rezydenta Grerarda Gley'a,
który przebywał w Skierniewicach
W 1815 r. stało się własnością rządową Królestwa Polskiego
W 1820 r., na mocy dekretu cara Aleksandra I, na obszarze dóbr arcybiskupstwa
z czasów I Rzeczypospolitej utworzono oficjalnie księstwo łowickie
„Xięstwo Łowickie” (Ловичское княжество)
które zostało nadane wielkiemu księciu Konstantemu
i jego żonie Joannie Grudzińskiej księżnej łowickiej
(1791‒1831)
Dekretem cesarskim z dnia 9 .VII. 1822 r.
ustalono granice księstwa łowickiego, tym samym tworząc je formalnie,
gdyż uprzednio jego nazwa funkcjonowała tylko zwyczajowo
.
W 1829 powiększenie ks.łowickiego o ekonomie Skierniewice,
Głuchów, Bąków, Jeziorko i Kompinę
a w 1844 r o dobra iłowskie
W 1838 mieszkańcy księstwa łowickiego, jako jedna z pierwszych grup
chłopów w kraju, zostali uwłaszczeni.
2.X. 1838 r. do I wojny światowej księstwo pozostawało bezpośrednią
własnością carów
Mikołaja I, a następnie od 1856 Aleksandra II,
od 1881 Aleksandra III i od 1894 Mikołaja II
W 1847 r w obrębie Księstwa Łowickiego istniało
234 osady oraz 93 folwarki
Historia Księstwa Łowickiego jako wyodrębnionej jednostki administracyjnej
skończyła się z chwilą wybuchu I wojny światowej.
Po 1918 r. nazwa ta pozostawała w użyciu, ale ma odtąd charakter
wyłącznie historyczno-kulturowy
W 1919 - obszar księstwa łowickiego został podzielony pomiędzy
województwo warszawskie i łódzkie
W ich obrębach funkcjonowały wówczas powiaty brzeziński, łęczycki, ,
kutnowski . skierniewicki, sochaczewski i grodziski.
IX. 1939- I.1945 okupacja niemiecka
1945-1975 w woj. łódzkim
1975-1998 - w woj. skierniewickim
Obecnie Ziemia Łowicka leży na terenie województwa
łódzkiego i mazowieckiego
*********
