sobota, 18 lutego 2017

Górny Śląsk.



    Górny Śląsk, herby i znaczki

                          

Górny Śląsk -kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część historycznego Śląska.

W 1172 r Śląsk rozpadł się na dwie części: ziemie leżące nad środkową i dolną Odrą zatrzymał Bolesław Wysoki , a terytorium wzdłuż górnej Odry przypadło Mieszkowi Plątonogiemu.


Dokonany podział przypieczętował układ zawarty w 1202 r  między Mieszkiem Plątonogim a Henrykiem I Brodatym (synem Bolesława Wysokiego), wtedy to wytyczono granicę wzdłuż tzw. przesieki śląskiej.

                                             Na czerwono zaznaczona -przesieka śląska,

Dzielnicę Mieszka I zwano księstwem opolsko- raciborskim.
Dopiero od końca XV w  mianem Śląsk objęto ponownie całe dziedzictwo Władysława Wygnańca.



W 1327 książęta  złożyli hołd Czechom.
W poł. XIV w w Raciborzu  usadowili się Przemyślidzi (do 1521).


Po wygaśnięciu Piastów Opolskich  ziemie górnośląskie znalazły się  pod panowaniem Habsburgów.

W czasie wojen śląskich w XVIII w prawie w całości zostały zagarnięte przez Prusy.

W ramach państwa pruskiego utworzona została prowincja śląska (Provinz Schlesien) ze stolicą  we Wrocławiu. W   Austrii pozostały tylko Cieszyn i Opawa. 

  W październiku 1919 r.  władze niemieckie na   terenach Górnego Śląska, które były wówczas pod władaniem niemieckim tworzą Prowincję Górny Śląsk (Provinz Oberschlesien) -9 702 km²

Herb w latach 1926–1945, 

Podczas paryskiej konferencji pokojowej (1918-1919) Polska zażądała  Górnego Śląska i Opolszczyzny.

Linia Dmowskiego żądana na konferencji pokojowej w Wersalu w 1919 r. przez członków polskiej delegacji Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Antoniego Abrahama i Tomasza Rogalę.

 Część Śląska Pruskiego, którą Polska rewindykuje, zawiera Regencję Opolską, za wyjątkiem powiatów nisskiego, grotkowskiego, części niemodlińskiego, prudnickiego, dalej powiaty namysłowski i sycowski oraz część powiatu milickiego Regencji Wrocławskiej. Terytorium to obejmuje 12 000 km2.
 Linia graniczna, oddzielająca część polską Śląska od terytorium czecho-słowackiego i niemieckiego zaczyna się koło Gruszowa na granicy Cieszyńskiego i przechodzi na zachód od Raciborza, na wschód od Głupczyc, gdzie byłaby możliwa poprawka granicy czecho-słowackiej, dawniej austriackiej. Dalej na północny zachód przechodzi na wschód od Prudnika, Niemodlina, Brzegu, Oleśnicy i Milicza, gdzie spotyka granicę Poznańskiego, tj. historyczną granicę Polski.

http://www.ibidem.com.pl/zrodla/1918-1939/polityka/miedzynarodowa/1919-02-28-nota-granice-zachodnie.html


W wyniku powstań  oraz plebiscytu w 1921 r część Górnego Śląska została włączona do Polski ( z autonomicznym statusem).



Projekt z 1928-1929  herbu województwa śląskiego II RP.

1939 –  1945 okupacja niemiecka. 
1941 – ustanowienie nowej jednostki administracyjnej Provinz Oberschlesien, ostatecznie zlikwidowanej  w 1945 r.



W 1945 r  Śląsk Górny powrócił   do Polski ( z wyjątkiem terenów zajętych  w 1918-1919 przez Czechów).



Obecnie nazwa Górny Śląsk używana jest potocznie.
Ziemie Górnego Śląska zajmują część woj. opolskiego i woj. śląskiego.



