Wojtek z Roztoki.

piątek, 29 grudnia 2023

Jan Mayen

Wyspa wulkaniczna w Arktyce, ok. 500 km na wschód od Grenlandii;

pomiędzy Morzem Grenlandzkim, a Morzem Norweskim, na północny wschód od Islandii

Większość obszaru zajmują tereny wyżynne i górskie (najwyższy szczyt – czynny wulkan

Beerenberg ( Haakon VII Toppen) – 2277 m n.p.m.), liczne lodowce.

Strefa klimatu polarnego, występuje roślinność tundrowa.

Liczne kolonie ptaków i fok.

Powierzchnia 377 km².

Wyspa nie ma stałych mieszkańców, z wyjątkiem obsługi stacji radiowej

i meteorologicznej w Olonkinbyen (ok. 18 osób).

Od sierpnia 1994 roku administrowana jest z Oslo za pośrednictwem gubernatora

prowincji Nordland , w praktyce władzę przekazano komendantowi stacji

wojskowych służb łączności.

Herb okręgu Nordland

*********

Wyspa została odkryta przez Henry’ego Hudsona w 1607

oficjalnie przez Holendra Jana Mayena w 1614

( Jan Jacobszoon May van Schellinkhout )

W 1623 r Willem Jansz Blaeu zamieścił mapę wyspy

w swoim atlasie "Zeespiegel" , ustanawiając jej obecną nazwę.

Wyspa stanowiła bazę holenderskich wielorybników. do 1640-1650

1882/83 - austro-węgierska ekspedycja

( Österreichisch-Ungarische Nordpolarexpedition)

spędziła na Jan Mayen cały rok,

prowadząc badania i kartując powierzchnię wyspy.

( w ramach pierwszego Międzynarodowego Roku Polarnego)

W 1921 powstała tu norweska stacja meteorologiczna (do 1940)

zaś 27.II. 1930 uznano ją za część terytorium Norwegii.

Podczas II wojny światowej wyspa nie była okupowana przez Niemcy,

1941 wznowienie działalności przez stację meteorologiczną

norweski garnizon wojskowy ( rząd emigracyjny)

1943 - XII.1945 amerykańska stacja radiolokacyjna (pn.cz. wyspy).

(Atlantic City)

W 1959 lokalizacja stacji systemu radionawigacyjnego LORAN

(Long Range Navigation) dla potrzeb NATO.

11.VII.1930-31.XII. 1994 r Jan Mayen administrowana była z Svalbardu.

Od 19 .XI.2010 wyspa Jan Mayen wraz z wodami przybrzeżnymi w promieniu

12 mil morskich została przekształcona w rezerwat przyrody

( Jan Mayen naturreservat )

Z rezerwatu został wyłączony jedynie obszar pasa startowego jedynego

na Jan Mayen lotniska oraz obszar stacji meteorologicznej

*******

Znaczki pocztowe

Znaczki Norwegii

od 1930 r

****

******

czwartek, 28 grudnia 2023

Norwegia

Norwegia

Państwo w Europie Północnej , którego terytorium obejmuje zachodnią

i północną część Półwyspu Skandynawskiego

wyspy Jan Mayen, Svalbard, Wyspę Bouveta i Lofoty.

Graniczy ze Szwecją (1630 km), Finlandią ( 736 km) i Rosją (198 km)

Kraj ma również granicę morską (przez cieśninę Skagerrak) z Danią.

Długa, licząca ponad 20 tys. kilometrów linia brzegowa znana jest z charakterystycznych

zatok, tzw. fiordów ,niekiedy o długości ponad 100 km

********

Królestwo Norwegii

Kongeriket Norge

Kongeriket Noreg

Powierzchnia -323 772 km².

Stolica - Oslo

Ludność-5,48 mln

Języki urzędowe -norweski (bokmål )

, nowonorweski (nynorsk)

Jedn. monetarna - Korona norweska = 100 øre

********

Herb

Den norske løve

obecna wersja herbu od 20.V. 1992 r

Pierwszym władcą Norwegii używającym lwa jako herbu był Magnus VI Prawodawca

Król Haakon IV Stary (1217–1263) przyjął czerwone pole tarczy

W 1280 za panowania króla Eryka II Wroga Księży

dodano lwu koronę i topór symbolizujący św. Olafa

Podczas unii z Królestwem Danii

od 1450 roku siekiera św. Olafa

stopniowo przekształcana była w halabardę

W 1844 roku a krótka siekiera została przywrócona.

***

1905

**********

Herb królewski

******

Unionsvåpen

Herb 1844-1905

*******

Flaga

Flaga państwowa od 10. XII.1898 r

Flaga norweska jest modyfikacją flagi Danii (Dannebrog) ,

Norwegowie poszerzyli biały duński krzyż i nałożyli nań krzyż granatowy

Od 1821 -norweska bandera handlowa

Autor flagi Fredrik Meltzer

*******

1814-1821

*******

Poprzednie flagi

1818

1844-1899

*******

Określenie „Norwegia” odnosiło się pierwotnie nie do kraju,

lecz do szlaku handlowego prowadzącego na północ wzdłuż wybrzeża

Półwyspu Skandynawskiego

Staronordyckie- nord vegen (pol. droga na północ).

Ottar z Hålogaland, norweski żeglarz żyjący pod koniec IX w.,

nazywał Norwegię Norðmanna land i Norðweg

Najstarsze określenia Norwegii to łacińskie Nor(th)vegia z ok. 840 r.

oraz staroangielskie Norðweg z ok. 880 r..

Inna wersja pochodzenia nazwy Norwegia

- od staronordyckiego nór o znaczeniu „wąskie albo ciasne wody, cieśnina”

spokrewnionego z angielskim słowem narrow.

********

VIII - XI w Normanowie (Wikingowie norwescy)

We wczesnym średniowieczu kraj podzielony był pomiędzy lokalnych władców.

Jednym z pierwszych, którzy podjęli próbę zjednoczenia, był Harald Pięknowłosy

(norw. Harald Hårfagre). To właśnie on w roku 872, po bitwie pod Harsfjorden

założył pierwszą w Norwegii siedzibę królewską – Avaldsnes.

Panowanie Olafa Haraldsona (1015-1030) ,przyjęcie chrześcijaństwa

XIII wiek - czas świetności Norwegii: pod panowaniem Håkona IV w skład terytorium

norweskiego wchodziły także Jämtland, Islandia, Wyspy Owcze, Orkady,

Szetlandy i Grenlandia.

Od 1319-1360 w unii personalnej ze Szwecją

od 1397 - z Danią i Szwecją (unia kalmarska)

1536 - prowincja duńska (1537 )

Od XI.1814 unia personalna ze Szwecją ( traktat w Kilonii)

Oba państwa miały wspólnego monarchę

Norwegia zachowała konstytucję, odrębny parlament, armię i rząd

Uchwalona 17 maja 1814 (w Eidsvoll) konstytucja Norwegii była próbą

odzyskania przez kraj całkowitej suwerenności.

Od 27.X.1905 - niezależna monarchia konstytucyjna

9.IV.1940- 8.V.1945 okupacja niemiecka

od 1945- członek ONZ

od 1949 w NATO

od lat 70- XX w rozwój gospodarczy

po odkryciu złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na Morzu Północnym

********

Znaczki pocztowe

Od 1855

bez nazwy kraju

****

Od 1856

z nazwą państwa Norge

*******

Znaczki rządu emigracyjnego

w Londynie

1.I.1943- 10.VII. 1945

********

Subskrybuj: Posty (Atom)