niedziela, 12 maja 2024

Ormiańskie Królestwo Cylicji

                                    

                                  18 marcu 2024 poczta armeńska wydała serię znaczków z herbem 

                                                         ormiańskiego Królestwa Cylicji

 


                                                                 

                               Państwo istniejące w czasach średniowiecza, stworzone przez Ormian,

                                  którzy w obawie przed Seldżukami przenosili się z właściwej Armenii 

                                        do południowo-wschodniej części Azji Mniejszej

                             . Jego centrum znajdowało się w Cylicji, na terenach dzisiejszej 

                                                południowo-wschodniej Turcji. 

 

                                       

 

                      ok. 1080 r ormiańska dynastia Rubenidów ( (Ruben I ) utworzyła

                                   w Cylicji własne,  niepodległe księstwo.

                          W 1198 książę Leon II z dynastii Rubenidów został pierwszym królem

                                             Królestwa Małej Armenii.

                     Pierwszą siedzibą władców z dynastii Rubenidów był Tars, później Sis.

                      Królestwo miało  bliskie relacje z krajami europejskimi i krzyżowcami,

                        odgrywając bardzo  ważną rolę  w czasie wypraw krzyżowych.

                                       

                        W 1226 roku władzę przejęła nowa dynastia - Hetumidzi

                          W 1342 roku władzę w Cylicji przejęła łacińska dynastia Lusignan,

                                     kraj szybko popadł w wewnętrzne konflikty

                     Królestwo przestało istnieć w wyniku inwazji Mameluków , 

                                kiedy w kwietniu 1375 upadła stolica Sis                                             

.                    Ostatni król, Leon VI, zdołał zbiec do Paryża gdzie zmarł w 1393 r.

 

                  Tytuł w 1396 przejęła cypryjska gałąź rodziny  (Poitiers-Lusignan

                           , który to tytuł utrzymywała    do 1464, do upadku Cypru.

                                                                                                                       

                                                  Herb dyn. Lusignan-  królów Armenii 

                                                                ,Cypru i Jerozolimy

 

                                                                          ******

                                              Armeńskie znaczki poświęcone królestwu Cylicji

                                

                                             

                                                                               
   


                                                                              *******

                                                          


czwartek, 9 maja 2024

Tenkodogo

                             W 1977 r poczta ówczesnej Górnej Wolty (obecnie Burkina Faso)

                                wydała  4 znaczki  (Mi 647-650) z herbami  -stolicy Wagadugu 

                                                         i gminy Tenkodogo


                                                                         **********


                                                     Herb gminy  miejskiej Tenkodogo

                                      Herb  nawiązuje do legendy o powstaniu Tenkodgo

                                               stolicy pierwszego królestwa Mossi                                                  

                         Księżniczka Yennenga   z  królestwa Dagomba (obec. pn.Ghana) 

                     z powodu sporu z ojcem   krolem Nédéga., uciekła przebrana za mężczyznę,

                                                na pięknym białym ogierze.                                  

                     Dotarła  doliny  rzeki Nakambé,   gdzie spotkała  łowcę słoni o imieniu Rial

                             . Z ich związku urodził się syn  o imieniu Oudraogo                        

                            Mając 15 lat   Oudraogo odwiedził swojego dziadka w Dagombie 

                         Po kilku latach pobytu  u niego otrzymawszy  podarki   i wojowników

                                 powrócił  do Mande  i podbił miejscową ludność.               

                                 Poślubił kobietę o imieniu Pouiriketa, miał z nią 3 synów .

                                  Jeden z  nich (Zungrana)  zbudował miasto Tenkodogo.

 

                               Nazwa miasta i królestwa znaczy -  stary dom, stara ziemia

 

                                                                  ******        

                                                   La ville de Tenkodogo.                        

                                           Miasto (gmina miejska) w Burkinie Faso, 

                                               w departamencie   Tenkodogo  

                                  w prowincji Boulgou (la province du Boulgou)

                              w regionie środkowo-wschodnim ( La région Centre-Est)                                                                        

                                 185 km na pd-wsch. od Wagadugu (Ouagadougou)

                                                   


                                                                 Departament Tenkodogo

                                                                Prowincja Boulgou

                                                            ( la province du Boulgou)

                                                                             *****

                                                                        ******

                                                 od  XI w ?  -siedziba królestwa Tenkodogo

                                                    .podległego Mogho Naaba w Wagadugu


                                                            1897 -protektorat francuski

                                        1904 -w składzie francuskiej kolonii Górny Senegal-Niger

                                                        w  Francuskiej  Afryce Zachodniej.  


                                    1919- wydzielenie kolonii  z Wybrzeża Kości Słoniowej

                          1933-1947  podział między Sudan Francuski i  Wybrzeże Kości Słoniowej

                                            Okręg    Tenkodogo  (cz. Wybrzeża Kości Słoniowej)

                                                1947- odtworzenie Górnej  Wolty

                                   11.XII. 1958 republika autonomiczna (Republika Woltajska)

                                                5.VIII.1960 niepodległa republika Górna Wolta

                                                      Od   1984 - w Burkina Faso

 

                                                                    *************

                                                          Znaczki pocztowe

                                                                Senegambia -Niger

                                                                     1902-1906

                                                                      ******

                                                   Górny Senegal -Niger

                                                                          1906-1919

 

                                                                                ****

                                                           Górna Wolta -Franc.Afr. Zach.

                                          (  Haute Volta  -  Afrique Occidentale Française)

                                                                        1920-1932                                                      

                                               

                          
                                                      
                                                            

                                                                                      ******

                                                      Znaczki  Wybrzeża Kości Słoniowej

                                                                          1932-1944

 


                                                                            ******

                                                         Francuska Afryka Zachodnia

                                                                          1944-1959


                                                                        ***********

                                                               Republika Górnej Wolty

                                                               ( Republique de Haute-Volta)

                                                                         1959-1984


                                                                    ***********

                                                                   Burkina Faso

                                                                            1984



                                                                              *****

                                   

                                         

środa, 8 maja 2024

Abyei

                                          Abyei Specjalny Obszar Administracyjny

                                                 Abyei Special Administrative Area

 

                                      Obszar o powierzchni 10 546 km² na granicy między

                                    Sudanem Południowym a Sudanem , któremu przyznano 

                                      „specjalny status administracyjny” w 2004 r.

                                      w ramach porozumienia pokojowego, które zakończyło

                                                 drugą wojnę  domową w Sudanie

                                         

                            Obszar Abyei jest uważany za tymczasowo jako część zarówno 

                                    Republiki Sudanu Południowego (Bahr el-Ghazal)

                           jak i Republiki Sudanu  (Kordofan Pd.), faktycznie kondominium

                                                  Abyei jest strefą zdemilitaryzowaną

                                                                             

                            Graniczy  na pd. zach z  stanem Północny  Bahr el-Ghazal 

                                    (hrabstwo Aweil East)  35 km,  na południu  z  stanem 

                                       Warrap  (hrabstwo Twic) 76 km   i  stanem  Unity 

                                (hrabstwo Abiemnhom) 40 km , na południowym wschodzie.

                                             w Sudanie Południowym

                     Graniczy   na zachodzie z wilajatem  Wschodni Darfur (Abu Jabra) 22 km,

                     i wilajatem Zachodni Kordofan (od 2013r ) na północy  ( dystrykt North Abeyi)                              

                               (130 km). i dystrykt Keilak na wsch (54 km) , w Republice Sudanu

                                                                                             

                                                                 *****

                                                               Ludność

                                                                     ?

                                                       ok.140 tyś  w 2014  r     

                                                       ok.250 tyś  w 2022 r                 

                  Dinkowie ( Ngok Dinka) przede wszystkim  w południowej  części  Abyei.   

                         Abyei to tradycyjna ojczyzna Ngok Dinka, grupy plemiennej

                         o silnych powiązaniach etnicznych, kulturowych i językowych

                                           z Dinka z Sudanu Południowego

                                                                **

                                Arabskie plemiona koczownicze Missriya  Humr                                                           

                                 , sezonowo przemierzają Abyei i inne obszary 

                           przygraniczne  północ-południe ze swoim bydłem w poszukiwaniu 

                             wody i pastwisk w porze suchej oraz w celu handlu towarami.

                        
                                                                        

                                                                *********

                                                                Symbole                                                 

                                                   

                                                                Od...2015 ?..

                           Czarna ryba z trzema płetwami w języku dinka nosi nazwę  -Ngok

                               od której mieszkańcy Abyei wywodzą swoją nazwę etniczną.

                                 9 okręgów symbolizuje -   jedność  9  wodzostw (chiefdoms)

                                Abior, Achaak, Achueng,Alei,Anyiel, Bongo, Dill, Mareng,

                                                  Manyuar na tym obszarze

                             Litery A.S.A. A. -  Abyei Special Administrative Area

 

                                                                         *********

                                                                              Flaga

                                                     

                                                                        Od..

                                                                      **********

                                                                    Poprzednie symbole

                                                          

                                                                         ?    do 2015 

                                                                           *****

                                                     

                                                               pierwotna wersja ?

                                                                    ******

                                                http://

                                     Ryba z emblematu  -  Synodontis schall  (Wahrindi)

                                                           z rodziny sumów


                                                                     *******

                        Od ok. XVIII w   Abyei  był  głównym ośrodkiem  ludu  Ngok Dinga

                                     w  Bahr al Ghazal

                             -  najazdy  arabskich  Misseriya z ok. Al Midżad (El-Muglad)

                       1905 - przekazanie   9 wodzostw : Abior , Achaak, Achueng,Alei,

                           Anyiel, Bongo, Dill, Mareng, Manyuar  do prowincji Kordofan

                               (gdzie nie obowiązywały ograniczenia migracji muzułmanów)

                                                                         

                            

                                                  1956- w niepodległym Sudanie         

                                         Konflikty plemienne -  podczas pierwszej wojny domowej 

                                                        w Sudanie (1955-1972),

                                     1972 -pozostawienie Abyei po za granicami   autonomicznego

                                                      Regionu Południowego                                                                               


                                1982 -  odkrycie  ropy naftowej ( pola naftowe basenu Muglad )

                                  Podczas drugiej wojny domowej w Sudanie (1983-2005),

                                   Dinka wspierali rebeliantów  z Sudanu Południowego

                                 , a   Baggara walczyła w milicjach po stronie rządu. 

 

                                    Zgodnie z porozumieniem pokojowym z 2005 roku

                               międzynarodowa komisja zdefiniowała  pn.granicę obszaru 

                                    z Kordofranem  wzdłuż równoleżnika 10°22′30″ N.                                      

                                              ( 87 km  na północ od Abyei  Town )  

                                    Granice Abyei  były  kwestionowane przez obie strony

                                       

                                                                                 
31.VIII.2008   ustanowienie   Abyei Area Administration

                                       

                                     W 2009 r Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze na nowo

                                                        określił granice Abyei.

                                    ( granicę  północną.poprowadzono wzdłuż 10°10′00" N )

                                     


                                                                            ******

                                 2011-  propozycja referendum  nt. przynależności obszaru

                                                   do Sudanu Pd lub Republiki Sudanu

                                     Referendum nie doszło do skutku  z powodu nieporozumień

                                            w sprawie tego, kto może głosować                                           

                          22. V -VI.2011 -Sudańskie Siły Zbrojne (SAF) zajęły terytorium Abyei

                                          Od  27.VII.2011 - Misja pokojowa ONZ

                              - United Nations Interim Security Force for Abyei (UNISFA)                                  

                                               (mandat do 15 listopada 2024 r.

                             . W  27/28 .X. 2013 r  w nieuznanym referendum  Ngok Dinka 

                                głosowali w 99% za aneksją Abyei do Sudanu Południowego

                        VII. 2015 -  przemianowanie na   "Abyei Special Administrative Area"

                                                                          *******

                               Do dzisiaj   status polityczny Abyei pozostaje nierozwiązany                      

                                      Mnożą się konflikty plemienne (  najazdy i odwety)                              

                                             między Ngok Dinka Missiriya Humr,

                                           i   Ngok DinkaTwik Dinka ( z Sudanu Pd.) 


                        Obszary centralne i południowe  Abyei de facto są rządzone przez Ngok Dinka

                                     i obszary północne kontrolowane przez siły sudańskie

                                                                      *************                                                                                                                                   




******