Miasto położone w woj. śląskim, siedziba pow. zawierciańskiego.
Zawiercie położone jest w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej
u źródeł Warty (które znajduje się w dzielnicy Kromołów)
oraz Czarnej Przemszy (w dzielnicy Bzów).
Leży ok. 45 km na pn.wsch. od Katowic i ok. 70 km na pn. zach. od Krakowa.
w dawnej ziemi krakowskiej, stanowiącej część historycznej Małopolski
Bywa też zaliczane do miast Zagłębia Dąbrowskiego
*****
Powierzchnia- 85,24 km²
48, 7 tyś. mieszkańców
Herb miasta
Od 20 .XI. 1990 r.
Zieleń symbolizuje liczne tereny zielone
Błękitna wstęga wstęga - symbolizuje Wartę
mającą źródła pod obecną dzielnicą Zawiercia - Kromołowem.
Kościół symbolicznie przedstawia pierwszy kościół wzniesiony w Zawierciu
bazylikę kolegiacka Św. Apostołów Piotra i Pawła
Trzy czarne młotki symbolizują przemysłowy charakter miasta
Błyskawica symbolizuje związki miasta z przemysłem energetycznym
Białe i czarne pasy symbolizują okoliczne kopalnie
Trzy wieże zamkowe na tarczy nawiązują do obronnego charakteru
jurajskich zamków
Według oceny Komisji Heraldycznej przy M SW i A
herb jest niezgodny z zasadami heraldyki.
******
Projekt herbu z 1926
****
**********
Kromołów
dzielnica Zawiercia, położona na wschód od centrum miasta,
do 1977 roku oddzielna miejscowość .
Kromołów otrzymał prawa miejskie w XIV w. ( przed 1388)
1870 -utrata praw miejskich
W latach 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Kromołów.
1.II. 1977 Kromołów został włączony do miasta Zawiercie
*******
Nazwa Zawiercie pochodzi od wyrażenia przyimkowego za Wartą,
czyli miejscowości leżącej za rzeką Wartą
W XII w. na terenie dzisiejszego miasta istniała wieś Kromołów
(obecnie dzielnica Zawiercia).
W XIV w. przechodził tędy szlak handlowy z Krakowa do Poznania.
1431 za panowania Bolesława V, księcia opolskiego, w dokumencie nadającym
grunty i zezwolenie na zbudowanie karczmy Mikołajowi Czenarowi,
po raz pierwszy została wymieniona nazwa Zawiercie
W 1437 r. odnotowana została jako Zawiercze
W XV w. następuje rozwój hutnictwa żelaza (kuźnice).
Od przełomu XIV/XV w. w pow. lelowskim w woj. krakowskim
Królestwa Polskiego
Od XV do XIX w. Zawiercie miało wielu właścicieli.
m.in. Jana z Pilicy, Jana Bonera z Krakowa , Firlejów,
od 1669 Warszyckich , w XIX w. wrocławskiej rodziny bankierskiej
Pingsheinów
1795–1807 w zaborze pruskim - Nowy Śląsk (Neuschlesien)
W 1807 -1815 w Księstwie Warszawskim
1807-w departamencie kaliskim
1810 - w departamencie krakowskim
Od 1815 r w składzie Królestwa Polskiego (Kongresowego)
w zaborze rosyjskim.
1816-1837 w woj. krakowskim ,w obw. olkuskim
1837- w gub. krakowskiej
1844-1866 w gub. radomskiej
Od 1867 w gub. piotrkowskiej
Oba Zawiercia należały do dwóch różnych guberni
i powiatów, Zawiercie Duże weszło w skład gminy Poręba Mrzygłodzka
w powiecie będzińskim w guberni piotrkowskiej,
a Zawiercie Małe (odtąd nazywane Zawierciem Kromołowskim)
weszło w skład gminy Kromołów w powiecie olkuskim w guberni kieleckiej
W 1890 r całą gminę Kromołów przyłączono do powiatu będzińskiego
w guberni piotrkowskiej
Jednocześnie Zawiercie Małe włączono do gminy Poręba Mrzygłodzka,
przez co oba Zawiercia należały odtąd do jednej gminy
Od 1875 r. w pow. będzińskim gubernii piotrkowskiej
Zawiercie zawdzięcza swój rozwój w dużej mierze dzięki
przebiegającej tędy Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej
Na przełomie XIX i XX w. rozwój przemysłu w mieście
zakłady włókiennicze, huta szkła, fabryka maszyn..
