niedziela, 2 czerwca 2024

Sokotra

                                                             

                                  arab. Suquṭra , som. Suqadara

                             – archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim należący

                                          do Jemenu.  Położony jest w pobliżu Rogu Afryki

                                           ( 80 km na wschód od Przylądka Guardafui ),

                                     i około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego

                                              Geografowie zaliczają Sokotrę  do Afryki.

                                          


                                         
                  

                       Największa wyspa Sokotra ( 3625 km²)  pochodzenia kontynentalnego

                       jest górzysta , góry Hadżhir ( 1503 m .n.p m) zajmują wnętrze Sokotry,

                     Ma wąskie równiny  przybrzeżne na północy  i szerszą równinę na południu.

                              Na południowym zachodzie i zachodzie znajdują się mniejsze 

                        wyspy Samḥah i Darzah, zwane al-Ikhwān („Bracia”) oraz ʿAbd al-Kūrī,

                                           które również należą do Jemenu

 
                                        Panuje  tu suchy, gorący, zwrotnikowy klimat.

                                  Wyspa ma  w dużej mierze endemiczną florę i faunę                 .

 
                                      W 2008 roku archipelag Sokotry został wpisany na 

                                             listę światowego dziedzictwa UNESCO.

                                                                          *******

                                                                  Muhafaza Sokotra

                                                             محافظة أرخبيل سقطرى,

                                                               Muḥāfaẓat Arḫabīl Suquṭrā

                                                                  Powierzchnia - 3 796 km²

                                                              Ośr adm. - Hadibo ( Tamrida)

                                      Dzieli się na 2  dystrykty HadiboKalansija - Abd al-Kuri.

 

    

                                                                          ******

                                                                Ludność - ok. 60 tys.

                                              skupiona jest na pn wybrzeżu  głównej wyspy 

                                           Zamieszkane są też wyspy Abd al Kuri i Samhah

                                   Mieszkańcy pochodzą z Somalii, Jemenu i z wysp komoryjskich

                                                                          ********

                                                                             Symbolika

                                                                            Od....?

                                Symbolem Sokotry. jest  dracena smocza   (Dracaena cinnabari)

                       

                                                                         ******

.                             Sokotra była znana w świecie antycznym z pozyskiwanego

                             tu soku  smoczych drzew  i kadzidła pozyskiwanego z czterech

                                      podgatunków rosnących na wyspie kadzidłowców.

                                Pierwsze osady   zakładali na niej  przybysze z starożytnego

                                         Egiptu, Grecji i Półwyspu Indyjskiego

                                             

                             Legenda głosi, że już w 54 r. n.e wyspę odwiedził św. Tomasz Apostoł, 

                               czego skutkiem było zakorzenienie się tu chrześcijaństwa. (nestorianie)

                                                  które przetrwało do XVI w

                                           od 1480  w rękach sułtanatu Mahra

                    
                                 1506 - 1512  portugalska okupacja  Sokotry

                                         Fortaleza de São Miguel de Socotorá                        

                             Od  1512 (1549)  - pod panowaniem sułtanów Mahry

                               Podczas ich rządów mieszkańcy  wyspy zostali zislamizowani.

                             W 1834 -1835  okupacja przez   Kompanię Wschodnioindyjską 

                                    1876 -ogłoszenie wyspy brytyjskim protektoratem

 


                                            Od 23.IV.1886  - brytyjski  protektorat  nad Mahrą

                                                   (  Mahri Sultanate of Qishn and Suqutra)


                                                                             *****


                                                                 Flagi sułtanatu Mahry

                                                                            ****

                              Od 1886 - włączenie do  prezydencji Bombaju w Indiach Brytyjskich

                                               


                                                     Od 1937 r część Protektoratu  Aden


                                           1965-1967 w  Protektoracie Arabii Południowej                                  

                                            Od  30.XI.1967 -część Jemenu Południowego

                                             dystrykt (mudrija) w  gubernatorstwie I (Aden)

