czwartek, 24 marca 2022

Wyspy Pelagijskie

                                                   Wyspy Pelagijskie ( Isole Pelagie) -

         grupa wysp pochodzenia wulkanicznego na Morzu Śródziemnym, pomiędzy Maltą a Tunezją,

                  o łącznej powierzchni wynoszącej ponad 25 km².  W skład wysp  zalicza się: 

                                                    Lampedusę, Linosę i Lampione

                         Pod względem geograficznym przynależą do kontynentu afrykańskiego.

                          Wyspy należą do Włoch, administracyjnie tworzą gminę Lampedusa e Linosa 

                                              w  prowincji Agrigento, w regionie Sycylia

                                                                           ******

                                                     Comune di Lampedusa e Linosa 

                                          Powierzchnia - 25,22 km²

                                                            Siedziba gminy -Lampedusa

                                                 Herb gminy

                                                                    od  2 września 1988 r.

                                                                            Gonfalon

                                            

                                                 ******

                                           Lampedusa -

                   wyspa  o pow. 20,2 km², 205 km  o wybrzeża Sycylii i 113 km od Tunezji

             Uważa się, że nazwa pochodzi od słowa λέπας (lépas), które oznacza „skała”, 

                                      ze względu na skalisty krajobraz wyspy

            Inni uczeni uważają, że nazwa wywodzi się od słowa λαμπάς (lampás), które oznacza 

                     „pochodnię”, ponieważ na wyspie umieszczono światła służące żeglarzom

  W starożytności wyspa była miejscem postoju i bazą morską dla Fenicjan, Greków,  

                            Rzymian i Berberów. .

                        W 813 została zdobyta przez Saracenów

         1430- Alfons V z Aragonii nadaje wyspe  Giovannemu de Caro z Montechiaro

               1630  cesarz Karol II  przyznaje prawo do wyspy rodzinie Tomasi i tytuł książąt

                      1800  - sprzedaż części wyspy  maltańczykom z   rodu Gatt                                               

                 1839 -odkupienie wyspy od rodziny książąt Tomasi  di Lampedusa

                               przez króla Obojga Sycylii - Ferdynanda II Burbona                                 

          1843- kolonizacja  wyspy , 120 osób  (Bernado Maria Sanvisente, z tytułem gubernatora)

                                     1872  -kolonia karna    "colonia penale"

                                       31.VIII.1875 -powstanie gminy 

         12.VI.1943 -wyspę zajęto  bez napotkania oporu w czasie operacji Corkscrew ( Korkociąg)

         .                        1947  demilitaryzacja wyspy (paryski traktat pokojowy)

                          

                                                        

                                                                          *************

                                                                           Linosa                                   

            Wyspa zajmuje 5,45 km² i ma pochodzenie wulkaniczne. Tworzy ją szereg kraterów, 

              z których najważniejszy i najwyższy jest Monte Vulcano o wysokości 195 m

                                                   

                   Najbliżej Linosy leży wyspa Lampedusa oddalona na południe o 43 km.

                       Linosa znajduje się 119 km   na zachód od maltańskiej wyspy Gozo

                                        , 121 km na południowy wschód od Pantellerii,

                  163 km na południe od Sycylii i 165 km na wschód od Cape Mahida w Tunezji

                     W 1843 r  Ferdynand II Burbon polecił Bernardo Maria Sanvinsente

                                             by zasiedlił wyspę. 

                  Pierwszych 30 osadników wylądowało na wyspie 25 kwietnia 1845. 

        złożonych z rzemieślników, pochodzących z Agrigento i wysp Ustica i Pantelleria

           W czasie II wojny światowej mały włoski garnizon wyspy poddał się rankiem 

                                    13 czerwca 1943 Brytyjczykom z HMS Nubian

 

                                                                            ****

                                                               Lampione 

               mała, skalista wysepka pochodzenia wulkanicznego   należąca do archipelagu

                       Wysp Pelagijskich , o  pow.  2,1 ha.  położona 18,5 km na zach od Lampedusy

                                        Wysepka jest niezamieszkana,


                                                                                ***


                                                                    ****************

                                                           Znaczki pocztowe

                                                                  Królestwo Sycylii

                                                                             1859


                                                                            *****

                                                                           Włochy

                                                                           Od 1860 r

                                                                                ******
Wyspa leży na szlaku morskim, przez który do Europy
 docierają nielegalni imigranci z Afryki
                                 

                                                Pomnik został odsłonięty 28 czerwca 2008 roku

.                             Drzwi inspirowane są dramatyczną historią tysięcy migrantów, 