Od 1901 uruchomienie huty żelaza w Zawierciu
( Huta Huldczyńskiego)
Podczas I wojny światowej Zawiercie Małe i Zawiercie Duże
znalazły się pod okupacją niemiecką , na granicy między strefą
niemiecką i austriacką która przebiegała wzdłuż linii
Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej
1 .VII.1915 r . osada przemysłowa Zawiercie
otrzymała prawa miejskie (19.VI)
Po korekcie granicy ze strefą austriacką 15 .VIII.1915 do Zawiercia
dołączono także jego wschodnie obszary przemysłowe
(Zawiercie Fabryczne) z gminy Kromołów
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Zawiercie
znalazło się w granicach województwa kieleckiego.
w powiecie będzińskim w woj. kieleckim .
Od 1.I.1927 siedziba nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego
20.XI. 1939 r Zawiercie włączone zostało do III Rzeszy
i przemianowane w 1941 roku na Warthenau
20.I. 1945 r zajęte przez Armię Czerwoną
7 .VII. 1945 r. Zawiercie przeszło z woj. kieleckiego do woj. śląskiego
(od 6 .VII. 1950 r pod nazwą woj. katowickie
1953-1956 -stalinogrodzkie )
1.I. 1951 r część obszaru gminy Poręba
(gromada Nowe Zawiercie) przyłączono do Zawiercia
W latach 1945–1962 nastąpiła odbudowa miasta ze zniszczeń wojennych
oraz jego znaczna rozbudowa.
Od 1948 r Zawiercie stało się powiatem miejskim.
Miasto rozwijało się jako ośrodek przemysłowy
Przemysł ciężki (huta żelaza), szklarski (huta szkła produkująca kryształ)
i odlewniczy (odlewnia żeliwa) oraz przemysł włókienniczy.
22.V.1975 r. przyłączono do Zawiercia miasto Poręba
1.II.1977 do Zawiercia włączono likwidowaną gminę Kromołów
Od 1.X.1982 - Poręba samodzielnym miastem.
Od 1. I. 1999 r. siedziba reaktywowanego powiatu zawierciańskiego
W latach 90-tych XX w. - procesy restrukturyzacji przemysłu
, zmiany własnościowe, likwidacja dotychczas funkcjonujących zakładów
W XXI w miasto rozwija się jako centrum gospodarcze,
koncentrując się także na turystyce i usługach.
********
Znaczki pocztowe
Znaczki Imperium Rosyjskiego
1858-1860,1865-1915
****
Znaczki Królestwa Polskiego
1860-1865
****
Niemieckie znaczki okupacyjne
1915-1918
1939-1945
****
Znaczki Polski
1918 -1939 , 1945
******
Znaczki doręczeniowe
poczty miejskiej w Zawierciu
10-14 stycznia 1916 r
Okupacyjne władze niemieckie nie otworzyły w Zawierciu urzędu pocztowego,
w związku z czym korespondencję odsyłano do odległego o 35 km Sosnowca.
W celu udogodnienia mieszkańcom komunikacji pocztowej magistrat Zawiercia
utworzył miejski urząd pocztowy i wprowadził znaczki doręczeniowe,
na które nie otrzymał stosownego zezwolenia.
Po czterech dniach niemiecki urząd pocztowy w Sosnowcu
odmówił przyjmowania przesyłek ze znaczkami Zawiercia.
Sprzedaż znaczków została wstrzymana, a ich zapasy skonfiskowano 25.II.1916 r
*****
Przędzalnia Bawełny „Przyjaźń”.
Fabryka powstała w ramach współpracy Polski i NRD
miała status przedsiębiorstwa międzynarodowego do 1993 r.
Zakład zaprojektowało Centralne Biuro Projektów Przemysłu Włókienniczego
w Lipsku, natomiast generalnym wykonawcą było
Sosnowieckie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego.
Wybudowano ją na obrzeżach ówczesnego Zawiercia, po południowej jego stronie,
obok niej powstało osiedle „Przyjaźń”.
Rozpoczęcie produkcji nastąpiło w 1975 r, zatrudniono ponad 3 tyś. pracowników.
W 1996 r przekształcenie zakładu w spółkę akcyjną oraz zmiana jego nazwy na
Przędzalnia „Zawiercie” S.A
29 .X.2008 r została ogłoszona upadłość zakładu.
Koperty NRD z okazji wystaw filastelistycznch
Przyjaźn Zeitz- Zawiercie