                                      

                                       Od  1990 - w zjednoczonym Jemenie                                                                                                                       

                                  W 2004-  przeniesienie  do gubernatorstwa  Hadramaut                 
                                          
                                  Od  XII.2013 - stanowi osobną muhafazę (prowincję)

                                      Od 2015  część Jemenu ogarniętego wojną domową

                    Od 2018   wyspa jest  de facto pod kontrolą Zjednoczonych Emiratów Arabskich

                                  i secesjonistycznej Południowej Rady Tymczasowej (od 2020)



                                                                          *******

                                                     Znaczki pocztowe

                                                             Znaczki Indii Brytyjskich

                                                                      1886-1937


                                                                           *****

                                                                  Znaczki Adenu

                                                                          1937-1963


                                                                             *****

                                                      Znaczki Fed. Południowoarabskiej

                                                                        1963-1967

 


                                                                              ***

                                                                    Znaczki Mahry

                                                                     III.1967 - 1968


                                                                               *****

                                                        Znaczki Jemenu Południowego

                                                                         1967-1990 



                                                                            ******

                                                              Znaczki Jemenu

                                                                        od   1990-



                                                                          ******

                                                                         Niby znaczki

                                                                             2009

                                                                             ******

                                                                     Nalepka z 1960 r


                                                                              ******

                                                                           ****





sobota, 1 czerwca 2024

Przylądek Guardafui

                                                         som.   Gees Gwardafuy

                                                                  Raas Caseyr,

                                                              arab.  Ra's Asir,

                                                              wł. Capo Guardafui


                         Przylądek   znajduje się na krańcu Półwyspu Somalijskiego, u wejścia                 

                              do Zatoki Adeńskiej . Jest    klifem  o wysokości  244 m.n.p.m

                         Po Ras Hafun jest drugim najbardziej  na wschód wysuniętym  przylądkiem

                                         kontynentu afrykańskiego ( 11°49′N  ,51°17′E )

                                                          

                                         


                                                                    *******

                                          Administracyjnie przylądek znajduje się (od 2013)

                                        - w regionie Gardafui ( wydzielonym z regionu  Bari)

                                               z siedzibą  w Alula (Caluula)  w Puntlandzie                            

                                                                  ****

                              Nazwa przylądka ma pochodzić z  lewantyńskiego włoskiego

                                "guarda fui" (guarda e fuggi) - zobacz  i  uciekaj.

                                          nadana w XVI w.

                        Nawiązuje do niebezpieczeństw czyhających  w pobliżu przylądka

                                       które zagrażały nawigacji                                          

                            Według innych  ma pochodzić z języka portugalskiego

                                          lub nazwy   miejscowego plemienia Guardaf

                                                    Arabska nazwa "Ras Asir"                                   

  

                                                           Przylądek na  grafice z XIX w

                                   Przylądek to  klif, który przypomina kształtem  leżącego lwa

                                                                           *****

                                    Od poł. XVIII w  w sułtanacie  Midżertejn (Majeerteen)

                                                      z siedzibą w Alula 

                                            W XIX w.  sporny  region  brytyjsko-włoski

                   

                                               1889 - protektorat włoski (Migiurtina)

                                              1927- inkorporacja do Somali Włoskiego

 

                                                       

                         Pierwszą latarnią morską na przylądku  (im . Francesco Crispi)

                                o wys. 15 metrów , otwarto w kwietniu 1924 r

                                                                      ********

                                                               Francesco Crispi

                                                                 ( 1818 - 1901 )

                            – włoski polityk i prawnik, uczestnik walk w okresie risorgimenta,

                      dwukrotnie premier  inicjator  kolonialnej ekspansji  Włoch w Rogu Afryki,                                    

                                                                      *****

                                                                                                                         

                            W 1930 -otwarto nową latarnię zbudowaną z  kamienia  i żelbetu

                                               o wys.19 metrów i stację radiową

                                Nowa latarnia została zbudowana w kształcie  "Fascio littorio".