                                                      którzy próbują  dotrzeć do Europy                                                          


          8 lipca 2013 papież Franciszek w swojej pierwszej podróży zagranicznej przybył na wyspę

                              i oddał hołd imigrantom, którzy utonęli w okolicach Lampedusy

                                                                          *****                            

                                                                         

Wyspa Pantelleria

                    Wyspa Pantelleria położona jest  110 km na południowy zachód od Sycylii 

                                        i 70,7 km  od Tunezji w Cieśninie Sycylijskiej

                     Jest to najbliższa kontynentowi afrykańskiemu ze wszystkich włoskich wysp.


                      Wyspa jest pochodzenia wulkanicznego, co ukształtowało charakter wyspy.

                Nad wyspą dominuje wygasły stożek wulkaniczny – Monte Grande (836 m n.p.m.).

                      Wybrzeże jest skaliste pełne odosobnionych plaż, na których zalega czarny,

                         wulkaniczny piasek.

            Dużo jest na wyspie naturalnych basenów z gorącymi, wulkanicznymi źródłami i gejzerów.

 

                                                                              *********

                                                            Comune  di Pantelleria

                                          miasto i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, 

                                                            w prowincji Trapani.

                                                          Powierzchnia - 84,5 km²

                                                            Ośr. adm  -Pantelleria

                                                               Herb gminy

 


                                                                            Od ..... ?

                                                  Cossyra - antyczna (grecka) nazwa wyspy

                                                                            ******

                                                                          Gonfalon

                                                                    *********

                                        Zamieszkiwana była od najdawniejszych czasów. 

            Fenicjanie nadali jej nazwę Hiranin – wyspa ptaków, bowiem do dzisiaj zatrzymuje 

           się ich tutaj mnóstwo podczas wiosennych i jesiennych migracji z Europy do Afryki

                                      i  z Afryki do Europy.

            VII w p n e -  Kartagińczycy przejęli ją w posiadanie,  stacja w drodze na Sycylię                   

                           Rzymianie zajęli wyspę   ostatecznie w 217  p n e.

                                 miejsce wygnania  członków rodziny cesarskiej.

                                        V w-  Wandalowie

                                         VI w -  Bizancjum

                         700/  823 - pod panowaniem arabskim   (Bint al-Riyah - "Córka wiatru")

                                      1123 - zdobycie przez Normanów  (Roger II )

                                         włączenie do Królestwa Sycylii                                                                               

                                           1361 - posiadłość Aragonii

                        1550 - 1556 r.  najazdy wojsk francuskich, tureckich i piratów berberyjskich

                                                 Od    1504/ 1574 posiadłość  Hiszpanii

                                          1735  do Królestwa  Obojga Sycylii, kolonia karna


                                               1860- wyspa stała się częścią Królestwa Włoch, 

                                                       a później  Republiki Włoch (1947)

                                   Podczas II wojny światowej ważna włoska baza morska i lotnicza

                                           wielokrotnie bombardowana przez lotnictwo i flotę aliantów.


                                                                     ***********

                                                         Znaczki pocztowe


**



                                                                                   ****

                                                              Poczta Zakonu Maltańskiego


                                                                                ****

Dżalita

 

                                                 La Galita  (Dżazirat Dżalita)

                                              fr : La Galite , : Isola della Caletta

                Archipelag  skalistych wysp o wulkanicznym pochodzeniu  w północnej Tunezji .

             Znajduje się ok.40 km na pn- zach. od przylądka Serrat , najbliższego wybrzeża Tunezji,

                          od którego oddziela go kanał La Galite i ok. 150 km na południe 

                              od przylądka Spartivento (południowy zachód od Sardynii )

    Jest to najbardziej wysunięty na północ punkt Tunezji, ale także całego kontynentu afrykańskiego

  Archipelag Galite składa się z sześciu wysepek: wyspy głównej (La Galite), Le Galiton i La Fauchelle na pd- zach. oraz wysepek „psich” (Gallo, Gallina i Pollastro) na północnym wschodzie

                     Główna wyspa ma 200-metrowe klify i jest dostępna tylko od południa przez zatokę

                              Escueil de Pasque. Na wyspie mieszka kilka rodzin rybaków.  

                               Najwyższym szczytem o wysokości 391 m jest Bout de Somme



                                                                       ********

                                                               Powierzchnia -9 km²

                      Administracyjnie podlega  gubernatorstwu   Bizerta  (Wilāyat Binzart)

                                                       w   delegacji Bizerte Nord


                              Teren połowów -  rybacy z Marsylii ,Włoch i Hiszpanii

                   pol. XIX w. osiedlenie się  rybaków  włoskich   z wysp Ponza i Sardynia

                          1903 -  administracyjne  włączenie wyspy do gubernatorstwa  Bizerty

                                                            1910 - budowa latarni morskiej



                                                          1942-1943   okupacja włoska 

                                                          mała baza marynarki wojennej

                                              1956- w niepodleglej Tunezji

                                                                ****

                            

                                Od 21 maja 1952 do 20 maja 1954. na wyspie przebywał 

                      Habib Burgiba (1903-2000) zesłany tam przez francuskie władze kolonialne

H. Burgiba -tunezyjski polityk

                                     pierwszy prezydent niepodległej Tunezji w latach 1957–1987

                                                                       ********

Dżerba

                              Tunezyjska wyspa na Morzu Śródziemnym, w zatoce Mała Syrta,

                          od czasów  rzymskich  połączona groblą z kontynentem afrykańskim.

                                                        Powierzchnia: 514 km²

                                                 Główne miasto : Haumat as-Suk


                      Wyspa, administracyjnie podlega gubernatorstwu (wilajetowi) Medenine

                                                   utworzonym  r                                       

                                  Wyspa dzieli się na 3  delegacje  ( Muʿtamadiyya )  

 
                                                    Haumat as Suk -163 km²


                                              Dżerba  Adżim  (Ajim) - 159 km²

                                       Dżerba Midun  (Midoun)-189 km²  Mīdūn

                                                                          *********

                                      Wyspa znana od czasów starożytnych

                                Dżerba bywa utożsamiana z mityczną Wyspą Lotofagów

                                                z Odysei Homera.                                      

                                               Grecka  nazwa   -Meninx             

                               Po rzymianach  wyspę zajęli Wandalowie (439-533), 

                                            a następnie Bizantyjczycy (533-665).

                                              W  665 roku wpadła w ręce Arabów

                                                1134-1160  -   Normanowie  z Sycylii

                              1286-1335,1338-1392   w rękach Aragończyków                                                                                         

                            W  latach 1520  - 1524 i od 1551 do 1560 znalazła się pod 

                                 zwierzchnictwem   hiszpańskim ( Los Gelves

                                                   

                 W XVI w  i na początku XVII w  Dżerba na przemian podlegała gubernatorom

                                            Algieru, Trypolisu lub Tunezji.                                                     

                                       Jej przyłączenie do Tunezji określa umowa z 1614 r

                                            Pod kontrolą osmańską , a następnie francuską 

                                             1881-1890 - francuska okupacja wojskowa

                                                        francuska administracja cywilna

                                                                          1910

                                                          1956 - w   niepodległej Tunezji

                                  Od lat 60  - XX w-  stała się popularnym miejscem turystycznym.



                                                                            ****

               Z wyspy wywodził się główny przeciwnik polityczny prezydenta Habiba Bourguiby

                                       podczas walki o niepodległość, Salah Ben Youssef (1907-1961)


                                                            **************

                                                        Znaczki pocztowe

                                                                   Poczta francuska

                                                                          1882

                                                       

                                                                      ********* 

                                                                   Poczta tunezyjska

 

                                                          






                                                                             *****

                                             Wyspę w przeszłości zamieszkiwali licznie Żydzi


        Na wyspie znaleźć można 39 synagog - w tym El Ghribę,
       najstarszą w północnej części Afryki 
        , zbudowaną w stylu mauretańskim

                                                                           ****




.