wtorek, 21 lutego 2017

Rytro


  Było o Roztoce, to dzisiaj trochę o Rytrze


Rytro - jest miejscowością posiadającą status gminy ,położoną w południowej części  powiatu nowosądeckiego w województwie małopolskim.     


Leży w Beskidzie Sądeckim, w dolinie rzeki  Poprad.                  

Usytuowana jest przy trasie komunikacyjnej wiodącej przełomem Popradu z Nowego i Starego Sącza przez Piwniczną do Muszyny i do Krynicy.

  

Dawne nazwy: castrum Ritter 1312, Ryttro 1446 (ta od niem. nazwy osobowej Ritter), Villa Rither (1564), Rytter (1575), Rytro (1886).
Swoje powstanie i nazwę wieś zawdzięcza zamkowi w Rytrze usytuowanemu na Górze Zamkowej (Zamczysko), nad Popradem (obecnie w granicach Suchej Strugi).


 Według tradycji biorącej początek z zapisu w "Księdze uposażeń diecezji krakowskiej" Jana Długosza z około 1475 r., około 1244 r. osiedlić się tu mieli niemieccy rycerze. Z tym faktem wiązana jest etymologia nazwy Rytro, wywodzona od niemieckiego słowa Ritter, czyli "rycerz".

 Historia miejscowości datowana jest jednak dopiero od roku 1312, kiedy to przywilejem króla Władysława Łokietka przyznano klaryskom starosądeckim prawo pobierania cła na Popradzie.
Do 1770 r. Rytro i okoliczne wsie stanowiły własność królewską i wchodziły w skład starostwa barcickiego.

Pod zaborem austriackim od czerwca 1770 r. Od 1785 r. podlegały Kamerze ( od 1801 -Cameral Amt in Alt Sandez), austriackiemu skarbowi państwa.
 Niepodległość zawitała tu już  31 października 1918 roku.




 Po 1867 r. były to jednowioskowe gminy Rytro, Sucha Struga, Rostoka i Obłazy.

Stan taki trwał do reformy administracyjnej z 1934 r. kiedy to wymienione wsie zostały gromadami gminy zbiorowej Piwniczna-Wieś.


 W latach 1955-1972 wsie te podlegały prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Rytrze.

 Po kolejnej reformie administracyjnej od 1973 stały się sołectwami Miasta i gminy Piwniczna.
 Od 30 grudnia 1994 r. reaktywowano gminę Rytro.

Sołectwa gminy.

Obłazy Ryterskie, Roztoka Ryterska, Rytro, Sucha Struga, Życzanów.
                                                                       ***************

                                               Heraldyka


Możliwość używania herbu przez gminy wiejskie pojawiła się wraz z wejściem w życie ustawy o samorządzie terytorialnym z 8 marca 1990 roku.

W myśl obowiązującego ustawodawstwa gminom przysługuje zespół symboli który tworzą herb, flaga, pieczęć, insygnia, emblematy oraz inne symbole.

Te “inne symbole “ to chorągwie ,sztandary, odznaki i atrybuty władz samorządowych.

Gmina Rytro z  tego zespołu symboli  posiada tylko herb, przyjęty w 2002 roku i flagę od 1999 roku (obecnie po zmianie herbu  nieużywaną ).

Flaga z byłym herbem

Obecny herb przyjęty  został  25 lutego 2002 roku.



Przedstawia na tarczy w błękitnym polu  blankowaną wieżę zamkową z kamiennego białego ciosu, stojącą na zielonym wzgórzu . Na wieży w umieszczonej tam  tarczy w  polu czerwonym koronowany Biały Orzeł.


               Poprzedni herb gminy w latach  1996-2002.


Herb autorstwa artysty plastyka Józefa Pogwizda przedstawiał na tarczy w  zielono -żółto- zielonej pasy  szare ruiny ryterskiego zamku, błękitną nitkę Popradu oraz literę “R” przyozdobioną porożem  przypominającym  o Rogasiu z Doliny Roztoki.


                                   Znaczki pocztowe.

 Znam tylko 2 znaczki personalizowane z ryterskim zamkiem
   
                                 Fi 4045

                               
 Fi 4349 A.



  
    Kartka pocztowa wydana przez RUP Nowy Sącz w 1999 r z okazji papieskiej wizyty w Starym Sączu.  W części ilustracyjnej - ryterski kościół, u góry były herb gminy i emblemat papieskiej wizyty.

16.06.1999 roku (kanonizacja św. Kingi).

 W Rytrze od  12 czerwca 1888 r funkcjonował urząd pocztowy.
                        Obecnie  jest filia UP Piwniczna -Zdrój .


                              Austriacki datownik 1900 ?

      


                       Czwórka znaczków ( Fi 182) skasowana datownikiem  Rytro.

  Do 2011 r stosowany był  ( bodajże ze 40 lat ?) datownik stały ozdobny ze zmienną datą.
                                                             **************************

      




                                         ***************************************

                       Paraheraldyka czyli prawie jak herby

                         Logo Hotelu  Perła Południa”.




Logo hotelu autorstwa dyrektora Stanisława Wysockiego,  lata 80-te XX w.


Logo Stowarzyszenia Miłośników Rytra   -autorstwa W. Wnętrzaka  (lata 90 XX w) stosowane było  też przez UG.          




                                             *************************


                                                       Od 1946 działa

                       Ludowy Klub Sportowy “Poprad”.

                                inspirowane herbem (logo) FC Barcelona.







                                                   Obecnie
               ***********************************************************

                                                     Na dzisiaj tyle.



                                     Jutro ? może coś o Starym Sączu...




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz