czwartek, 2 maja 2024

Sudan Południowy

               Afrykańskie państwo  powstałe 9 lipca 2011 roku w wyniku odłączenia się od Sudanu, 

                     na mocy porozumienia rządu sudańskiego z Ludową Armią Wyzwolenia Sudanu,

                              które zakończyło II wojnę domową w Sudanie (1983-2005) 

                  Graniczy z Sudanem(1937 km) od północy, Republiką Środkowoafrykańską (682 km)

                             od zachodu, Demokratyczną Republiką Konga (628 km),

                 Ugandą (435 km) i Kenią (232 km)od południa  oraz Etiopią  ( 883 km)od wschodu.

                   


                                    Kraj pokrywają lasy tropikalne, tereny bagienne i sawanny.

                                               Nil przecina kraj z południa na północ. 

                      Sudan Południowy leży w strefie klimatu podrównikowego suchego i wilgotnego

 

                                                                       ********* 

                                                  Republika Sudanu Południowego

                                                       ang Republic of South Sudan

 

                                                                 ustanowione 9 lipca 2011

                      Bielik afrykański (Icthyophaga vocifer) z tarczą ze skrzyżowaną strzałą i motyką.

                Ptak zwraca głowę w swoją prawą stronę z rozwiniętymi skrzydłami i w szponach

                  trzyma dwie szarfy  z dewizą  w języku angielskim  Justice-Liberty -Prosperity

                      i  z nazwą państwa  Republic of South Sudan   (Republika Sudanu Południowego)                        

.                               Bielik ma symbolizować siłę, męstwo i gotowość do obrony i stawienia 

                             czoła trudnościom, tarcza zaś ma oznaczać ochronę nowego państwa

                                                           

                                                                      ********

                                                                              Flaga


                                                                      od 9 lipca 2005 r.

                    Kolory reprezentują południowych Sudańczyków (czarny), krew przelaną za wolność

                                     (czerwony), ziemię (zielony) oraz wody Nilu (błękitny).

                              Złota gwiazda, symbolizuje zjednoczenie stanów Sudanu Południowego.

                      Flaga ta wcześniej była używana przez Ludową Armię Wyzwolenia Sudanu.


                                                                   *********

                                                      Powierzchnia -  644 329 km²

                                                        Stolica - Dżuba ( ang.Juba)

                                                        Język urzędowy -angielski

                                                            Ludność-10,5 mln

                                                  (   Dinka, Nuerowie, Azande)

                                              Jedn. monetarna -Funt południowosudański

                                                          Podział  administracyjny

                  Od 23 lutego 2020 roku obowiązuje podział administracyjny kraju na 10 stanów

                       i 3 specjalne obszary administracyjne: Abyei ,Pibor Ruweng

                  Stany : Bahr el Ghazal Północny,Bahr el Ghazal Zachodni ,Lakes,

                  Warrap ,Ekwatoria Zachodnia ,Ekwatoria Wschodnia ,Ekwatoria Środkowa

                                   Jonglei , Unity,Nil Górny


                                  Stany zajmują  obszary historyczno-geograficzne Sudanu:

                                  
Nil Górny (ang. Upper Nile), Ekwatoria (ang. Equatoria)

                                    i  
Bahr el Ghazal (ang. Bahr el Ghazal)


                                                                             *****

              Na przełomie IX i X w osiedlili się Niloci (Dinkowie, Nuerowie i Szyllukowie)

                        Najsilniejsze z państw plemiennych na tym terenie utworzyło nienilockie 

                           plemię Azande,

                     W XIX wieku Sudan znalazł się pod władzą egipską, której zasięg rozszerzał 

                                  się systematycznie na południe. 

                             (  Ekwatoria 1871, Bahr el Ghazal  1873)

 


                            W 1947 roku brytyjskie władze kolonialne planowały połączenie terenów

                                                Sudanu Południowego z obecną Ugandą


                      Od uzyskania przez Sudan niepodległości w 1956 roku południowy region 

                                              kraju dążył do niezależności. 

                                      1972 -  autonomiczny Region Południowy

                                  Od   1983 działała organizacja zbrojna SPLA 

                           (Sudan People's Liberation Army  ) dążąca do niepodległości regionu. 

                                    W tym samym roku wybuchła też wojna domowa,

                                             która pochłonęła  ok. 1,5 mln ofiar

                              9 .I. 2005 r porozumienia z sudańskim rządem, nadające autonomię

                                                       10 prowincjom południowym.

                                             Region Autonomiczny Sudanu Południowego

 

                           9-15 stycznia 2011 roku odbyło się referendum w sprawie niepodległości

                                   9 lipca 2011 nowe państwo proklamowało niepodległość                              

                                         2013-2020 wojna domowa


                                                                              ********

                                                                Znaczki pocztowe 

                                                                  1897

                                                                 Znaczki egipskie  z nadrukiem 

                                                                          arab. i łac. Soudan

       


                                                                        Znaczki   1898

                                                                               ********

                                      


                                                                              ******

                                                           Znaczki niepodległego Sudanu

                                                                      od  15.IX.1956


                                                                    

                                                

                                                                         ***********

                                                            Znaczki Sudanu Południowego

                                                                         od 13.VII.2011

           

                         Pierwsze znaczki  wydrukowano w Pekinie (prezent dla nowego państwa)

                                         Na znaczku błędnie  przedstawiono       godło   państwowe                                        

                                           

                                                                            *******

                                                     

 

                               


 

Wadi Halfa

                   Wadi Halfa Salient-  wybrzuszenie  granicy  między Sudanem a Egiptem wzdłuż Nilu                     

                    na pn. od Wadi Halfa , położonego ok. 20 km  na południe od 22. równoleżnika.


                                             

                                     Obejmowało 25 km pas o szer. ok.9 km po obu stronach Nilu

                                                           Powierzchnia -210 km 2

                                                Znajdowały się tam  52 wsie m.in. Faras

                                             

                                         19.I. 1899 r Wielka Brytania, wytyczyła granicę

                                            egipsko-sudańską wzdłuż 22 równoleżnika.

                                          granica została przesunięta na pn.

                                  by planowana linia kolejowa z Chartumu ,kończąca się w   Faras        

                                                znalazła się na terytorium Sudanu.

                                   

 

                                     W  wyniku przegrodzenia Nilu Wysoką Tamą Asuańską

                                      powstał sztuczny zbiornik  zaporowy - jezioro Nasera

                             (  w Sudanie, w pobliżu Wadi Halfa,  nosi nazwę jezioro Nubia )

                                Napełnienie zbiornika rozpoczęło się w 1964 r., do 1976 roku

                                             jezioro osiągało planowany poziom wody

                                  Zdecydowana większość terenu wybrzuszenia została  zatopiona

                           Tylko 30 do 40  km ² terytorium, położonego głównie na wschodnim  brzegu nie 

                                                   zostało zatopionych.

                                  Jest to opustoszały obszar skalisty prawie pozbawiony roślinności.



                                                                         ******

                                                                       Jezioro Nasera


                            Jest to jedno z największych sztucznych jezior świata: jego powierzchnia

                                                  wynosi 5250 km²,  długość 510 km

                            .     Ciągnie się ono od Asuanu przez Nubię aż do Wadi Halfa w Sudanie.

*****
 Faras (starożytne Pachoras)
 
stolica chrześcijańskiego państwa Nobadia (Nubia)
 
istniejącego do 1320 r


W latach 1961–1964 badania na tym terenie przeprowadzili polscy archeolodzy 
 
   z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego
  
 pod kierunkiem prof. Kazimierza Michałowskiego

  .                    Ekspedycja została zorganizowana, by uratować zabytki kultury nubijskiej, 

                       zanim teren zostanie zalany w związku z utworzeniem sztucznego jeziora Nasera.

                        Nasi badacze odkryli  w Faras dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego
 
                                         z VIII wieku.
 
                      Jego wnętrza zdobiły wspaniałe malowidła o tematyce religijnej pochodzące 
                                           z VIII–XIV wieku
 
                           Polskim konserwatorom udało się zdjąć ze ścian i uratować ponad 120 
  
                                przedstawień  malarskich.
 
            
                   Połowa z ocalonych podczas ekspedycji UNESCO malowideł  trafiła do
 
                                     Muzeum Narodowego  w Warszawie 
 
 
                                         
         
                 
                                              

                         
                                              

                                                          Polska.1971. Zn nr Fi 1923-1030.

                                                 Polskie odkrycia archeologiczne-freski z Faras

                                                                         *****

                        W 1964 w Sudanie wydano 3 znaczki pocztowe (Michel 197-199 )

        z przedstawieniami malowideł z katedry w Faras, znajdujących się w muzeum

               w Chartumie
 

                            

                                       

*******


środa, 1 maja 2024

Bir Tawil

 

                                                              Bīr Ṭawīl   بير طويل,


                     Obszar o powierzchni 2060 km², położony przy granicy egipsko-sudańskiej,

           wzdłuż równoleżnika 22°N. Według ustalonej w 1899 roku granicy znajduje się w Sudanie,

                     pozostaje jednak od delimitacji granicy w 1902 roku pod administracją Egiptu.

                          (znajdowały się tu  pastwiska plemienia Ababda  z okolic Asuanu )

                      Obszar ma kształt trapezu o długości południowej granicy równej 46 km, 

                              północnej 95 km i rozciągłości południkowej 26-31 km.

                                               

                                                                     lata 60-XXw


                                       


                     Obecnie Egipt popiera rozwiązanie sporu poprzez powrót do granicy z 1899 roku, 

                                czyli oddanie Sudanowi Bir Tawil w zamian za Trójkąt Halaib, 

                        natomiast Sudan stoi na stanowisku odwrotnym, domagając się zatwierdzenia

                                    przebiegu granicy z 1902 r. jako oficjalnej. .

                                         Obecnie obszar ten jest  uznawany za terra nullius  

  .                                          (teren nie należący do żadnego państwa)

                                                                 *******

                        Brak stałych mieszkańców ,sporadycznie przebywają tu plemiona koczownicze

                             Na terytorium Bir Tawil  ogłoszono powstanie  wielu fikcyjnych państw

                                            (virtual country.)                    

                                                       Kilka takich  z nazwą  Bir Tawil

                                                       Unitary Republic of Bir Tawil (2022 r)

                                                                               *****

                                                             Kingdom of Bir Tawil.(2008)

                                                                               *****

                                                          Free Republic of Bir Tawil (2020)                                                    

                                                                          *******

                                                         Nubian Republic of Bir Tawil (2017)

                                                                              ******

                                                                    

                                                            Republic of Bir Tawil  ( od 2021 r)

 

                                                                             ********