                                       emblematu przyjętego przez faszystów włoskich

                                         i   przemianowana na Il Faro di Mussolini   

                                           Była  symbolem włoskiej obecności w regionie


                                                                              *******

                                        Latarni i stacji radiowej  strzegł oddział wojska   stacjonujący 

                                                  w pobliskiej wiosce Tohen (obec. Tooxin)                                                                     

                                              

                                                   Latarnia  funkcjonowała  do lat 50 -XX w.



                                                                          ********

                                                           Znaczki pocztowe

                                            Somali Włoskie

                                                  1932 r

                                                                      
                                                                           *****
                                                                            1934 r

                                                                            *******

 
                                                                            1937 r

                                                                          *****


                                         Latarnia  na włoskim  medalu  wojskowym (po 1930 )

                                                                             ****





Giumbo

                                                 Najdalej na południe wysuniętą miejscowością

                                           historycznego  regionu   Banadir było Giumbo (Jumba )

                                                            ( O° 15' S , 42° 37' E)

                                           nad wschodnim brzegu rzeki Dżuba ( wł.Giuba

                                                 4  km od jej ujścia  do Oc. Indyjskiego

                                                                na pn od Kismaju
    



Terytorium zamieszkane  przez   lud Bimal (Bimaal)

            24.III. 1891 -podpisanie protokołu  brytyjsko-włoskiego o rozgraniczeniu stref wpływów.

                      Uznanie rzeki Dżuba ( wł. Giuba  ang.. Juba )  za granicę posiadłości

                                                 brytyjskich i włoskich w tym regionie

 

                                           

                                         

                             

                                                      

                                       1.V. 1895  formalne  przejęcie Regione del Goscia

                                                   przez włoską-   Compagnia  Filonardi 

                                                         następnie   Benadir (1896-1905)
 

                           Od  1897 r i  przez następne 10 lat  pierwszy  włoski  rezydent

                             Enrico Perducchi  organizował  administrację kolonialną

                                i  kolonie rolnicze wzdłuż dolnego biegu Dżuby 

                                       ( m.in. Margherita obec. Jamaame)

                                            

                                                                       *****                                             

                               W 1910 r  Giumbo  zostało  siedzibą    Residenza di Giumba

 
                                        w    komisariacie Goscia e Basso Scebeli

                                                 

                          Siedziba  rezydencji  położona  na wzgórzach   w zakolu Dżuby  na przeciwko 

                          brytyjskiego  Gobwen (obec.Goobweyn)   miała dla Włochów

                                               znaczenie handlowe i prestiżowe                            

                                                                

                         Villaggio di Giumbo   stanowiły   murowane budynki użyteczności publicznej   

                                i   rezydencja  komisarza.                                                        

                                                           

                         Znajdowała się tu m.in.  stacja radiotelegraficzna (jedna z 28 na terenie

                           włoskiej Somalii)  i latarnia dla  żeglugi rzecznej (Torre Perducchi)                                          

                                                                        *****    

                                         

                                            

                                                                             *****

                                            

                                                                                   *****

                               Po włączeniu Dżubalandu (Oltre Giuba)  do Somali Włoskiego 

                                          Giumbo   straciło na znaczeniu  na rzecz   Kismaju    

                                         W niepodległej Somali (od 1960 ) nie odgrywało

                                                   ważnej roli

                            W latach 90-XX w  i na pocz. XXI w  podczas wojen domowych

                                                      ulełgo znacznemu  zniszczeniu                                       
                                        

                                      

                                                                          *****

                                                Formalnie  Jumba (obecna nazwa) leży w                                                  

                                                dystrykcie Kismaju (Degmada Kismaayo)

                         w   regionie Dolna Dżuba (Jubbada Hoose), w autonomicznym  Dżubalandzie


                     

                            

                                                                             ******

                                                          Znaczki pocztowe

                                                 od 1903



                                                                           ******