                                            Herby

Wizerunek złotego orła  w polu błękitnym widnial w  godłach  Piastów górnośląskich: książąt opolsko-raciborskich, bytomskich i cieszyńsko -oświęcimskich.

Po raz pierwszy herb ten występuje na pieczęci konnej księcia  Kazimierza I opolsko-raciborskiego z 1222 r.


Barwy herbu znane są z XIV -wiecznych ról herbowych i herbarzy.
Obecnie funkcjonuje jako herb dwóch województw opolskiego (1999)
                                       i śląskiego (2001)



Także w herbach wielu powiatów tych województw.
np. herb powiatu cieszyńskiego, raciborskiego ...




 


Znaczki pocztowe.

 1922-1923 - wydanie dla Górnego Śląska, po podziale
i przyłączeniu, w wyniku decyzji poplebiscytowych, południowo-wschodniej części do Polski.
 Fi 150-163.


U dołu znaczka po lewej orzeł wzór 1919, a po prawej orzeł śląski.

Znaczki plebiscytowe dla Górnego Śląska.
Komisja Międzysojusznicza Rządząca i Plebiscytowa.






                                          1946 .Fi 404.



                Wydany z okazji  25 rocznicy III Powstania Śląskiego.

Tarcza herbowa  z orłem piastowskim   z wieży  zamku w Cieszynie, wiązana z okresem sprawowania władzy przez księcia Przemysława Noszaka (ok..1365- 1406 ).

Księstwo cieszyńskie wyłoniło się w 1281 roku z księstwa raciborskiego. Do 1653 roku panowali w nim Piastowie.




Znaczek  z orłem śląskim przygotowany przez Polska Radę Narodową dla Księstwa Cieszyńskiego w związku z mającym odbyć się tu plebiscytem w 1920 roku.  Międzysojusznicza Komisja Plebiscytowa w Cieszynie nie wyraziła zgody na ich wydanie.

O przynależności  księstwa Cieszyńskiego miał rozstrzygnąć plebiscyt,do którego nie doszło, a sporne terytorium  zostało podzielone w 1920 roku pomiędzy Polskę i Czechosłowację

                                         Skrót SO oznaczał zarówno
obszar Śląska Cieszyńskiego (Silesia Orientale), jak i ziemie Spisza i Orawy. 



1961- 40 rocznica III Powstania Śląskiego.

                Na znaczku Śląski Krzyż Powstańczy .


Pośrodku krzyża widnieje okrągła tarcza w ornamentowym otoku pokryta emalią w kolorze szafirowym , na środku której umieszczono srebrnego oksydowanego orła śląskiego z głową zwróconą w stronę prawą.

 Powstania śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, które miały miejsce w latach 1919–1921 między ludnością polską i niemiecką. Odbyły się one w okresie formowania się Państwa Polskiego po zakończeniu I wojny światowej.





                       Inne znaczki.

Prywatna “ Poczta  Miejska Doręczeniowa “ powstała 1 lipca 2005 roku , wyemitowała  między innymi znaczek o nominale 1 zł  z rysunkiem herbu powiatu rybnickiego.
 







                         Herb Opola


W polu błękitnym tarczy dzielonej w słup, otoczonym skrajem barwy złotej ze złotym murem o pięciu blankach u góry, znajduje się połowa orła górnośląskiego barwy złotej na prawym polu i połowa złotego krzyża trójlistnego na polu lewym.
Herb Opola ma średniowieczny rodowód, swoje barwy dał mu herb książąt opolsko-raciborskich (złoty orzeł na błękitnym polu)
.Ponieważ w roku 1024 biskup wrocławski Klemens przekazał nowo powstałemu kościołowi w Opolu relikwie Świętego Krzyża, które otrzymał w podarunku od św. Emeryka, stały się one również symbolem miasta i motyw krzyża znalazł się w herbie Opola.

                         Herb Opola na znaczkach.

      
      
                                                      


Fi 1853
                                                   

                                                                        

                                         Jutro o Czeskim Śląsku.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz